2-Mavzu: O'simliklarda suv almashinuvi fiziologiyasi reja



Yüklə 74,85 Kb.
səhifə5/28
tarix04.12.2023
ölçüsü74,85 Kb.
#138158
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   28
2-Mavzu O\'simliklarda suv almashinuvi fiziologiyasi reja

Immobillashgan suv. Immobillashish bu makromolekulalarning konformatsion o'zgarishi vaqtida suvni mexanik ushlab olinishidir. Buning natijasida suv makromolekula ichida yoki ular orasidagi yopiq muhitga tushib qoladi. Immobillashgan suvning bir qismi gitratatsiya jarayonlarida qatnashsa, qolgan qismi oddiy suv xossalariga ega bo'ladi. Ammo immobillashgan suv o'zining yuqori harakatchanligiga qaramasdan yopiq sistemada bo'lganligi sababli makromolekulalardan faqatgina katta kuch tufayli o'zilishi mumkin. Bu jihatdan immobillashgan suvni bog'langan suv deb qarash mumkin. Shuni aytib o'tish kerakki, moddalar tarkibidagi immobillashgan suvning miqdori haqida aniq-tiniq ma'lumotlar yo'q. Ammo o'simliklar ontogenezida immobillashgan suvning fiziologik ahamiyati juda katta. Masalan, o'simlik urug'lari tabiiy sharoitda yoki sun'iy ravishda qisman suvsizlanganda, uning endospermi kraxmal qismida suv butunlay qolmagan taqdirda ham uning murtagida oqsillarga immobillashgan suv qolib, urug'lar unuvchanligini ta'minlashga xizmat qiladi.
O'simlik hujayrasi tarkibidagi ionlar bilan bog'langan suvni osmotik bog'langan suv deyiladi va u hujayra osmotik bosimining asosiy xususiyatini belgilaydi.
Oqsillar eritmasi. Oqsillarning gidratatsiyalanishi suv molekulalarining gidrofil (ionlangan va elektroneytral) va gidrofob (qutbsiz) guruhlar bilan o'zaro ta'siri hamda uning yopiq muhitda makromolekulalarning konformatsiyasi natijasida immobilizatsiyalanishi (suv makromolekulalarning ichida qolib ketadi.) natijasida kelib chiqadi.
Suvning tuzilishiga oqsillar molekulasidagi gidrofob guruhlardan tashqari membrananing lipid fazalari ham ta'sir qilishi mumkin.
Oqsillarning suvda erishi ko'rsatkichi juda keng. Masalan quruq kollagen, suvli albuminga nisbatan ko'proq suv bog'lash xususiyatiga ega, xolbuki, kollagen suvda erimaydi, albumin esa yaxshi eriydi. Oqsillarning gidratatsiyalanishi ularning tarkibidagi peptid bog'lariga asosan yuz beradi.
Shunday qilib, makromolekulalar uni o`rab to'rgan suvga turlicha ta'sir qilishi mumkin. Ularning fizik-kimyoviy xossalariga (qutblangan, qutblanmagan, ionlashgan guruhlarning mavjudligi) asosan hamda konformatsion holati va tashqi muhitga (pH, ionlar tarkibi) qarab suvning ko'p yoki kam bog'lanishi yuz berib turg'un muzsimon tuzilish yuzaga kelishi mumkin.

Yüklə 74,85 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   28




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin