Poluxin küçəsi, 73 ünvanında yaşamış Hüseyn Təhməzovun xatirələri
Hacı Zeynalabdin Tağıyev Buzovna kəndxudasına xəbər vermişdi ki, kənd camaatını yığsın, onlarla danışmağa gələcək. Mən də o zamanlar uşaq idim, təxminən 12 yaşım olardı. 60 il bundan qabaq. Mən də getdim, gördüm ki, axundlar, mollalar, kənd adamları yığışıb. Elə bu zaman Tağıyev gəldi. Gələndən sonra sözə başlayıb dedi:
- Mənim bura gəlməyimin səbəbi ondan ibarətdir ki, dörd otaqlı bir bina verin ki, məktəb açım, kənd uşaqları bu məktəbdə oxusunlar. Mən onların xərclərinin hamısını özüm çəkəcəm. Onlar üçün stol, stul, parta, uşaqlar üçün paltar, müəllimin aylıq zəhmət haqqını da özüm verəcəm. Qoy həm ana dilində, həm də rus dilində oxusunlar. Gərək uşaqlarınız oxusun, savadlı olsun, mədəniyyətdən geri qalmasınlar. Mən uşaqlara nə lazımdırsa, kömək edəcəm.
Hacı Tağıyev getdikdən sonra axundlar dedilər ki, Tağıyev bizim uşaqlarımızı rus eləmək istəyir. Parta nədir, qoy uşaqlar həsirin üstündə oturub dərs oxusunlar. Bizə onun pulu lazım deyil.
Bir dəfə də belə bir hadisə baş vermişdir. Novruz bayramı günü camaat Hacının xahişi ilə şəhər idarəsinin (indiki Bakı Sovetinin) binasında toplaşdı. Mən də getdim. Müxtəlif təbəqədən olan 500-dək insan - mollalar, axundlar və digər sadə adamlar buraya toplaşmışdı. Hacı onlara müraciət edərək dedi: “Mən məktəb açdırmışam, Siz niyə qızlarınızı oraya göndərmirsiniz, niyə onlara oxumağa imkan vermirsiniz?” Bunu deyən Hacı ağladı: “Qızlarınızı oxutdurun, niyə onları oxutdurmursunuz? Bir baxın: oxuyan qızlar içərisində bakılı uşaqlar yoxdur. Qızlarınızı oxutdurun. Onlar gələcəkdə ana olacaqlar və öz övladlarını tərbiyə etməyi bacarmalıdırlar. Cahil ananın böyütdüyü övlad necə olar?” Xalqın geriliyini görən Hacı ağladı: “Siz nə vaxt şüurlu olacaqsınız?” Sonra Hacı xahiş etdi ki, camaat nümayəndələr seçib, onları məktəbin vəziyyətini öyrənməyə göndərsin. Lakin hər şey əbəs idi. “Mollaların səfeh çıxışlarına qulaq asmayın, onlar Sizin inkişafınızı ləngidirlər. Baxın, məktəbdə hamı qadınlardır, yalnız bir nəfər 70 yaşlı kişidir, o da qarovulçu işləyir. Məktəbdə qızlar və qadınlar dərs deyir”.
...Hacını mən bu cür xatırlayıram.
28 oktyabr 1956-cı il.
MATM NF, №20043-20045
Dostları ilə paylaş: |