Eşya hukuku



Yüklə 0.56 Mb.
səhifə1/8
tarix18.12.2017
ölçüsü0.56 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8

Furkan MAHMAT

2016

EŞYA HUKUKU




  1. EŞYA HUKUKUNA GİRİŞ



  1. Genel Olarak

Eşya Hukuku, Medeni Hukukun kişilerin eşya (mallar) üzerinde doğrudan doğruya hakimiyetinden doğan meseleleri düzenleyen kısmıdır. Bu hakimiyet bir hakka dayanabileceği gibi, bunun hakka dayanmaması da mümkündür.

  1.   Eşya

Hukuki anlamda eşya, üzerinde ferdi hakimiyet sağlanabilecek, iktisadi bir değer taşıyan, kişi dışı cismani varlıklardır.
Unsurları:

  1. Maddi Olma:Eşya hukukunun konusu, maddi varlığı olan eşyadır. Bu nedenle mesela isim üzerindeki hak, eşya olmadığından mülkiyete konu olmaz. 

İstisna:Bununla beraber kanun koyucu maddi varlığı olmayan bazı şeylere eşyaya ilişkin kuralların uygulanacağını kabul etmiştir.

Tabii kuvvetlerin (elektrik, atom enerjisi) taşınır mülkiyet hakkının taşınır mülkiyet hakkının konusu olabileceği hükme bağlanmıştır. (TMK.md.762).

‘’Bağımsız ve sürekli hak’’ olarak adlandırılan bazı hakların taşınmaz eşya gibi ayni hak konusu yapılabileceği hükme bağlanmıştır. ( TMK.md.704).


  1. Üzerinde Hakimiyet Kurulabilme:Hukuki anlamda eşya üzerinde insan hakimiyetinin kurulması mümkün olan eşyadır. Hakimiyet mülkiyet, rehin ve intifa gibi hukukun düzenlediği şekillerde söz konusu olabilir. Üzerinde hakimiyet kurulamayan deniz, hava, su hukuki anlamda eşya değildir. Ancak bunlar üzerinde hakimiyet kurulacak şekilde sınırlanabilirse, bu taktirde eşya niteliği kazanırlar.

Örnek: Oksijenin bir tüpte toplanması halinde, oksijen eşya niteliğine sahip olur.

  1. Kişisel olmama:İnsan vücudu ve organları hukuki anlamda eşya değildir. Aynı şekilde insanın kendisinden ayrılamayacak şekilde insan vücuduna bağlı protezler, takma göz, böbrek eşya sayılmaz. Buna karşılık, insan vücuduna sıkı sıkıya bağlı olmayan şeyler, eşya niteliği taşırlar. Örneğin, peruk ve sabit olmayan takma dişler eşya niteliği taşırlar.

Bir kere insan vücudu, bugün ki hukuk düzeninde bir ayni hak konusu değildir. Zira insanın kendi vücudu üzerindeki hakkı kişilik hakkıdır. Artık kölelik söz konusu olmadığı için başka bir insan üzerinde de ayni hak düşünülememektedir. Fakat insan vücudunun bir parçasının o vücuttan ayrılmalarından sonra, örnek olarak kesilen saçların, çektirilen dişlerin, kızılaya bağışlanan kan vs. eşya durumuna girdikleri prensip itibariyle ayrıldıkları kişinin mülkiyetine tabi olacakları çoğunlukla kabul edilmektedir.

Eğer vücuttan ayrılan doku, kan veya sperm ve yumurta gibi maddeler hemen nakledilmeyip bir süre saklanacaksa bu durumda kişilik hukuku kurallarına ek olarak bünyesine uygun düştüğü oranda eşya hukuku kuralları da uygulanabilir.

Cesedin durumuna gelince, çok tartışmalı olan bu konuda prensip itibariyle cesedin eşya sayılmayacağı kabul edilmektedir.


  1. Sınırlanabilir Olma:

Ancak sınırlandırılmış maddi varlıklar eşyadır.

Bu sınırlandırma, Taşınabilir eşyada çoğu zaman bunun maddi varlığıyla kendiliğinden mevcuttur: Vazo, At vs.

Fakat sıvılarda ve gazlarda bunların sınırlarını içinde yer aldıkları madde tayin eder: bir teneke zeytinyağı, bir tüp oksijen gibi.


  1. Ekonomik Değerinin Bulunması: Bir nesnenin eşya sayılabilmesi için ekonomik değerinin olması gerekir. Örneğin, sokaktaki bir taş parçasının ekonomik bir değeri olmadığı için eşya sayılmaz.

Not: Fikir ve sanat eserleri ve buluşlar, bugün bizim hukukumuzda eşya kavramı dışında kalmaktadır. Fakat fikir ve sanat eserini somutlaştıran maddi şeyler, örneğin bir tablonun, bir heykelin maddesi şüphesiz ki eşya niteliğine sahiptir.

ÇIKMIŞ SORU KAMU İHALE KURUMU 2006

Aşağıdakilerden hangisi eşyadır?

  1. Ceset

  2. Kızılay’a bağışlanan kan

  3. Dünya

  4. Malvvarlığı

  5. Nefes alınan hava

CEVAP: B

  1. Eşya Türleri



  1. Taşınır Eşya – Taşınmaz Eşya :

Bu, eşyanın yerinin değişip değişmemesi yönünden yapılan bir ayrımdır. Özüne zarar vermeksiniz bir yerden başka bir yere taşınabilen eşya taşınır, taşınamayanlar taşınmazlardır.

Yer değiştirmenin eşyanın kendi hareketi neticesi olması ya da bir başka güç sayesinde olması eşyanın taşınır sayılması bakımından bir fark yaratmaz. Fakat niteliği itibariyle taşınır olan GEMİ, İcra ve İflas Kanunu tarafından taşınmaz sayılmıştır. Ancak biz medeni hukuk açısından gemileri taşınır olarak kabul edeceğiz. 1



  1. Basit Eşya – Birleşik Eşya – Eşya Birliği :

Basit (yalın) Eşya: Hariçten hiçbir şey eklenmeksizin tek başına var olan yekpare eşyadır. Basit eşya tabiat tarafından yaratılmış olabileceği gibi ( örn; at, elmas ) yapay olarak meydana getirilmiş de olabilir ( örn; cam bardak ).

ÇIKMIŞ SORU ATOM ENERJİSİ KURUMU 2015

Hariçten bir şey katmaksızın tek parçadan oluşan eşya türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Basit eşya

  2. Kamu malı

  3. Misli eşya

  4. Özel mal

  5. Tüketilemeyen eşya

CEVAP: A

Birleşik ( mürekkep ) Eşya, birden çok basit eşyanın birbirinden ayrılmaz şekilde birleşmesinden meydana gelerek ayrı varlık teşkil eden eşyadır. Örnek olarak bir kitap, bir radyo, bir ampul.Birleşik eşyayı meydana getiren her bir basit eşyaya o şeyin bütünleyici parçaları denir. Bunlar bağımsızlıklarını ve bağımsız varlıklarını kaybetmişlerdir. Hukuk nazarında eşya olma niteliği sadece birleşmenin ortaya çıkardığı birleşik eşyaya aittir. Bu sebepledir ki taşınır eşya bir taşınmaz ile birleşerek bütünleyici parça haline gelince, artık bağımsızlığını ve ayrı eşya olma özelliğini kaybeder ve taşınmazın mukadderatına tabi olur. Bütünleyici parça olduğu için bağımsızlığını kaybeden bir yalın eşya birleşik eşyadan koptuğu taktirde tekrar bağımsızlık kazanır.

ÇIKMIŞ SORU ADLİ HAKİMLİK 2011

Aşağıdakilerden hangisi bielşik eşya niteliği taşımaz?

  1. Gözlük

  2. Elbise

  3. Bir çift ayakkabı

  4. Çanta

  5. Otomobil

CEVAP: C

Eşya Birliği bağımsızlıklarını kaybetmeksizin ortak bir amaç için bir araya getirilmiş olan ve ekonomik bir bütünlük arz eden birden çok eşyanın meydana getirdiği eşya topluluğuna birlikte eşya veya eşya birliği denir.Eşya birliğinde yer alan her bir eşya birbirine karşı eşit önemdedir. Bunların her biri tamamlayıcı eşya durumdadır.

Örneğin, bir çift koşum atı, bir çift kundura, bir pul koleksiyonu gibi…

Şayet ekonomik bir bütün teşkil eden şeylerden biri asıl fonksiyona sahip olup da diğerleri buna tabi kılınmışsa ‘asıl eşya ve eklentiden’ bahsedilir. Örneğin, gözlük ve kabı, ayakkabı ve bağı gibi

Eşya birliği, her biri eşya vasfını taşıyan varlıkların bir arada bulunması olduğundan, her biri eşya vasfını taşımayan varlıkların meydana getirdiği topluluk birlikte eşya değil ‘bir miktar eşya’ teşkil eder. Örneğin, bir çuval buğday, bir kilo pirinç vs. 

Gerek tamamlayıcı eşya durumunda, gerek asıl eşya ve eklenti durumunda, her bir şey diğerinden bağımsız bir varlık taşıdığı için ayrı ayrı hak konusudur. Fakat eklenti durumunda eklenti üzerindeki hakkın aslın mukadderatına tabi olması kabul edilmiştir ( MK.md.686, 862). Örneğin birbirinin tamamlayıcısı olan bir çift koşum atı satıldığında, her biri üzerinden mülkiyetin ayrı ayrı devri gerekir. Fakat asıl eşya olan Ayakkabı ve onun eklentisi olan bağı satıldığında Ayakkabı bağı, asıl eşya olan ayakkabının mukadderatına tabidir. Yani bunların ayrı ayrı devri gerekmez.


  1. Misli Eşya – Gayri Misli Eşya:

Misli Eşya: Alış verişte prensip itibariyle sayma veya tartma veya ölçme ile belirlenebilen eşyadır. Bu mallarda bir malın yerini aynı cinsten bir diğeri alabilir. Örneğin, para, buğday, zeytin yağı vs.

Gayri Misli Eşya: Alış verişte sayı, tartı ve ölçü ile değil, ferden tayin edilmesi gereken eşyadır. Örneğin, Taşınmaz, tablo, elbise gibi.

Not: Gayri misli eşya tek başına mülkiyet hakkının konusunu oluşturur. Misli eşya ise yığın halinde mülkiyetinin konusunun teşkil eder.

  1. Tüketime ( istihlake ) Tabi Olan ve Olmayan Eşya:

Tüketime Tabi Eşya:Yararlanılabilmesi ve kullanılabilmesi için tüketilmesi gereken eşyalardır. Örneğin; yiyecek ve yakacak maddeleri vs.Kendisinden amaç itibariyle mübadele için elden çıkarmakla yararlanılabilen eşyada tüketime tabi olan eşyadır. Para bu tarz eşyanın klasik örneğidir. Fakat bir kitapçının satmak üzere bulundurduğu kitaplar, bu zaman içinde tüketime tabi eşyadır. Fakat satın alan kimse için kitap, artık bu vasfı taşımaz ve tüketileme tabi olmayan eşya olur.

Tüketime Tabi Olmayan Eşya: Yararlanılabilmesi ve kullanılabilmesi için tüketilmesi gerekmeyen, bir süre kullanılmak suretiyle kendisinden yararlanılan eşyadır. Örneğin; Elbise, mobilya, otomobil vs.

Not: Eşyanın tüketime tabi olup olmadığı aslında eşyanın özgülendiği amaç ile ilgilidir. Ayrıca, eşyanın bu ayrımı ayni haklar bakımından intifa hakkında önem arz eder.

  1. Bölünebilen Eşya- Bölünemeyen Eşya:

Bölünebilen Eşya: Eşyanın değerinde önemli bir azalma olmaksızın aynı nitelikte birden çok parçaya ayrılabilir olmasını ifade eder. Örneğin Kumaş, sıvılar, arazi vs.

Bölünemeyen Eşya, aynı nitelikte birden çok parçaya ayrılamayan eşyaya denir. Örnek olarak bir at canlı hayvan, bir radyo bölünemez eşyadır. 

Bölünebilir olma olmama eşya hukukunda paylı mülkiyetin sona erdirilmesi yönünden önem taşır ( MK.m.699 ).



  1. Sahipli Eşya – Sahipsiz Eşya:

Sahipli Eşya: Fiilen bir mülkiyete tabi bulunan eşya sahipli eşyadır.

Sahipsiz Eşya: Özel mülkiyete konu olabilen fakat henüz üzerinde hiçbir mülkiyet kurulmamış olan eşya ( av hayvanları, kır çiçekleri vs. ) ile evvelce bir mülkiyete tabiyken malikin kendi arzusu ile bu mülkiyetten feragat ettiği eşya ( terk edilen eşya ) sahipsiz eşyadır.Buna karşılık Malikin arzusu dışında elinden çıkan eşya üzerindeki mülkiyeti, eşyanın kaybı ile sona ermez ve eşya sahipsiz olmaz.Fakat av hayvanları ve ehilleştirilmiş hayvanlar bakımından Medeni Kanunda buna istisna tanınmıştır. MK.md.768’e göre tutulan bir av kaçtıktan sonra sahibi tekrar tutmak için hemen aramaya koyulmazsa o hayvan sahipsiz olur. Ehilleştirilen bir hayvan tekrar kesin olarak vahşileşirse sahipsiz olur.

Sahipli – sahipsiz eşya ayrımı özellikle mülkiyet hakkının kazanılması bakımından önem taşır. Sahipli eşyada mülkiyetin kazanılması prensip itibariyle ancak devir yolu ile mümkün iken, sahipsiz eşyada mülkiyet aslen kazanma yolu ile kurulur.



  1. Özel Mülkiyete Tabi Olabilen ve Olamayan Eşya:

Kamu malları ( amme emlaki ), özel mülkiyete konu olamaz. Kamu mallarının incelenmesi idare hukukunun konusuna girer ve uyuşmazlıklar idari yargıda çözülür.

Ancak burada kısaca değinecek olursak kamu malları üçe ayrılır.



  • Orta malları

  • Hizmet malları

  • Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan mallar

ÇIKMIŞ SORU 2007 MİLLİ EMLAK

Arazi kanunundaki, arazi-î mevat bugünkü hukukumuzda aşağıdaki arazi çeşitlerinden hangisi ile tanımlanmaktır?

  1. Devletin özel mülkiyetindeki arazi

  2. Devletin hizmet malı niteliğindeki arazisi

  3. Devletin hüküm ve tasarrufundaki arazi

  4. Devletin orta malı niteliğindeki arazisi

CEVAP: C



  1. ZİLYETLİK



  1. Tanım

Zilyetlik, buna konu teşkil edecek eşya üzerinde iradi şekilde hakimiyetin ele geçirilmesi ile doğan ve bu hakimiyetin iradi olarak terkine veya başkası tarafından gasbına veya başka sebeplerle sona ermesine kadar devam eden hukuki bir durumdur.

Bir şeyin zilyetliğine sahip olabilmek için kanun koyucu çoğu zaman iki unsuru bir arada aramıştır. Bunlar eşyaya fiili hakimiyet ve zilyetlik iradesidir.



  1. Unsurları:



  1. Eşyaya fiili hakimiyet: Kişi ile eşya arasındaki ilişki, çok sıkı fiziki bir temas şeklinde olabileceği gibi, ilişki çok sıkı olmasa da, hayat tecrübelerine göre, o kişinin o eşya üzerinde fiili hakimiyete sahip olduğu sonucu çıkarılabilir.·         

Fiili hakimiyetten söz edebilmek için, zilyetliğin az veya çok, belirli bir ölçüde devamlılık taşıması gerekir. Bu hakimiyet çok kısa bir süre için söz konusu olmuşsa, zilyetlikten söz edilmez.

Zilyet’in eşyayı, kendi fiili hakimiyetini tanıyan bir başkasına bırakması halinde, o kişi vasıtasıyla, eşya üzerindeki fiili hakimiyeti devam ediyor kabul edilir.



  1. Zilyetlik iradesi:

Kural olarak bir eşya üzerinde zilyetlikten söz edebilmek için kişinin eşyaya zilyet olma iradesinin varlığı aranır. İrade gerçek veya farazi olabilir.

Zilyet iradesi bir kere doğduktan sonra, kişinin bilinçli olarak bu iradeyi devam ettirmesi aranmaz. Kişinin zilyet iradesinin devam ettiği farz olunur.

Hal ve davranıştan kişinin hakimiyet alanı içine konan şeylere ilişkin olarak zilyetlik iradesinin varlığı sonucu çıkarılabilir.

Zilyetlik iradesinden bahsedebilmek için kişinin ayırt etme gücüne sahip olması yeterlidir.



NOT:Fiili hakimiyetin geçici sebeplerle kullanılmaması veya kullanma iradesinin ortadan kalkması zilyetliği sona erdirmez.

  1. Zilyetliğin Konusu

Zilyetlik hukuken eşya vasfını taşıyan cismani varlıklar üzerinde cereyan eder. Buna karşılık, hukuken eşya vasfını taşımayan varlıklar üzerinde dolayısıyla insan vücudu üzerinde zilyetlik söz konusu olmaz. Keza cismani varlığı

olmayan haklar üzerinde zilyetlikten bahsedilemez.


Ancak üzerinde fiili hakimiyet tesis edilebilecek eşyada zilyetlik söz konusu olabilir. Kamu malları üzerinde Devletin veya diğer kamu tüzel kişilerinin kudreti, özel hukukun zilyetlik müessesesi ile ilgili değildir. Kişilerin bu mallardan yararlanmaları da özel hukukun zilyetliğine dayanmaz. Park, yol, meydan ve benzerleri üzerinde kişilerin özel hakimiyet tesisine izin verilmez. Şu halde kısaca, ancak özel mülkiyete tabi olabilen eşya üzerinde zilyetlik söz konusu olabilir.
Zilyetlik gerek taşınır mallarda gerek taşınmaz mallarda söz konusu olursa da taşınmaz mallarda tapu sicilinde yazılı ayni hakların himayesi bakımından sicil kaydı zilyetliğin yerini tutar (MK. md. 992). Fakat zilyetliğin fiili koruma ile ilgili hükümlerinden taşınmaz malları fiilen tasarruf edenler yararlanır

  1. Zilyetliğin Türleri



  1. Hakka Dayanan Zilyetlik – Hakka Dayanmayan Zilyetlik:

Hakka Dayanan Zilyetlik: bir kimsenin ayni veya kişisel bir hakka dayanarak zilyet olmasıdır. Örneğin, emin sıfatıyla zilyet ( Ödünç sözleşmesi ile )

Hakka Dayanmayan Zilyetlik: Bir kişinin bir eşya üzerindeki zilyetliğinin hiçbir hakka dayanmamasıdır. Örneğin, hırsızın zilyetliği

  1. Yalın Zilyetlik – Dereceli Zilyetlik:

Yalın Zilyetlik: Aynı eşya üzerinde tek bir zilyetlik olması halidir. Ayrıca yalın zilyetlikte birden fazla kişi mala zilyet olabilir.

Dereceli Zilyetlik: Aynı eşya üzerinde birden fazla kişinin zilyetlik hali varsa söz konusudur. Dereceli zilyetlik değişik ayrımlara tabi tutulabilir.

  1. Asli – Fer’i Zilyetlik Ayrımı:Asli zilyetlik ve fer’i zilyetlik ayrımı aynı anda birden çok kişinin zilyet olduğu durumlar için geçerlidir. Yani mutlaka iki kişi zilyettir bunlardan biri asli diğeri Fer’i zilyettir.

Asli Zilyetlik: Bir şeye malik sıfatıyla veya malik olma iradesiyle zilyet olan kimsenin zilyetliğidir. Birden fazla kişide eşya üzerinde asli zilyet olabilir.

Fer’i Zilyetlik: Sınırlı bir ayni hakka ya da kişisel bir hakka dayanan kişinin zilyetliğidir.

Örnek: A kişisi, bir malın maliki ise, o malın asli zilyetidir

Örnek: A kişisi, B kişisinin evinde kiracı ise, (kişisel hak), evin fer’i zilyetidir. Aynı şekilde A kişisi bir alacak hakkına teminat teşkil etmek üzere bir taşınır rehni almışsa ve taşınır eşya elinde ise, o eşyanın fer’i zilyetidir.

  1. Dolaylı Zilyet - Dolaysız Zilyet:

Dolaysız Zilyetlik: Bir kimsenin bir eşya üzerindeki fiili hakimiyetini doğrudan doğruya kullanmasıdır. Ayrıca birden fazla kişi eşya üzerinde dolaysız zilyet olabilir.

Dolaylı Zilyetlik: Bir kimsenin bir eşya üzerindeki fiili hakimiyetini kullanmasının başkası vasıtasıyla mümkün olmasıdır.

Örnek: A kişisi, kiracı olarak oturduğu dairenin dolaysız zilyetidir. Çünkü o daire kendisini fiili hakimiyetindedir. Ayrıca ev eşyası üzerinde aile fertlerinin her biri dolaysız zilyettir. Dairesini kiraya veren B kişisi o daire üzerindeki fiili hakimiyetini bir başkası vasıtasıyla kullanabildiği için, dairenin maliki olmasına rağmen o dairenin dolaylı zilyetidir.  

ÇIKMIŞ SORU ADLİ HAKİMLİK 2012

Arkadaşı A’nın çantasını ödünç alan B, çantanın sapının kopması üzerine çantayı tamir etmesi için tamirci T’ye bırakır.



Bu olaya göre, T’nin zilyetlik sıfatı bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Feri, dolaysız zilyet

  2. Asli, dolaylı zilyet

  3. Asli, dolaysız zilyet

  4. Feri, dolaylı zilyet

  5. Zilyet Yardımcısı

CEVAP: A

ÇIKMIŞ SORU 2009 KPSS

Arkadaşı A’dan ödün aldığı paltoyu temizlemek üzere kuru temizlemeciye bırakan B’nin zilyetliği ne tür zilyetliktir?

  1. Dolaylı asli zilyet

  2. Dolaylı feri zilyet

  3. Dolaysız asli zilyet

  4. Dolaysız feri zilyet

  5. Zilyet yardımcısı

CEVAP: B

  1. Tek Başına ( münhasır ) Zilyetlik – Birlikte Zilyetlik:

Tek Başına Zilyetlik: Bir eşyayı tek bir kişinin zilyet olma iradesi ile elinde bulundurmasıdır. Tek başına zilyetlik asli veya fer’i zilyetlik şeklinde olabilir.

Birlikte Zilyetlik: Birden fazla kişini eşya üzerinde zilyet olması durumudur.

Paylı Zilyetlik: Birlikte zilyetlerin, zilyetliği birbirinden bağımsız olarak kullanabilmedir.

Elbirliği Zilyetlik: Bir zilyetin, diğer zilyetlerin katkısı olmadan zilyetliği kullanamamasıdır.

  1. Zilyet – Zilyet Yardımcısı:

Zilyet: Bir mala sahip olma iradesi ile bir kimsenin bir mal üzerinde fiili hakimiyet sağlamayan kimsedir.

Zilyet Yardımcısı: Bir kimsenin bir eşyayı başkasına bir hizmeti ifa etmek amacıyla elinde bulunduran kimsedir.

Örnek: Evin hizmetçisi evdeki eşyalar üzerinde ve bankada veznedar aldığı paralar üzerinde olarak çalışan kimse zilyet yardımcısıdır.

Zilyet yardımcısı eşya üzerinde ayni veya kişisel bir hakka sahip değildir.



Zilyet ve Zilyet yardımcısına bağlanan farklı sonuçlar;

Zilyet yardımcısından edinilen mallarda iyiniyet ilkesi korunmaz. (Mal elden rıza dışında çıkmış gibi hüküm ve sonuç doğurur.)



ÇIKMIŞ SORU 2011 MALİYE BAK. UZMAN YARD.

  1. Zilyetlik davaları açabilir.

  2. Zilyet yardımcsından iyiniyetle iktisap korunur.

  3. Eşya üzerinde her türlü tasarruf hakkı vardır.

  4. Zilyetlik iradesi taşıması gerekir.

  5. Gasp ve tecavüz halinde ancak genel meşru müdafaa hükümlerinden yararlanabilir.

Zilyet yardımcısı için yukarıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yalnız V

  2. IV ve V

  3. I- II ve V

  4. II- III- IV ve V

CEVAP: A

Zilyet yardımcısı, zilyetlik davaları açamaz. Ancak meşru müdafaa halinde kuvvet kullanarak eşyayı koruyabileceği kabul edilmektedir.

Zilyet yardımcısı, zilyetin zilyetliğini inkar eder veya malı gasp ederse, kendisi asli zilyet haline gelir.

Zilyetlik karinelerinden yararlanamaz.



ÇIKMIŞ SORU 2010 MİLLİ EMLAK

Aşağıdakilerden hangisinde zilyetlik karinelerinden yararlanılamaz?

  1. Dolaylı Zilyetlik

  2. Zilyet Yardımcılığı

  3. Fer’i zilyetlik

  4. Dolaysız zilyetlik

CEVAP: B

  1. Eşya Zilyetliği – Hak Zilyetliği:

Eşya Zilyetliği: Taşınır veya taşınmaz bir mal üzerindeki zilyetliktir.

Hak Zilyetliği: Kural olarak haklar üzerinde bir zilyetlik söz konusu değildir. Ancak kanunda bazı haklar üzerinde bir zilyetliğin olabileceği hükme bağlanmıştır. İşte kanun koyucu tarafından belirtilen haklar üzerinde zilyetlik hak zilyetliğidir.

Örnek: İrtifak hakları ile taşınmaz yükünden doğan haklar üzerinde bir zilyetliğin varlığını kanun koyucu kabul etmiştir.

Bu haklar üzerindeki zilyetlikzilyetlik davaları ile korunmuştur. Kanun koyucu sadece bazı irtifak ve taşınmaz yükünde, hak sahibine haklarda zilyetlik tanımıştır. Bazı hakların kullanılması, hakkın konusu olan eşya üzerinde fiili hakimiyetin varlığını gerektirmez. Bu nedenle bu hakların sahipleri eşyanın zilyeti değildirler.

Bu hakların tapu siciline tescil edildikten sonra fiilen kullanılması hak üzerinde zilyetliğin kazanılması için yeterlidir. Hak zilyetliği, kazandırıcı zamanaşımı ile sınırlı ayni hakkın kazanılmasını da sağlar.


  1. Başkası İçin Zilyet – Kendisi İçin Zilyet:

Kendisi için Zilyet: Bir eşya üzerinde ayni veya kişisel bir hakka dayanarak elinde bulunduran kimsedir.

Başkası İçin Zilyet: Bir malı başkası için elinde bulunduran kimsedir.  

Örnek:Kargonun taşıdığı mallar

 Örnek: A kişisinin, B kişisinin adına ve hesabına aldığı mal üzerindeki zilyetliği, başkası için zilyetliktir.



  1. Zilyetliğin Kazanılması



  1. Miras Yoluyla Kazanma

Herhangi bir işleme gerek kalmaksızın kanun gereği miras bırakanın öldüğü anda doğar. Kanun gereği mirasçının eşyayı fiili hakimiyetine geçirmesine gerek yoktur, doğrudan doğruya zilyet olur. Zilyetlik başkasına halef olarak kazanıldığı için ‘külli halefiyet’ miras bırakan hangi zilyetlik türüne ve sıfatına sahipse, mirasın açılması ile mirasçılarda o tip zilyetliğe sahip olur.


  1. Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə