İnformatikanin əsaslari


Ədədlərin kompüterdə təqdimatı



Yüklə 5.72 Mb.
səhifə16/63
tarix24.02.2020
ölçüsü5.72 Mb.
növüDərs
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   63

4.5. Ədədlərin kompüterdə təqdimatı


      1. Ədədlərin qeyd edilmiş vergüllü formatda təqdimatı. Tam ədədlər kompüter yaddaşında qeyd edilmiş vergüllü formatda saxlanır. Bu halda yaddaş yuvalarının hər mərtəbəsinə ədədin bir mərtəbəsi uyğun gəlir və vergül təklik mərtəbədən sağda yerləşir.

Mənfi olmayan tam ədədin saxlanması üçün yaddaşda 8 bitlik bir yuva ayrılır.


Məsələn,

A2 11110000 2

ədədi yaddaşda aşağıdakı kimi saxlanır:






1

1

1

1

0

0

0

0

Mənfi olmayan tam ədədin maksimal qiyməti bütün yuvaların 1-lə dolduğu halda



alınır. n-mərtəbəli təqdimat üçün bu qiymət

2n olur. Bu halda operativ yaddaşda mənfi

olmayan tam ədədlərin yerləşə biləcəyi maksimal sayı 255 olacaqdır. Yəni, mənfi olmayan tam ədədlərin dəyişmə diapazonu 0-la 255 arasındadır. İşarə ilə birlikdə tam ədəd üçün yaddaşda 2 yuva ayrılır. Solda yerləşən ən yüksək mərtəbə işarə üçündür. Müsbət ədədin işarəsi 0, mənfininki 1 qəbul edilmişdir. Bu yerləşdirmə qaydasına ədədin düz kodu

deyilir. Məsələn, yerləşəcəkdir:

200210

111110100102

ədədi 2 yaddaş yuvasında aşağıdakı kimi



0

0

0

0

0

1

1

1

1

1

0

1

0

0

1

0



Bu halda müsbət ədədin maksimsl qiyməti A

2n 1

1 kimi hesablanacaqdır.

Mənfi ədədin təqdimatı üçün əlavə koddan istifadə edilir. Bu, çıxma əməlini toplama ilə əvəz edərək işi asanlaşdırır.

Məsələn, -2002 ədədi üçün əlavə kod aşağıdakı kimi təqdim edilir:




Modulun düz kodu

200210

0000011111010010

Tərs kod

İnvertləşdirmə

1111100000101101




1 əlavə edilməsi

1111100000101101

+0000000000000001



Əlavə kod




1111100000101110




      1. Ədədlərin sürüşən vergüllü formatda təqdimatı. Qeyd edilmiş vergüllü format sadə olsa da məhduddur. Buna görə sürüşən vergüllü təqdimat formatı daha geniş

tətbiq edilir. Bu formatda A ədədi A

m qn

kimi təqdim edilir ki, burada da: m - ədədin


mantissası, q – say sisteminin əsası, n - ədədin tərtibidir. Sürüşən vergüllü formatda ədədin normallaşdırılmış formasından istifadə edilir. Məsələn, 555,55 ədədinin normallaşdırılmış forması aşağıdakı kimidir:



555,55

0,55555

103 Bu yazılışda 0,55555 - mantissa (m), 3 – tərtibdir (n).

Sürüşən vergüllü formatda 1 qat dəqiqliyə malik olan ədəd 4 bayt, 2 qat dəqiqliyi olan isə 8 bayt yer tutur. Sürüşən vergüllü ədədin təqdimatı zamanı mantissanın işarəsi, tərtibin işarəsi, tərtibin özü mantissanın özü üçün ayrıca yer ayrılır. Tərtib onun işarəsi üçün 8 mərtəbə, mantissa onun işarəsinə isə 24 mərtəbə ayrılır. Soldan sağa



tərtibin işarəsi, tərtib, mantissanın işarəsi və mantissa yerləşdirilir. Tərtibin maksimum qiyməti 11111112 12710 olduğundan, ədədin maksimal qiyməti

2127

1,7014118346046923173168730371588 1038

olacaqdır. Müsbət mantissanın


maksimal qiyməti:

223 1

223

2(10 2,3)

1000 2,3

10(3 2,3)

107

olacaqdır.


1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   63


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə