İnformatikanin əsaslari


Verilənlərin proqramla emalı



Yüklə 5.72 Mb.
səhifə20/63
tarix24.02.2020
ölçüsü5.72 Mb.
növüDərs
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   63

Verilənlərin proqramla emalı


Kompüterin əsas funksiyası informasiyanı emal etməkdir.

20-ci əsrin 50-60-cı illərində kompüter elektron-hesablayıcı maşın (EHM) adlanarkən yalnız hesablama işi apara bilirdi. İnformasiyanın emalı prosesi ədədi verilənlər üzərində



aparılan əməliyyatlardan ibarət idi. 70-ci ilr komter mətnlərlə işməyi öyndi‖. İstifaçi mətn rtib edib onu redak etmək imkanı qazandı. Hal-hazırda komterlərin əksəriyyəti sərf edilən vaxtın çoxu mətn verinri üzərinki işlə bağlıdır. 80-ci ilrdə qrafik informasiya ilə işyən ilk kompüterlər meydana ldi. İndi kompüter qrafikası işgüzar qrafikada (diaqram, qrafik s. qurulmasında), kompüter modelləşdirməsində, təqdimatların hazırlanmasında, Web-saytların yaradılmasında, televiziya reklamlarında, animasiya filmlərində s. gen istifadə edilir. Qrafik verilənlərin emalına kompüter tətbiqi daim gennməkdədir.

90-cı illərdə kompüter səs informasiyasını emal etmək imkanı qazandı. Müasir kompüter istifadəçisi səs fayllarının yazılması, dinlənilməsi və redaktə edilməsi işini reallaşdıran proqram əlavəsi ilə işləyə bilər. Səs faylı ilə iş multimediya texnologiyasının ayrılmaz tərkib hissəsidir.

Ədəd, mətn, qrafik və səs informasiyasının kompüterdə işlənməsi üçün onlar verilən96

formasına gətirilməlidir. Verilənlər kompüterdə maşın dilində (0 və 1-lər sırası şəklində) saxlanır və emal edilir.



Verilən üzərin etməyi bilmək üçün kompüterin prosessoru müəyyən əmr (təlimat) almalıdır. Məsən, iki ədədi topla‖ ya bir simvolu diri yiş‖ kimi əmr verilə bilər.

Adətən hər hansı bir məsələni həll edərkən prosessor çoxsaylı əmrlər ardıcıllığını icra etməli olur. Maşın əmrləri ardıcıllığı proqram adlanır.

Beləliklə, verilənlərin emalı prosesində kompüterin icra etdiyi əmrlər ardıcıllığına proqram deyilir.

40-50-ci illərdə, kompüter erasının başlanğıcında proqramlar bilavasitə maşın dilində, yəni prosessorun başa düşdüyü dildə tərtib edilirdi. Bu proqramlar 0 və 1-lərin son dərəcə uzun sırasından ibarət olduğu üçün baş açmaq çox çətin idi.

60-cı illərdə yüksək səviyyəli proqramlaşdırma dilləri (Alqol, Fortran, Basic, Paskal və s.) yaradıldı. Bu dillər proqram tərtibini xeyli yüngülləşdirdi. Hal-hazırda vizual proqramlaşdırma sistemlərinin (Visual Basic, Delphi və s.) meydana çıxması ilə proqramlaşdırma kütləviləşmişdir.


96 Kompüter formasında (maşın dilində) təqdim edilən və kompüterdə emal edilən informasiya verilən adlanır.

Müxtəlif verilənlərin emalı üçün lazım olan proqramlar bir neçə 10 illər ərzində yaradılmışdır.

Proqramlar çoxluğu kompüterin proqram təminatını təşkil edir.

Beləliklə, verilənlərin kompüterdə emalı üçün hardware deyilən aparat təminatı ilə yanaşı, software adlanan proqram təminatı da zəruridir.

Verilənlərin kompüterdə proqramla emalı prosesi aşağıdakı kimi gedir: icraya buraxıldıqdan sonra xarici yaddaşda saxlanan proqram operativ yaddaşa yüklənir; prosessor proqramdakı əmrləri ardıcıl oxuyub icra edir; əmrlərin icrası üçün lazım olan verilənlər xarici yaddaşdan operativ yaddaşa köçürülür və onların üzərində lazımi əməliyyatlar icra edilir; əmrlərin icrası nəticəsində alınmış verilənləri prosessor operativ yaddaşa, oradan da xarici yaddaşa yazır; proqramın icrası zamanı prosessor veriləni giriş qurğularından alıb, aldığı nəticəni çıxış qurğularına da çıxara bilir.


    1. Каталог: uploads
      uploads -> Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti adau-nun 80 illik yubileyinə həsr edilir adau-nun elmi ƏSƏRLƏRİ g əNCƏ 2009, №3
      uploads -> Mühaziry riyazi mYntiqin elementlYri
      uploads -> AZƏrbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti magistratura məRKƏZİ
      uploads -> AZƏrbaycan əraziSİNDƏ İBTİDAİ İcma quruluşU
      uploads -> АзярбайжАН РЕСПУБЛИКАСЫ ТЯЩСИЛ НАЗИРЛИЙИ азярбайжан дювлят игтисад университети
      uploads -> Mövzu Fənnin məqsədi və vəzifələri
      uploads -> Marketinq fənni üzrə İŞÇİ TƏDRİs proqrami
      uploads -> Asm-nin iqtisadiyyatı və idarə edilməsi
      uploads -> Təqdimatların hazırlanması (Powerpoint, Word, Excel)


      Dostları ilə paylaş:
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   63


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə