Mavzu: Bog’lovchisiz qo’shma gap. Bog’lovchisiz qo’shma gap qismlarining birikish usullari (sanash va tobelanish ohanglari). Bog’lovchisiz qo’shma gap tarkibidagi komponentlarning mazmun munosabati


Bog`lovchisiz qo`shma gaplarda tinish belgilari



Yüklə 105 Kb.
səhifə5/6
tarix18.11.2023
ölçüsü105 Kb.
#132883
1   2   3   4   5   6
Mavzu Bog lovchisiz qo shma gap. Bog lovchisiz qo shma gap qism

Bog`lovchisiz qo`shma gaplarda tinish belgilari.

  • Bog`lovchisiz qo`shma gaplarda tinish belgilari.
  • Tinish belgilarining ko`p turi ishtirok etadigan qo`shma gap turi – bu, bog`lovchisiz qo`shma gaplardir. Bog`langan va ergash gapli qo`shma gaplarda, asosan, vergul ishlatildi. Bog`lovchisiz qo`shma gaplarda esa vergul bilan bir qatorda ikki nuqta, nuqtali vergul, tire kabi tinish belgilari ham ko`p qo`llaniladi.
  • I.1.Bog`lovchisiz qushma gap komponentlapri bir paytda yoki ketma-ket bajariladigan ish-harakatini bildirsa, bir-biridan vergul bilan ajratiladi:
  • Botirlari kanal qazadi,
  • Shoirlari g`azal yozadi. (H.O.)
  • Yangi maktab binosi foydalanishga topshirildi, o`quvchilar keng va yorug` xonalarda o`qish boshladilar. (Ro`znomadan)
  • 2.Qiyoslash munosabatini ifodalovchi bog`lovchisiz qo`shma gap komponentlari ham vergul bilan ajratiladi:
  • Yaxshidan ot qoladi, yomondan dod. (Maqol)

II.1.Bog`lovchisiz qo`shma gap komponentlari o`rtasida o`xshatish munosabati yuzaga chiqqan o`rinlarda qismlar bir-biridan tire bilan ajratiladi:

  • II.1.Bog`lovchisiz qo`shma gap komponentlari o`rtasida o`xshatish munosabati yuzaga chiqqan o`rinlarda qismlar bir-biridan tire bilan ajratiladi:
  • Qor yog`di – don yog`di. Suv keldi – nur keldi. (Maqol)
  • 2.Shart-payt, zidlik munosabadlarini ifodalovchi bog`lovchisiz qo`shma gap komponentlari ham o`zaro tire bilan ajratiladi:
  • Yurt notinch – sen notinch
  • Qo`shning tinch – sen tinch. (Maqol)
  • Ko`priklar yasadik – zolimlar o`tdi,
  • Ariqlar chiqardik – yovlar quritdi. (xat)
  • III.Qismlari biri ikkinchisini yoki uning tarkibidagi biror bo`lakni izohlab keluvchi bog`lovchisiz qo`shma gap komponentlari orasiga ikki nuqta qo`yiladi:
  • O`zingizga ma’lum: kadr tanqis (O.)
  • Shu fe’llari yaxshi: hech kimni birovning oldida behurmat qilmaydilar. (A.Q.)
  • Odamlar har xil: biri – sergap, biri – kamgap.
  • So`zlar bor: harsangdek boshga tushar,
  • So`zlar bor, qanotga-qanot qo`shadi.

Yüklə 105 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin