Malatya sanayi Potansiyeli ve Yatırım Alanları Araştırması



Yüklə 5,65 Mb.
səhifə11/37
tarix30.12.2017
ölçüsü5,65 Mb.
#36479
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   37

5. TİCARET





  • Ekonomisinde ticaret sektörü sanayi sektöründen sonra gelmektedir. Ticaret sektörünün GSYİH’sındaki payı % 18,0 olup, GSYİH’ya katkısı 178.479.276 Milyon TL’dir.

Ticaret sektörü, gerek sanayileşme ve kentleşme olgularıyla iki yönlü bağlantısı, gerekse yarattığı gelir ve istihdam bakımından il ekonomisinin önemli sektörlerinden biri olmuştur.



5.1. TİCARİ DURUM



5.1.1. İç Ticaret
Ticaretin, Türkiye ve Doğu Anadolu Bölgesi ortalamalarından daha yüksek bir göstergeye sahip olması ticaretin geliştiğini göstermektedir. Bu arada, tarım ve sanayi potansiyelinde önümüzdeki dönemlerde yaşanılacak gelişmeler, ticari hayatı daha da olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.
Doğu Anadolu Bölgesinin diğer illerinde olduğu gibi Malatya'da da iç ticaret, ağırlıklı olarak tarıma dayanmaktadır. Ticaret borsasında; hububat, bakliyat, kuru meyve, kayısı çekirdeği içi, kabuklu çekirdek ve canlı hayvan ticaretine yönelik işlemler yapılmaktadır. İç ve dış ticaretinin başlıca konusunu tarım ürünleri, tarıma dayalı sanayi ürünleri ve tekstil ürünleri ile elektrikli makina ve cihazlar oluşturmaktadır. Sanayi ürünlerinde ise; tekstil ürünleri, plastik ürünler, ağaç ürünleri ile metal eşya ürünlerine yönelik ticaret söz konusudur.
İlde 1.518 adet Limitet, 377 Anonim ve 62 kollektif şirket olmak üzere toplam 1.957 adet şirket faaliyet göstermektedir. Ticari ve ekonomik hayatı meydana getiren kuruluşlar olarak; Ticaret ve Sanayi Odası, Ticaret Borsası, Ziraat Odası, Meslek Odaları ile Esnaf ve Sanatkarlar Odaları bulunmaktadır.
İç ticaret kapsamında ve son iki yıla ait ticaret borsasında işlem gören ürünlere ait değerlendirmeler Çizelge 74 ve Şekil 7’de verilmiştir.
Çizelge 74. Ticaret Borsasında İşlem Gören Ürünler


İşlem Gören Ürünler

2000

2001

Miktar

(Kg)

Değer

(Milyon TL)

Miktar

(Kg)

Değer

(Milyon TL)

Hububat

28.957.350

3.128.919

32.686.674

4.997.109

Hububat Mamulleri

263.550

45.123

199.800

55.018

Bakliyat

1.261.655

449.938

563.453

423.029

Kuru ve Yaş Meyveler

86.435.037

51.258.319

94. 671.337

58.638.841

Meyve Çekirdekleri

Kabuklu Çekirdek

7.777.037

875.348

3.760.731

1.001.621

Çekirdek İçi

4.728.105

2.396.654

9.733.981

19.170.220

Canlı Hayvanlar

822.319

2.595.436

785.672

2.973.433

Toplam

-

60.749.737

-

87.259.271

Kaynak: Ticaret Borsası, 2002, 44. Malatya

Ticaret borsasında iç ticarete yönelik olarak işlem gören ürünler içerisinde hububat, kuru ve yaş meyveler ile çekirdek içi miktar ve değerinde bir önceki yıla göre artış, diğer ürünlerde de azalışlar görülmektedir. Ancak, genel bir değerlendirme yapılacak olursa; işlem gören ürünlerin değerinde % 44 oranında bir artış gözlenmektedir.

Şekil 7. Ticaret Borsasında İşlem Gören Ürünler
Ticari hayatta kooperatifler ve bunların dağılımları ile üye sayıları da önemlidir. Bu sebeple, çeşitlerine göre kooperatiflerin dağılımı Çizelge 75’de verilmiştir.
Çizelge 75. Çeşitlerine Göre Kooperatiflerin Dağılımı


Kooperatifin Türü

Sayısı

Üye Sayısı

Konut Yapı Kooperatifi

239

6 176

Tüketim Kooperatifi

14

1 021

Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi

18

1 278

Küçük Sanayi Siteleri Kooperatifi

6

1 548

Üretim Pazarlama Kooperatifi

2

45

Esnaf Kefalet Kooperatifi

9

4 525

Esnaf Kefalet Kooperatifleri Birliği

1

9

Kayısı Tarım Satış Kooperatifi

6

4 450

Kayısı Tarım Satış Kooperatifleri Birliği

1

6

Esnaf Kefalet Kooperatifleri Bölge Birliği

1

34

Tarım Kredi Kooperatifleri

32

24 786

Köy Kalkınma Kooperatifleri

23

1 959

Sulama Amaçlı Kooperatifler

13

1 082

Su Ürünleri

8

429

Pancar Ekicileri Kooperatifi

1

38 607

TOPLAM

374

85 955

Kaynak: İl Planlama Müdürlüğü 2002, 44. Malatya

5.1.2. Dış Ticaret


  1. İhracat

2000 yılında yaşanılan ve ülkemizin tamamını etkisi altına alan ekonomik krizin etkisi ülke genelinde olduğu gibi Malatya ekonomisinde de ciddi anlamda tahribatlar yapmış ve sanayi sektörü de dolayısıyla etkilenmiştir. Bu yaşanılanların sonucunda, iç pazarda daralmalar olmuş ve sanayicimiz ihracat imkanlarını araştırarak dış pazar payını artırmak suretiyle tahribatın şiddetini azaltmış ve bu arada dış pazarın önemini de kavramıştır.


2000 yılına ait ürün bazında ihracat değerleri Çizelge 76’da verilmiştir.
Çizelge 76. Ürün Bazında İhracat Değerleri


Ürünler

Değer

(ABD $)

Yenilen Meyveler, Kabuklu Yemişler,Turunçgil ve Kavun Kabuğu

1.483.053

Yağlı Tohum ve Meyveler, Sanayi Bitkileri, Saman, Hayvan Yemi

1.540

Esasını Hububat, Un, Nişasta, Süt Teşkil Eden Müstahzarlar

23.586

Sebze, Meyve, Bitki Parçaları, Sert Kabuklu Yemiş Konserveleri

56.000

Yenilen Çeşitli Gıda Müstahzarları

7.275

Meşrubat, Alkollü İçkiler ve Sirke

495

Tuz, Kükürt, Toprak ve Taşlar, Alçılar ve Çimento

38.110

Debagat ve Boyacılıkta Kullanılan Hülasa, Boya, Macun, Sakızlar

30.613

Albüminoid Maddeler, Tutkallar, Enzimler vb

615

Plastik ve Plastikten Mamul Eşya

260.690

Kağıt ve Karton; Kağıt Hamurundan Kağıt ve Kartondan Eşya

28.780

Pamuk

5.963.419

Örme Eşya

770.270

Örme Giyim Eşyası ve Aksesuarları

1.932.057

Mensucattan Mamul Diğer Eşya, Kullanılmış Eşya, Paçavralar

30.800

Taş, Alçı, Çimento, Amyant, Mika vb Maddelerden Eşya

64.342

Demir veya Çelikten Eşya

300

Alüminyum ve Alüminyum Eşya

146

Adi Metallerden Çeşitli Eşya

8.223

Nükleer Reaktörler, Kazan; Makina ve Cihazlar, Aletler, Parçaları

450.112

Mobilyalar, Aydınlatma, Reklam Lambaları, Prefabrik Yapılar

25.493

Toplam

11.175.919

Kaynak: Temel Ekonomik ve Sosyal Göstergeler 2002, 44. Malatya, DİE
1998 yılında Malatya'dan toplam 7.535.000 $ ihracat yapılmışken, 2000 yılına gelindiğinde ihracat % 48 artarak 11.175.919 $ olarak gerçekleşmiştir.
İhracatın Türkiye ihracatı içerisindeki oranı 1998 yılında ‰ 0,3 iken, 2000 yılında ‰ 0,4 olarak gerçekleşmiştir.
Toplam ihracatın % 78'ini tekstil ürünleri meydana getirmektedir.

  1. İthalat

2000 yılına ait ürün bazında ithalat değerleri Çizelge 77’de verilmiştir.


Çizelge 77. Ürün Bazında İthalat Değerleri


Ürünler

Değer

(ABD $)

Yenilen Meyveler, Kabuklu Yemişler, Turunçgil ve Kavun Kabuğu

3.088

Debagat ve Boyacılıkta Kullanılan Hülasa, Boya, Macun ve Sakızlar

22.957

Plastik ve Plastikten Mamul Eşya

1.993.400

Ağaç ve Ağaçtan Mamul Eşya; Odun Kömürü

59.863

Odun Hamuru; Lifli Selülozik Maddelerin Hamurları, Hurdalar

22.280

Kağıt ve Karton;Kağıt Hamurundan Kağıt ve Kartondan Eşya

13.335

Yün, Kıl, At Kılı; Bunların İplik ve Dokümanları

16.448

Pamuk

21.161.050

Taş, Alçı, Çimento, Amyant, Mika vb Maddelerden Eşya

4.619

Cam ve Cam Eşya

5.700

Demir veya Çelikten Eşya

3.230

Bakır ve Bakırdan Eşya

22.329

Nükleer Reaktörler, Kazan, Makina ve Cihazlar, Aletler, Parçaları

11.016.946

Elektrikli Makina ve Cihazlar, Aksam ve Parçaları

257.555

Optik, Fotoğraf, Sinema, Ölçü, Kontrol, Ayar Cihazları, Tıbbi Aletler

4.839.506

Toplam

39.442.306

Kaynak: Temel Ekonomik ve Sosyal Göstergeler 2002, 44. Malatya, DİE


1998 yılında toplam 15.324.000 $ ithalat yapılmışken, 2000 yılına gelindiğinde ithalat % 158 artarak 39.442.306 $ olarak gerçekleşmiştir.
İthalatın Türkiye ithalatı içerisindeki oranı 1998 yılında ‰ 0,3 iken, 2000 yılında bu oran ‰ 0,7'ye yükselmiştir.
Toplam ithalatın % 54'ünü pamuk meydana getirmektedir.
Nükleer reaktörler, kazan, makina ve cihazlar, aletler, parçaları başlığı altında ithal edilen makine gruplarının büyük bir çoğunluğunu tekstil makinaları meydana getirmektedir. Bu grubun toplam ithal edilen ürünler içerisindeki oranı ise % 28'dir.
Dolayısıyla, ithal edilen ürünler içerisinde pamuk ile özellikle tekstil makinaları ithalatı oranı % 82 gibi yüksek bir değerde bulunmaktadır.
Pamuk ve tekstil makinalarındaki ithal oran yüksekliği, Malatya ilinin tekstil sektörüne vermiş olduğu önemi ifade etmektedir.
Bu sektörde, Türkiye geneli değerlendirmeye alındığında arz talebin üzerine çıktığından dikkat edilmesi gereken bir sektör olarak karşımıza çıkmaktadır.


Yüklə 5,65 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   ...   37




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin