FiZ341 Çevresel radyoaktiVİte ders notlari doç. Dr. Hüseyin aytekiN



Yüklə 445 b.
səhifə1/8
tarix16.08.2018
ölçüsü445 b.
  1   2   3   4   5   6   7   8


FİZ341 ÇEVRESEL RADYOAKTİVİTE DERS NOTLARI

  • Doç.Dr. Hüseyin AYTEKİN

  • Z.K.Ü Fen-Ed. Fak. Fiz. Böl.

  • (2009-2010 Güz yarıyılı)


İÇERİK

  • BÖLÜM 1:

  • ÇEVRESEL RADYOAKTİVİTE KAPSAMI VE TARİHÇESİ

  • BÖLÜM 2:

  • RADYOAKTİVİTE VE BİRİMLER

  • BÖLÜM 3:

  • RADYASYON KAYNAKLARI

  • BÖLÜM 4:

  • RADYASYON DOZLARI VE STANDARTLARI

  • BÖLÜM 5

  • RADYASYONDAN KORUNMA



1. HAFTA: ÇEVRESEL RADYOAKTİVİTE KAPSAMI VE TARİHÇESİ

  • Günlük yaşantımızda karşılaşılan radyasyonun önemli bir kısmı doğal kaynaklardan ileri gelmektedir.

  • Dünyamızın havasında, suyunda, toprağında doğal olarak bir miktar uranyum, toryum ve potasyum-40 gibi radyoaktif maddeler bulunmaktadır.

  • Radyoaktif madde atomları kararsız olmaları nedeniyle kararlı hale gelirken tanecik veya dalga şeklinde enerji (doğal radyasyonlar) yayınlarlar.

  • Bu radyasyonlar, iyonlayıcı etkilere sahiptirler. İnsanlar da yayınlanan bu radyasyonun etkisi altındadırlar.



KAPSAM

  • Çevresel radyoaktivite, yaşadığımız çevrede bulunan radyoaktif maddelerin araştırılmasıdır.

  • 90Sr, 99Tc, 131I, 134Cs, 137Cs ve diğerleri: insan aktivitesi sonucu olarak yeryüzünde bulunurlar.

  • 40K, 232Th ve 238U: Doğal olaylar nedeniyle yeryüzünde bulunurlar.

  • 3H ve 14C gibi birkaç izotop ta: Hem doğal ve hem de insan aktivitesi neticesinde çevremizde bulunurlar.

  • Bazı doğal izotopların konum ve konsantrasyonu, özellikle 238U’inki, insan aktivitesinden etkilenebilir.

  • 40K, 210Pb, 14C; doğuştan insan vücudunda bulunan radyoaktif elementlerdir.



KAPSAM

  • Radyoaktif serpinti: Atmosferde gerçekleştirilen nükleer bomba

  • denemeleri sonucu meydana gelen radyoaktivite çevre kirliliğine neden

  • olan en büyük yapay radyasyon kaynağıdır.

  • Nükleer güç santralleri: Uranyumdan oluşan nükleer santral

  • madenciliği, uranyumun santralde kullanılması ve atık haline geldikten

  • sonra depolanması esnasında çevreye çok az radyoaktif madde salınır.

  • Tüketici ürünleri: televizyonlar, duman dedektörleri, fosforlu saatler,

  • paratonerler ve lüks lambaları az miktarda da olsa radyoaktif madde

  • içerirler. Kömür ve fosfat kayaları uranyum, radyum, potasyum-40 ve

  • toryum içerirler.



Çevresel radyoaktivite ve iyonize radyasyona ilgi, 1945 yılında New Mexico çölünde ilk atom bombasının patlatılmasıyla artırmıştır.

  • Çevresel radyoaktivite ve iyonize radyasyona ilgi, 1945 yılında New Mexico çölünde ilk atom bombasının patlatılmasıyla artırmıştır.

  • Radyolojik çevre çalışılmasının önemi, 1950 ve 1960 lı yıllarda nükleer silahların atmosferde test edilmesiyle yeni bir boyut kazandı.

  • Nükleer santral kazaları, radyoaktivitenin iyi anlaşılması ve onun dünyamız üzerindeki etkisinin ilk olarak farkına varılmasını sağladı.

  • Dünyada günümüze kadar meydana gelen 3 önemli nükleer santral kazası:

  • 1957: Windscale(İngiltere)

  • 1979: Three Mile Island(ABD)

  • 1986: Çernobil (Ukrayna)



Çernobil nükleer güç istasyonundaki kaza sonucunda, büyük miktarda radyoaktif madde çevreye yayılmıştır.

  • Çernobil nükleer güç istasyonundaki kaza sonucunda, büyük miktarda radyoaktif madde çevreye yayılmıştır.

  • Kazadan sonra 10 günlük zaman dilimi içinde, radyoizotopların değişen meteorolojik şartlara bağlı olarak farklı doğrultulardaki rüzgârlarla kuzey yarım küreye yayılmış ve ciddi boyutlarda radyoaktif kirliliğe neden olmuştur.

  • Bu kirlenmeye neden olan önemli radyoizotoplar, 131I, 134Cs ve 137Cs dir.

  • Santralden çıkan radyoaktif bulut, ülkemize de ulaşmış ve bazı bölgelerde yağan yağmurlarla birlikte yere inerek besin maddelerinin kirlenmesine neden olmuştur.

  • Trakya ve Doğu Karadeniz Bölgesinde, radyasyon bulutunun geçişi sırasında çok yağmur aldıkları için 100.000 kişilik bir topluluk ülke ortalamasının üzerinde bir radyasyona maruz kalmıştır.



RADYOAKTİVİTENİN KEŞFİ

  • Wilhem Conrad Röntgen (1895): Katot ışınlarından farklı özellikte olan ve havada birkaç mm yol alan X-ışınını keşfetti.

  • Becquerel (1986): Radyoaktiviteyi keşfetti, uranyum tuzunun kendiliğinden ve sürekli olarak ışıma yaptığını açıkladı.

  • Mary Curie (1898): Uranyum bileşiklerinin aktivite miktarının mevcut uranyum miktarı ile orantılı olduğunu yayınladı.

  • Daha sonra bizmut, polonyum ve uranyum gibi yeni radyoaktif elementler keşfedildi.

  • Mary Curie (1910): Saf Ra metalini elde etti.





Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə