İnformatikanin əsaslari


Dəyişənin tipi, adı və qiyməti



Yüklə 5.72 Mb.
səhifə24/63
tarix24.02.2020
ölçüsü5.72 Mb.
növüDərs
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   63

Dəyişənin tipi, adı və qiyməti


Prosedur dillərində olduğu kimi, obyekt-istinad dillərində, o cümlədən, Visual Basic

dilində də dəyişənlər mühüm rol oynayır. Dəyişənlər verilənləri saxlamaq və emal etmək üçündür.

Dəyişənlərin hər biri öz adı ilə verilir. Bu ad dəyişənin qiymətinin saxlandığı yaddaş oblastını göstərir. Dəyişənin qiyməti müxtəlif tip verilənlər ola bilər.

Dəyişənin tipi. Dəyişənin tipi verilənin tipinə görə təyin edilir. Ədədi tip dəyişənin qiyməti ədəddir (Byte, İnteger, Long, Single, Double). Məntiqi tip dəyişənin (Boolean) qiyməti True (doğru) və ya False (yalan), sətri tip dəyişənin (string) qiyməti isə simvollar ardıcıllığıdır və s.

Dəyişənin tipi açar sözdür. Buna görə də bunlar digər sözlərdən seçilməlidir.

Müxtəlif dəyişən (verilən) tipləri üzərində müxtəlif əməllər103 icra edilir. Müxtəlif tip verilənlər yaddaşda müxtəlif həcmdə yaddaş sahəsi tutur.

Dəyişənin adı. Hər bir dəyişənin adı (identifikatoru) yeganədir və o, proqramın gedişi prosesində dəyişə bilməz. Dəyişənin adı müxtəlif simvollardan (latın və rus hərflərindən, rəqəmlərdən və s.) təşkil edilə bilər. Lakin dəyişənin adı yalnız hərflə başlamalıdır və adda nöqtə işarəsindən istifadə etmək olmaz. Adın uzunluğu 255 simvoldan çox olmamalıdır. Ədədi dəyişəni, məsələn, A ya Число adlandırmaq, sətri dəyişəni A ya Строка adlandırmaq mümkündür. Visual Basic dilində tam ədədi dəyişənin adı intA ya intЧисло, sətri dəişənin adı strA ya strСтрока kimi yazılır.

Dəyişənin tipinin elan edilməsi. Həm proqramçı, həm də kompüter bilməlidir ki, dəyişənin tipi hansıdır. Buna görə də dəyişənin tipi elan edilir. Bunun üçün dəyişəni təyin edən operatordan istifadə edilir. Bu operatorun sintaksisi aşağıdakı kimidir: Dim Dəyişənin Adı [As ТипПеременной].

Bir operatorla bir neçə dəyişəni elan etmək olar:



Dim intЧисло As İnteger, strСтрока As String.

Proqramın icrası gedişində qiyməti dəyişməyən dəyişənə sabit deyilir. Bu, belə elan edilir: Const ИмяКонстанты [As Тип] = ЗначениеКонстанты.



      1. Hesabi, sətri və məntiqi ifadələr. Mənimsətmə


Dəyişənlərdən hesabi, sətri və məntiqi ifadələr yaratmaq mümkündür.

Hesabi ifadələr. Hesabi ifadələrin tərkibinə ədədi dəyişənlərlə yanaşı, həm də bilavasitə ədədlər daxil ola bilər. Dəyişənlər və ədədlər üzərində müxtəlif hesabi əməllər, həmçinin funksiyaların köməyi ilə ifadə edilmiş riyazi əməllər icra edilir. Hesabi ifadələrin

103ədədi dəyişənlər üzərində hesabi əməllər, məntiqi dəyişənlər üzərində məntiqi əməllər və s.

hesablanması ardıcıllığı məlum qayda üzrə, mötərizə daxilində qüvvətə yüksəltmə, vurma, bölmə, toplama və cıxma ardıcıllığı ilə aparılır.



Sətri ifadələr. Sətri ifadələrin tərkibinə sətri dəyişənlər, sətrlər sətri funksiyalar daxil olur. Dırnaq arasında verilmiş ixtiyari simvollar ardıcıllığı sətr adlanır. Məsələn,

informatika‖, 2000‖, 2+2‖.

Sətri yənlər və sərtlər üzərin konkatenasiya104 əməli icra edilir. Konkatenasiya əməli +‖ işarəsi i təsvir edilir və bunun nəticəsin iki sətir bir sətrə çevrilir.



Məntiqi ifadələr. Məntiqi ifadələrin tərkibinə, məntiqi dəyişənlərlə yanaşı, ədədlər, bir-biri ilə müqayisə edilən105 ədədi və sətri dəyişənlər daxil ola bilər.

ntiqi ifadələr yalz iki qiymət ala bilir: doğru yalan‖. Məsələn: 5>3 – doğru; 2*2=5 yalan.

Məntiqi ifadələrin elementləri üzərində məntiqi vurma (And) və məntiqi toplama (Or) əməlləri aşağıdakı kimi icra edilir:

(5>3) And (2*2=5) – yalan (5>3) Or (2*2=5) – doğru



Dəyişənlərə qiymətlərin mənimsədilməsi. Dəyişənin qiymətini mənimsətmə operato- runun köməyi ilə daxil etmək mümkündür. Bu operatorun sintaksisi aşağıdakı kimidir:

[Let] DəyişəninAdı = İfadə

Adətən Let açar sözü yazılmır. Bu sözü = işarəsi əvəz edir.

İndi bu deyilənrdən istifa edərək, müxtəlif dəyişənlər üzərində müxtəlif əməllər icra edən Dəyişənr‖ layihəsi rtib etməyə çalışaq.



        1. Yeni layihə yaratmalı. Qrafik interfeys yaratmaq üçün forma (frm1) üzərində əmr düyməsi (cmd1) yerləşdirməli. Fərz edək ki, proqramda arqument kimi iştirak edən dəyişənlər tam ədədlərdir: (intA) (intB). Nəticələr mənfi olmayan tam dəyişən: bytC , birqat dəqiqlikli həqiqi dəyişən: sngD və ikiqat dəqiqlikli həqiqi dəyişəndir: dblE.

2. Proqramda istifadə edilmək üçün dəyişənləri elan etməli: Dim intA, intB As İnteger, bytC As Byte, sngD As Single, dblE As Double. Bundan sonra hadisəvi prosedur hazırlanmalıdır. Bunun üçün obyekt olaraq cmd1 düyməsi, hadisə olaraq düymənin basılması – Click() seçməli.


104 sətri birləşdirmə

105 >, <, =, >=, <= və s.

3. cmd1 düyməsini dalbadal 2 dəfə basmaqla Proqram kodu pəncərəsində aşağıdakı hadisəvi proseduru hazırlamalı:



Sub cmd1_Click()

End Sub


İndi A ədədini B-bölən alqoritmi reallaşdıran proqram modulunu işləyib hazırlamaq lazımdır:

  1. intA intB parametrlərinə konkret qiymətlər verməli;

  2. Bölmənin nəticəsini bytC, sngD dblE dəyişənlərinə mənimsətməli;

  3. Nəticələri, yəni, bytC, sngD dblE dəyişənlərinin qiymətlərini formada çap etməli.

  4. Proqram kodu pəncərəsində ilk hadisəvi proseduru aşağıdakı şəkildə tərtib etməli:

Dim intA, intB As İnteger, bytC As Byte, sngD As Single, dblE As Double Sub cmd1_Click()

intA = 2

intB = 3

bytC = intA / intB sngD = intA / intB dblE = intA / intB

frm1. Print bytC, sngD, dblE

End Sub


İndi sətr və sətri dəyişənləri birləşdirən (konkatenasiya edən) hadisəvi proseduru hazırlamaq lazımdır. Bunun üçün:

  1. frm1 forması üzərində cmd2 əmr düyməsi yerləşdirməli. Yaradılacaq hadisəvi prosedurda obyekt cmd2 düyməsi, hadisə isə Click() olacaqdır. Bundan sonra sətri dəyişənləri elan etmək və bunları birləşdirmək lazımdır. Bunun üçün:

  2. Proqram kodu pəncərəsində ikinci hadisəvi proseduru yazmaq lazımdır:

Dim strA, strB As String Sub cmd2_Click() strA=‖forma‖ strB=‖in‖+strA+‖tika‖ frm1.Print strB

End Sub


İndi də məntiqi dəyişənlər üzərində məntiqi əməllər icra edən hadisəvi prosedur hazırlayaq.

  1. frm1 forması üzərində cmd3 əmr düyməsi yerləşdirməli. Yaradılacaq hadisəvi prosedurda obyekt cmd3 düyməsi, hadisə isə Click() olacaqdır. Bundan sonra məntiqi dəyişənləri elan etmək, bunları müqayisə etmək, məntiqi vurma əməlini icra etmək lazımdır. Bunun üçün:

  2. Proqram kodu pəncərəsində üçüncü hadisəvi proseduru yazmaq lazımdır:

Dim blnA, blnB, blnC As Boolean Sub cmd3_Click()

blnA = 5 > 3 blnB = 2*2 = 5

blnC = blnA And blnB frm1. Print blnC

End Sub


  1. Layihəni işə buraxdıqdan sonra ekranda onun qrafik interfeysi görünəkdir. Burada əmr ymərini basmaqla müvafiq əməliyyatın icra nətilərini forma üzərində almaq mümkün olacaqdır. Be ki, birinci hadisəvi prosedur icra edildik bölmənin nəticəri müxlif dəqiqlik ekrana çıxacaqsa, ikinci hadisəvi prosedur informatika‖ sözü ekrana çıxaracaq, üçüncü prosedur isə ekrana False (yalan) sözü çap ekdir.

Layihəni \textbook\VB\prjVB2\ adı ilə saxlamalı.



      1. Каталог: uploads
        uploads -> Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti adau-nun 80 illik yubileyinə həsr edilir adau-nun elmi ƏSƏRLƏRİ g əNCƏ 2009, №3
        uploads -> Mühaziry riyazi mYntiqin elementlYri
        uploads -> AZƏrbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti magistratura məRKƏZİ
        uploads -> AZƏrbaycan əraziSİNDƏ İBTİDAİ İcma quruluşU
        uploads -> АзярбайжАН РЕСПУБЛИКАСЫ ТЯЩСИЛ НАЗИРЛИЙИ азярбайжан дювлят игтисад университети
        uploads -> Mövzu Fənnin məqsədi və vəzifələri
        uploads -> Marketinq fənni üzrə İŞÇİ TƏDRİs proqrami
        uploads -> Asm-nin iqtisadiyyatı və idarə edilməsi
        uploads -> Təqdimatların hazırlanması (Powerpoint, Word, Excel)


        Dostları ilə paylaş:
1   ...   20   21   22   23   24   25   26   27   ...   63


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2019
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə