Rafızilik ve Bektaşîlik, İst., 1932; J. K. Birge, The Bektashi Order of Dervishes, Londra, 1937; E. Ramsaur, "The Bektashi Dervishes and the Young Turks", Moslem \Vorld, XXII (Ocak 1942), s. 7-14: Yusuf Fahir Baba, "Bektaşilik", Tarih Dünyası, S. 38 (26 Ocak 1953); H. Jansky, "Der Bektaşî-Dichter Edip Harabı", Wtener Zeitschrift für die Kunde deş Morgen-landes, 1960, s. 87-98; A. Gölpınarlı, Alevî-Bektaşî Nefesleri, ist., 1963; S. Faroqhi, Der Bektaschi Orden in Anatolien, Wien, 1981; A. Yaşar Ocak, "Kalenderîler ve Bektaşîlik", Doğumunun 100. Yılında Atatürk'e Armağan, İst., 1981, s. 297-308; ay, Kalenderîler, Ankara, 1992; M. Tevfik Oytan, Bektaşîliğin İçyüzü, I-II, İst., 1983; Uzunçarşılı, Kapıkulu, I, 566-575; B. Noyan, Bektaşîlik Alevîlik Nedir, Ankara, 1987; "Le Tekke Bektachi de Merdivenköy", Anatolia Modema, II, Paris, 1991; I. Melikoff, Uyur idik Uyardılar. Alevîlik-Bekta.-şîlik Araştırmaları, İst., 1993; A. Yaşar Ocak, "Bektaşîlik", DM, V, 373-379.
EKREM IŞIN
BELEDİYE
İstanbul'da ilk çağdaş belediye idaresi kurma girişimi Kırım Harbi sırasında Osmanlı ile aynı safta çarpışan müttefik devletlerin etkisiyle oldu. 1854'te savaşın, başkentte yarattığı hareket ve karışıklığı bir düzene koymak için Ihtisap Nezareti lağvedildi; Meclis-i Vâlâ tarafından bir nizamname hazırlanarak Der-saadet ve Bilad-ı Selase'de Şehremane-ti(->) unvanıyla bir "memuriyet-i cedide" ihdası ve bir "şehir meclisi" kurulması öngörüldü.
Tanzimat sonrasında İstanbul dışa açıldı, büyüdü, gelişti. Bu gelişme geleneksel İstanbul'dan farklı bir yapının oluşmasına neden oldu. Diğer bir deyişle 19. yy ve Tanzimat, istanbul'un kaderinde bir dönüm noktasını oluşturdu. Tanzimat sonrası geleneksel payitaht, çağdaş bir kent görünümünü elde etmeye başladı.
1855'te asayiş Zaptiye Nezareti'ne devredildi. Bu düzenlemeyle şehremaneti, İhtisap Nezareti'ne ait vazifeleri görecekti. İstanbul halkının temel ihtiyaç maddelerini sağlayacak, narh işlerine bakacak, yol ve kaldırım yapacak, şehrin temizliğini sağlayacak, çarşı ve pazarları denetleyecek, daha önce İhtisap Nezareti'nce toplanmakta olan devlet vergi ve resimlerini tahsil edip hazineye teslim edecekti.
1857 tarihli nizamname ile İstanbul 14 belediye dairesine ayrıldı. Altıncı Daire (bak. Altıncı Daire-i Belediye) Beyoğlu ve Galata'yı kapsadı. Nizamnamede sadece Altıncı Daire-i Belediye'den bahsediliyor, bu daire örnek bir daire olarak düşünülüyordu. Diğer dairelerin zamanla teşkil edileceği belirtilmişti.
1868 Dersaadet İdare-i Belediye Nizamnamesi ile diğer daireler de kurularak faaliyete geçti. 1864 Vilayet Nizamnamesi taşra belediye teşkilatına ait ilk hükümleri içeriyordu.
1877'de Vilayât Belediye Kanunu ve Dersaadet Belediye Kanunu çıkarıldı. Dersaadet Belediye Kanunu İstanbul Şehremaneti'ni 20 belediye dairesine ayırıyordu. Şehremaneti Rumelifeneri'nden
Dostları ilə paylaş: |