Mərhəmətli və Rəhimli olan Alllahın adı ilə

Sizin üçün oyun:

Google Play'də əldə edin


Yüklə 96.32 Kb.
tarix17.11.2018
ölçüsü96.32 Kb.

DUA
Həqiqətən şükür və tərif yalnız Allaha məx­sus­dur! Biz Ona həmd edir, Onu köməyə çağırır, Ondan bağış­lan­ma və bizi doğru yola yönəltməyi diləyirik, nəfs­­ləri­mizin şərin­dən və pis əməl­­­ləri­miz­dən qorun­maq üçün yalnız Ona pənah apa­rı­rıq. Allah kimə hidayət verərsə o, doğru yolda olar, kimi azdırarsa onu doğru yo­la yönəldən tapıl­maz. Mən şahidlik edirəm ki, Allah­dan başqa ibadətə haqqı olan məbud yox­dur, Onun şəri­ki yoxdur və şahidlik edirəm ki, Muhəmməd Onun qulu və elçi­si­dir.

Ey iman gətirənlər! Allahdan layiqincə qor­xun və ancaq müsəlman olduğunuz halda ölün!”1

Ey insanlar! Sizi tək bir şəxsdən xəlq edən, ondan da zövcəsini yara­dan və onlardan da bir çox kişi və qadın­ (törə­dib yer üzü­nə) yayan Rəbbi­niz­­dən qorxun! Adı ilə bir-biri­nizdən (cür­bəcür şeylər) istədiyiniz Allahdan qor­xun və qohumluq əlaqə­lə­rini kəs­məkdən (çəkinin)! Həqi­qətən, Allah si­zə nə­zarət edəndir!”2

Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və doğ­ru söz söyləyin! (Əgər belə et­sə­­niz) Allah əməllər­inizi is­lah edər və günah­larınızı bağışla­yar. Hər kəs Allaha və Onun elçisinə itaət etsə, böyük bir səa­dətə nail olar.”3

Hər bir insan həyatının hər anında Uca Allaha möhtacdır və bu ehtiyacdan doğan ən zə­ruri əməl də məhz duadır. Duanın insan həyatın­da, onun bu dünyada və axirətdəki halının müəy­yən edil­məsi baxımından rolu çox böyükdür. Hər bir kəs çətinliyə düşdükdə, hər hansı bir şeyə eh­ti­yacı ol­duqda Allaha dua edərək düşdüyü sıxın­tı­dan qur­tulmağı Uca Allahdan istəyir. Dua, mömi­nin silahı adlanır. O, ən əzəmətli ibadətlər­dən sa­yılır. Dua Allah və qul arasında olan bir bağ­lantı­dır. Uca Allah kəramətli olduğu üçün insanların istədik­lərini onlara verir. Uca Allah buyurur: “Qullarım sən­dən Mənim barəmdə soruşsalar, Mən (onlara) yaxı­nam, Mənə yalvaranın duasını yalvardığı vaxt qəbul edərəm”.1

Təkəbbürlük üzündən Allaha dua etməyənə, Ondan istəməyənə Uca Allahın qəzəbi tutar. Uca Allah buyurur: Rəbbiniz dedi: “Mənə dua edin, Mən də sizə cavab verim. Həqiqə­tən, Mənə ibadət etməyə təkəbbür göstərənlər Cəhənnəmə zəlil ola­raq girəcəklər”.2



Dua: Onu edənə fayda verməklə yanaşı, həm­çinin üz vermiş ziyandan qorunmağı və ya üz ve­rə biləcək ziyanın dəf edilməsini istəməyə deyilir.

Duanın fəziləti
Duanın çoxlu və əzəmətli faydaları vardır. Bunlardan;

1. Dua Allaha itaət, və Onun əmrini yerinə ye­tirməkdir. Uca Allah buyurur: “Rəbbiniz dedi: “Mənə dua edin, Mən də sizə cavab verim. Həqiqə­tən, Mənə ibadət etməyə təkəbbür göstə­rənlər Cə­hənnəmə zəlil ola­raq girəcəklər”.1

2. Dua ibadətdir. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Həqiqətən dua ibadət­dir”.2

3. Allah üçün ən əziz əməldir. Peyğəmbər (Alla­hın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Uca Allaha duadan əziz şey yoxdur”.3 Başqa hədisdə Pey­ğəm­bər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurur: "Sizin Rəbbiniz həyalı, kərəm Sahibidir, əllərini Ona tərəf qaldırıb dua edən qulunun əllərini boş qaytar­maq­dan utanır".4

4. Dua insanı Allahın qəzəbindən qoruyan ən mühüm səbəbdir. Kim Allahdan istəməzsə Uca Allahın ona qəzəbi tutar. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Kim Allahdan istəməzsə Allahın ona qəzəbi tutar”.5

5. Dua sahibini acizlikdən qurtarır. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “İn­san­ların ən acizi dua etməkdə aciz olanıdır. İnsanların ən paxılı isə salam verməyə paxıllıq edəndir”.6 İnsanlar arasında ən bədbini, gələcəyi­nə ümidlə baxma­yanı və ən acizi isə ən az dua edən kimsədir. Çün­ki dua insana qüvvət və fayda verir.

6. Bəla gəlməzdən əvvəl ondan qorumaq üçün ən böyük səbəbdir. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Qədəri yalnız dua dəyi­şir”.1
Duanın qəbul olunma şərtləri
Hər bir əməldə olduğu kimi duanın da qəbul olması üçün zəruri olan şərtlər vardır. Onlardan ən mühüm olan bir neçəsini qeyd edək.

1. Dua edən şəxs yalnız və yalnız Uca Allahın heç bir şəriki olmadan onun duasını qəbul edib, istədiyini verməyə qadir olduğuna etiqad etməli­dir. Allahdan başqa ona fayda verə biləcək heç bir kəsin olmadığını, onu düşdüyü çətin­likdən qur­tar­mağa yalnız Allahın qadir olduğunu bilməli və etiraf etməlidir. Uca Allah buyurur: Darda qalan kimsə yalvardığı zaman ona cavab verən, şəri so­vuş­duran və sizi yer üzünün varisləri edən kim­dir? Heç Allahla yanaşı başqa bir tanrımı var? Siz necə də az düşünürsünüz?”.2

2. Duanı Allahdan başqa heç kəsə yönəltmə­mək. Allahdan qeyrisindən kömək dilə­mək və ya Allahdan qeyrisindən istəmək olmaz. Hətta Allah­la yanaşı başqa bir kəsə dua etmək də haramdır və bu əməl şirk sayılır. Şirkin ən təhlükəli növlərin­dən biri də məhz budur. Uca Allah buyurur: “Şübhə­siz ki, məscidlər Allaha məxsusdur. Allah­la yanaşı heç kəsə dua etmə­yin!”.3

Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) Ab­dullah ibn Abbasa (Allah onlardan razı olsun) xitab edərək belə dedi: “Bir şey istədikdə Allahdan istə, kömək dilədikdə Allahdan dilə”.1

3. Dua etdikdə Allaha yaxınlaşmaq üçün şə­riətin bizə öyrətdiyi hər hansı bir vasitədən istifa­də etmək. Şəriətdə təvəssül adlanan bu vasitələr üç növdür.

a) Uca Allahın Quran və ya mötəbər hədislərdə varid olan ad və sifətləri ilə təvəssül edərək istə­mək. Bu növün caiz olmasını isbatlayan ayədə Uca Allah buyurur: “Ən gözəl adlar Allahındır. Ona bu adlar vasitəsi ilə dua edin”. 2

b) İnsanın özünün etdiyi hər hansı bir saleh əməlin müqabilində Allahdan istəməsi. Buna dəlil mağaraya düşən üç nəfərin etdiyi duadır ki, Uca Allaha etdikləri saleh əməlləri ilə yaxın­laşdı­lar və Allah onların dualarını qəbul etdi. Abdullah ibn Ömər (Allah onlardan razı olsun) rəvayət edir ki, Pey­ğəmbərin (Allahın ona salavatı və salamı olsun) bunları de­diyini eşitmişəm: “Sizdən qabaqkılardan üç adam yola çıxıb bir mağaraya çatdılar və gecələmək üçün ora girdilər. Dağdan bir qaya qopdu və ma­ğaranın ağzını örtdü. Onlar dedilər: “Bu qayadan xilas olmaq yalnız yaxşı əməllərimizlə Allaha dua etməklə mümkündür. Onlardan biri dedi: “İlahi! Mənim valideynlərim çox qocalmışlar. Mən evdə onlardan qabaq heç kəsə gecə vaxtı içməyə süd verməzdim. Bir dəfə onlar məndən bir qədər süd istədilər, amma mal-qara örüşdən qayıtmadığına görə bu istəyi yerinə yetirə bilmədim. Onlar yat­dılar. Mən malları sağıb onların süd paylarını ayırdım, lakin onlar yatmışdılar. Onlardan qabaq hər hansı bir ailə üzvünə və ya ev heyvanına süd vermək istəməyərək əlimdə fincan sübh açılana kimi onların oyanmasını gözlədim. Onlar yuxu­dan durdular. Mən südü onlara içirtdim. İlahi! Mən bu işi Sənin mübarək camalın üçün etdim. Bizi bu düşdüyümüz vəziyyətdən xilas et!” Qaya bir qədər aralandı. Lakin onlar çıxa bilmədilər. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) dedi: “İkinci adam dedi: “İlahi! Mənim çox sevdiyim əmim qızı var idi. Mən onunla evlənmək istədim. Lakin məni rədd etdi. Bir il bərk quraqlıq düşdü. Qız yanıma gəldi. Mən ona 120 dinar verdim. Ona sahib olmaq imkanım var idi. O da buna razı idi. Mən ona sahib olmaq istədikdə dedi: “Haqqın ol­maya-olmaya möhürü sındırma!” Günaha bat­maq­dan qorxaraq ondan uzaqlaşdım. O mənim üçün ən sevimli adam idi. Qızılları da ona verdim. İlahi! Mən bu işi yalnız Sənin mübarək camalın üçün gördüm. Bizi bu bəladan qurtar!” Qaya bir qədər də aralandı. Lakin onlar yenə də çıxa bilmədilər. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) dedi: “Üçüncü şəxs belə bir hekayət danışdı: “Mən bir neçə adamı işə götürdüm. Bir nəfərdən başqa hamının haqqını verdim. O haqqını almayıb çıxıb getmişdi. Onun pulunu dövriyyəyə burax­dım. Çoxaldı, artdı. Bir müddətdən sonra həmin adam yanıma gəlib dedi: “Ey Allah bəndəsi, haq­qımı ver!” Mən ona dedim: “Gördüyün bu dəvə­lər, inəklər, qoyunlar və qullar hamısı sənin haq­qındandır”. Kişi mənə dedi: “Ey Allah bəndəsi, məni ələ salma”. Mən dedim ki, səni ələ salmıram. O da bunların hamısını özü ilə götürüb apardı. Heç nə qoymadı. İlahi! Mən bunu Sənin mübarək camalın üçün etdim. Bizi bu bəladan qurtar! Qaya tamamilə aralandı. Onlar çıxıb getdilər” 1

c) Allahdan istəməyə qadir olan, həmçinin sağ olub səni eşidə bilən saleh insan vasitəsi ilə istə­mək. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) cümə günü xütbə verərkən bir nəfər səhrada yaşa­yan kişi gələrək Peyğəmbərdən (Allahın ona salavatı və salamı olsun) yağış yağmasını istəyir. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) yağış yağması üçün dua edir və yağış yağmağa başlayır. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) minbərdən enməmiş yağışın suyu onun saqqalın­dan damcılayırdı.2

4. Xeyirli şeylər istəmək. Yəni haram olan bir şeyi istəmək, qohumluq əlaqələrini kəsmək və s. bu məzmunda dualar etməmək. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Haram şey istəməyənin və qohumluq əlaqələrini kəsməyən bən­də­nin duası qəbul olur”.3

5. Uca Allahın duaları qəbul edəcəyi barədə gö­zəl zənn etmək. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Allaha dua edib, ümidlə cavabını gözləyin”.4

6. Ürəkdən istəmək (yəni fikri yayındırma­maq). Dua edən kəs etdiyi duanın əzəmətini dərk edib, dediyi sözləri anla­malı­dır. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Bilin ki, Allah qəlblə istənilməyən duanı qəbul etmir”.5

7. Yeməyin, içməyin və geyimin halal olması. Buna dəlil, səhrada əlini səmaya doğru açıb Allahı çağıran, lakin yeməyinin, içməyinin və geyiminin haram olduğuna görə Uca Allahın onun duasını qəbul etmədiyi kimsənin hədisi­dir.1 Allahdan qor­xan şəxs bu cür haramlardan uzaq olmalıdır. Uca Allah da məhz bu cür insanların dualarını qəbul edir. Uca Allah buyurur: “Allah ancaq müt­təqi­lər­dən qəbul edər!”2


Duanın ədəbləri
Duanın şərtləri olduğu kimi ədəbləri də var­dır. Bu ədəblərə riayət etmək lazımdır ki, edilən dua qəbul olsun. Bu ədəblərdən;

– Dəstəmazlı olmaq. Əbu Musa (Allah ondan razı olsun) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) Hüneyn döyüşü qurtardıqdan sonra su gətiz­dirdi, dəstəmaz aldı və sonra əllərini qoltu­ğunun altının ağlığı görünənədək qaldırdı və dua etməyə başladı.3

– Qibləyə tərəf yönəlmək. Ömər ibn əl-Xattab (Allah ondan razı olsun) demişdir: “Bədr döyüşündə Pey­ğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) nəzər salıb gördü ki, səhabə­lərinin sa­yı üç yüzdən bir az çox, müş­rik­lə­rin sayı isə min nəfərdən bir az çoxdur. Sonra o üzünü qib­ləyə tərəf çevirdi və əllərini açıb dua et­di”.4

– Duaya başlamazdan əvvəl Allaha həmd səna etmək, Peyğəmbərə (Allahın ona salavatı və salamı olsun) isə salavat gətirmək. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Sizlərdən biriniz duaya başladıqda Rəbbinə həmd-səna etsin. Sonra Peyğəmbərə salavat gətirib istədiyini diləsin”.1

– İsrar etməmək və duanın qəbul olmasında tə­ləsməmək. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Sizlərdən biriniz tələsməyib “dua elədim qəbul olmadı” deməzsə duası qəbul olar”.2

– Dua etdikdə əllərini səmaya tərəf qaldırmaq. Əbu Musa əl-Əşari (Allah ondan razı olsun) deyir ki, Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) dua elədi və əllərini elə qaldırdı ki, qollarının altının ağlığı belə görsəndi.3 Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurur: "Sizin Rəbbiniz həyalı, kərəm Sahi­bi­dir, əllərini Ona tərəf qaldırıb dua edən qulunun əlləri­ni boş qaytarmaqdan utanır".4

– Ehtiyacı olan hər bir şeyi Allahdan istəmək. Bu məsələdən bir çox müsəlmanlar qafildirlər. Lakin bilmək lazımdır ki, hər bir insan ehtiyacı olan şeyi kiçik yaxud böyük olmasından asılı ol­mayaraq Allahdan istəməlidir. Müsəlmanların ək­səriy­yətinə yalnız böyük bəla üz verdikdə Allah­dan istəyirlər. Bu, bir çox müsəlmanların etdikləri xətalar­dandır.

– Dua etdikdə onu üç dəfə təkrar etmək. Ab­dullah ibn Məsud (Allah ondan razı olsun) rəvayət edir ki, Pey­ğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) dua etdikdə üç dəfə edərdi.1

– Dua etdikdə səsi çox qaldırmamaq. Uca Allah buyurur: “dua etdikdə nə uca səslə, nə də pıçıltı ilə et”.2

Duanın qəbul olma vaxtları
Uca Allah bəzi vaxtları duaların qəbul olması üçün daha fəzilətli etmişdir. İlin, ayın, həftənin yaxud da günün elə vaxtları vardır ki, bu vaxt­larda edilən dualar həm Allah tərəfindən qəbul olun­masında, həm də savabına görə başqa vaxt­larda edilən dualardan üstündür. Bu vaxtla­rın hər birinə Quran ayəsində və mötəbər hədis­lərdə də­lillər vardır.

1. Qədr gecəsi. Aişə (Allah ondan razı olsun) Pey­ğəm­bərdən (Allahın ona salavatı və salamı olsun) “Qədr gecə­sinin hansı gecə olduğunu bildikdə necə dua edim?” – deyə soruşduqda, Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) "Allahım, Sən Bağışlayan, kərəm Sahibisən, bağışlamağı sevirsən, məni bağışla” – deyə cavab verdi.3

2. Gecənin son üçdə birində edilən dua. Pey­ğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) demişdir: “Bizim Rəbbimiz hər gecənin axır üçdə biri yer sə­ma­sına enərək ”Mənə dua edən varmı, duasını qəbul edim?! Məndən istəyən varmı istədiyini verim?! Mən­dən bağışlanma diləyən varmı onu bağışlayım?!” – deyir.4

3. Azan və iqamə arasında edilən dua. Peyğəm­bər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Azan və iqamə arasında edilən dua qəbul olunur, (bu vaxtı) dua edin!”.1

4. Yağış yağan zaman edilən dua. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurmuşdur: “İki vaxt dua rədd olunmur; azan vaxtı və yağış altında edi­lən dua”.2

5. Fərz namazının sonunda edilən dua. Pey­ğəm­bərdən (Allahın ona salavatı və salamı olsun) “Hansı dua daha çox eşidiləndir” – deyə soruşduqda o: “gecə­nin axır vaxtı və fərz namazının sonunda edilən dua” – deyə cavab vermişdir.

6. Səcdə zamanı edilən dua. Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) buyurur: “Bəndənin Rəbbinə ən yaxın vaxtı səcdə halında olur, (səcdədə) duanı ço­xal­dın”.3

7. Valideynin övladı üçün etdiyi dua, oruc tuta­nın və müsafirin duası. Peyğəmbər (Allahın ona sala­va­tı və salamı olsun) buyurmuşdur: “Üç dua rədd olun­mur; valideynin övladı üçün etdiyi dua, oruc tutanın duası və müsafirin duası”.4


Duada edilən xətalar
İnsanların çoxu dua etdikləri zaman bir çox xə­ta­lara yol verirlər. Əksər hallarda elmsizlik­dən, bəzən də unutqanlıqdan edilən bu xətalar duanın qəbul olmasında mühüm rol oynayır. Aşağıda sa­da­lanan xətalar müsəlmanların dua etdikləri za­man ən çox yol verdikləri xətalardır.

1. Dua etdikdə şirkə yol vermək. Yəni Allahla yana­şı başqa bir şeydən istəmək. Bu şeyin insan, mələk, daş, ağac və s. olmasının da fərqi yoxdur. Bu, duada edilən ən böyük xəta və duanın rədd edil­məsi üçün ən böyük amildir. Uca Allah buyu­rur: “Allahdan savayı çağırdıqlarınız da sizin kimi qullardır. Əgər doğru deyirsinizsə, çağırın onları, sizə cavab versinlər. Məgər onların ayaq­larımı var, onunla yerisinlər? Yoxsa onların əllə­rimi var, onunla tutsunlar? Yoxsa onların gözlə­rimi var, onunla görsünlər? Yoxsa onların qulaq­larımı var, onunla eşitsinlər? De: “Çağırın şəriklə­rinizi! Sonra mənə qarşı hiylə qurun və mənə heç möhlət də verməyin! Həqiqətən, mənim himayəda­rım Kitabı nazil edən Allahdır. O, əməlisalehlərə himayəçilik edir. Ondan savayı çağırdıqlarınız nə sizə yardım edə bilər, nə də özlərinə köməkçi ola bilərlər”.1

2. Bidət etməklə Allahdan istəmək. Məsələn: Pey­ğəmbərin (Allahın ona salavatı və salamı olsun), övli­ya­ların xətrinə istəmək və s. Bu cür dua edib Allah­dan istəməyə nə Quranda, nə də Peyğəm­bərdən (Allahın ona salavatı və salamı olsun) varid olan hədislərdə dəlil yoxdur. Həmçinin Peyğəmbərin (Allahın ona salavatı və salamı olsun) tərbiyəsini almış səhabələr və onların davamçıları bu cür dua etməmişlər.

3. Ölümü arzulamaq. Bəzi insanlara bəla gəl­dik­də Allaha dua edərək ölüm arzulayırlar. Pey­ğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) bunu qada­ğan edərək deyir: “Sizlərdən birinizə bəla üz verdikdə ölümü arzulamasın. Ölməyi istəyirsə desin: “Allahım! Yaşamağım mənim üçün xeyirlidirsə məni yaşat, ölməyim mənim üçün xeyirlidirsə məni öldür!”1

4. Allahın onun duasını qəbul edib, etməyəcə­yini yoxlamaq üçün edilən dua. “Bu dəfə də dua edim görüm Allah qəbul edər ya yox” və s. bu kimi niyyətlə edilən dualar.

5. Fəsad yaymaq üçün edilən dua. İnsanlara özünü göstərmək məqsədi ilə malının çoxalma­sını istəmək üçün edilən dualar.

6. Ümid etməmək. Çox zaman insanlar xəstə­ləndikdə, və ya övlad istəyən kimsənin övladı ol­ma­dıq­da ümidlərini Allahdan üzürlər. Bəziləri tama­milə duanı tərk edir, bəziləri isə dua etsələr də ümidləri az olur. Bu cür insanlar Allahın hər şeyə qadir olduğunu dərk edib, yəqinliklə Ondan istəməlidirlər. Zəkəriyyə (Allahın ona salamı olsun) yaşlı olmağına baxmayaraq Allahdan övlad istəyir və öz duasında duanın ədəblərinə gözəl şəkildə ria­yət etdiyinə görə Uca Allah ona istədiyini verir. Qurani Kərimdə bu hadisə belə təsvir olunur: “Zəkəriyyə Rəbbinə dua edərək dedi: “Ey Rəbbim! Öz tərəfindən mənə pak bir nəsil bəxş et! Şübhəsiz ki, Sən duaları Eşidənsən”. O, mehrabda durub na­maz qılarkən mələklər onu çağırdılar: “Allah səni, Allah tərəfindən olan Kəlməni təsdiq edən, (qövmünün) ağası, nəfsinə hakim və əməlisaleh­lər­dən bir peyğəmbər olacaq Yəhya ilə müjdələ­yir”.1

Dua haqqında ibrətli hekayələr.
Uca Allah Əyyubu (Allahın ona salamı olsun) imta­hana çəkərək onun övladlarını əlindən alır, elə bir xəstəlik verir ki, hətta həyat yoldaşı, yaxın dostları belə onu tərk edir. Əyyub (Allahın ona salamı olsun) sə­bir edərək Allaha dua edir və Allah onun duası­nı qəbul edir. Uca Allah buyurur: Əyyubu da yada sal! Bir zaman o, Rəbbinə yalvarıb demişdi: “Mənə, həqiqətən də, bəla düçar olubdur. Sən rəhmlilərin ən rəhmlisisən!” Biz onun duasını qə­bul etdik və ona düçar olmuş bəlanı aradan qal­dır­dıq. Öz tərəfimizdən bir mərhəmət və ibadət edənlərə bir ibrət olsun deyə, ailəsini ona qaytar­dıq, üstəlik bir o qədər də əlavə etdik”.2

İbn Abbas (Allah onlardan razı olsun) rəvayət edir ki, Ömər ibn əl-Xattab (Allah ondan razı olsun) demişdir: “Bədr döyüşündə Pey­ğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) nəzər salıb gördü ki, səhabə­lərinin sa­yı üç yüzdən bir az çox, müş­rik­lə­rin sayı isə min nəfərdən bir az çoxdur. Sonra o üzünü qib­ləyə tərəf çevirdi və əllərini açıb dua et­di: “Allahım, mənə verdiyin vəd nə oldu! Allahım, mənə verdiyin vədini doğ­rult! Allahım, əgər bu müsəlmanlar həlak olsa, yer üzündə Sənə kim ibadət edəcək?” Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) uzun müddət bu duanı edərək Rəbbin­dən kömək istədi, hətta üst geyimi yerə düşdü. Əbu Bəkr (Allah ondan razı olsun) onu götürüb yenidən Peyğəm­bərin (Allahın ona salavatı və salamı olsun) çiyninə atdı və ona dedi: “Ey Alla­hın elçisi! Sən ki, bu qədər dua edirsən, Rəbbin sənə verdiyi vədi doğ­ruldacaq və sənə kömək olacaq!”. Uca Allah da bu ayəni nazil et­di: O vaxt siz Rəbbi­niz­dən kömək diləyirdiniz. O da: “Mən sizə bir-biri­nin ardınca gələn min mələklə yardım edəcəyəm”- deyə duanızı qəbul etmişdi”.1

Bu döyüşdə Uca Allah Peyğəmbərinin (Allahın ona salavatı və salamı olsun) duasını qəbul edir və həmin döyüşdə müsəlmanlar qələbə çalaraq yetmiş nəfər müşrükü öldürməklə yanaşı, yetmişini də əsir götürürlər.2

Peyğəmbər (Allahın ona salavatı və salamı olsun) öz sə­ha­bələrinə rəvayət edir ki, günlərin bir günü (Cu­rey­cin) anası gəlib: “Ey Cu­reyc!” deyə onu çağırdı. Bu vaxt o, namaz qılırdı. Odur ki, namazda ikən öz-özünə: “Anammı ya namazmı?”– dedi, sonra da nama­zı (anasından) üstün tutmaq qərarına gəldi. Anası ikinci dəfə onu çağırdı. O yenə də öz-özünə: “Anammı ya namazmı?”– dedi, sonra da namazı üstün tut­maq qərarına gəldi. Anası üçüncü dəfə onu çağırdı. O yenə də öz-özünə: “Anammı ya namaz­mı?”– dedi, sonra da namazı üstün tutmaq qərarına gəldi. Elə ki anasına cavab vermədi. Anası: “Ey Cureyc! Zinakar qadınların üzünə baxmayınca Allah səni öldürmə­sin!”– dedi, son­ra da çıxıb getdi. (Naxırçı ilə yaxınlıq etmiş) o qadını (zinadan do­ğulmuş) körpəsi ilə birgə padşahın yanına gətirdilər. Pad­şah soruşdu: “(Uşaq) kimdəndir?” Qa­dın: “Cureycdən­dir!”– deyə ca­vab verdi. Pad­şah yenə soruşdu: “Komanın sahibimi?” Qadın: “Bəli!”– deyə cavab verdi. Padşah dedi: “Onun komasını dağıdın, özünü də yanıma gəti­rin!” Onun komasını yerlə yek­san olana qədər balta ilə qırıq-qırıq etdi­lər. Əllərini iplə boynuna bağladılar. Sonra da onu (padşahın yanına) apardılar. Cureyc zinakar qadınların yanın­dan keçər­kən onları görüb gülümsədi. Onlar da cama­atın arasın­da ona baxırdılar. Padşah dedi: “Bilirsənmi bu qadın nə iddia edir?” Cureyc soruşdu: “Nə iddia edir ki?” Pad­şah dedi: “İddia edir ki, uşağı səndən­dir”. Cureyc (qa­dına) dedi: “Doğrudanmı sən (belə) iddia edir­sən?” Qadın: “Bəli!”– deyə ca­vab verdi. Cureyc soruşdu: “O körpə harada­dır?” Dedilər: “Budur, qa­dının otağında!” Cureyc ona yaxın­laşıb so­ruşdu: “Atan kimdir?” (Kör­pə): “Naxırçıdır!”– deyə cavab verdi. Pad­şah (Cureycin taqsırı olmadı­ğını anlayıb) dedi: “Komanı qızıldan dü­zəldəkmi?” O: “Xeyr!”– deyə cavab verdi. Padşah dedi: “Bəs gümüşdən necə?” O yenə də: “Xeyr!”– deyə ca­vab verdi. Padşah dedi: “Bəs necə edək?” O dedi: “Onu əvvəl­ki şəklinə qaytarın!” Padşah dedi: “Bəs nə üçün gülümsədin?” O: “Bil­diyim bir şeyə gülümsədim, ana­mın duası mənə yetişdi”– dedi, sonra da (başına gələni) onlara danışdı”.1

Əbu Muslim əl-Xovləni nə zaman yağış yağ­ması üçün dua edərdisə yağış yağardı.2

Bir qadın başqa bir qadını aldatdığına görə həmin qadın da onun gözlərinin tutulması üçün dua etmişdir. Bu duadan sonra o qadının gözləri tutulur. Həmin qadın Əbu Muslim əl-Xovləninin yanına gələrək günahını etiraf edib tövbə etdiyini bildirir. Əbu Muslim də dua edərək deyir: “Alla­hım! Əgər o düz deyirsə gözlərini geri qaytar!” Bundan sonra qadın yenidən görməyə başlayır.1

Bir nəfər İbrahim ibn Ədhəmin yanına gəlib dedi: “Uca Allah buyurur: “Mənə dua edin, Mən də sizə cavab verim”2. Amma biz dua edirik dua­mız qəbul olmur”. İbrahim ibn Ədhəm dedi: “Bu­nun beş səbəbi vardır”. O adam soruşdu: “Onlar nədir?” İbrahim cavab verdi:

1. Allahı tanıdınız haqqını vermədiniz.

2. Quranı oxudunuz, onda olanlara əməl etmə­d­iniz.

3. Dediniz ki, Allahı sevirik amma yolunu tərk etdiniz.

4. Dediniz ki, İblisə lənət edirik, amma ona tabe oldunuz.

5. Öz eyiblərinizi buraxıb, insanların eyibləri ilə məşğul olmağa başladınız.3



QEYD: Əlinizdəki kitab insan əməyinin bəhrəsidir və ona görə də orada xətaların olması labüddür. Hər hansı bir xəta ilə üzləşdikdə və ya mövzu ilə bağlı daha maraqlı təklifiniz olarsa, ramil.soltanov@gmail.com elekt­ron ünvanına yazmanızı xahiş edirik.


1 Ali-İmran, 102

2 ən-Nisa, 1

3 əl-Əhzab, 70-71

1 əl-Bəqərə, 186

2 Ğafir, 60

1 Ğafir, 60

2 Əbu Davud, Tirmizi, İbn Macəh. Albani hədisi səhihləşdirmişdir.

3 Tirmizi, İbn Macəh, Əhməd. Albani hədisi həsənləşdirmişdir.

4 Əbu Davud, İbn Macəh. Albani hədisi həsənləşdirmişdir.

5 Tirmizi, İbn Macəh. Hakim. Albani hədisi həsənləşdirmişdir.

6 İbn Hibban. Albani hədisi səhihləşdirmişdir.

1 Tirmizi, İbn Macəh, Əhməd. Albani hədisi səhihləşdirmişdir.

2 ən-Nəml, 62

3 əl-Cinn, 18

1 Tirmizi, Əhməd. Albani hədisi səhihləşdirmişdir.

2 əl-Əraf, 180

1 Buxari və Muslim.

2 Buxari və Muslim.

3 Buxari, Muslim, Tabarani.

4 Tirmizi, Hakim və Tabarani. Albani hədisi həsənləşdirmişdir.

5 Tirmizi, Hakim və Tabarani. Albani hədisi həsənləşdirmişdir.

1 Muslim, Tirmizi.

2 əl-Maidə, 27

3 Buxari və Muslim

4 Muslim

1 Əbu Davud, Tirmizi, Nəsai, Əhməd.

2 Buxari və Muslim.

3 Buxari və Muslim.

4 Əbu Davud, İbn Macəh. Albani hədisi həsənləşdirmişdir.

1 Buxari, Muslim.

2 əl-İsra, 110

3 Tirmiz, İbn Macəh. Albani hədisi səhihləşdirmişdir.

4 Buxari və Muslim.

1 Əbu Davud. Tirmizi, Əhməd. Albani hədisi səhihləşdirmişdir.

2 Əbu Davud, Hakim. Albani hədisi həsənləşdirmişdir.

3 Muslim, Əbu Davud.

4 Beyhəqi. Albani hədisi həsənləşdirmişdir.

1 əl-Əraf, 194-197

1 Buxari və Muslim.

1 Ali-İmran, 38-39

2 əl-Ənbiya, 83

1 Ali-İmran, 165

2 Musilm, Əbu Davud, Tirmizi.

1 Buxari

2 Siyar Ələmun Nubələ

1 Siyar Ələmun Nubələ

2 Ğafir, 60

3 Dua əl-Məsur, 125-126





Dostları ilə paylaş:
Orklarla döyüş:

Google Play'də əldə edin


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə