Jumpxv mc xghpx cvhgcjgc cghrcvhn swhgghn mc {hmhfghn



Yüklə 1,14 Mb.
səhifə55/120
tarix05.01.2022
ölçüsü1,14 Mb.
#111622
1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   120
4-Allahın məhəbbəti:

İnsan fitrətinin məhəbbətlə qarışması Allah-taalanın zatında məhəbbətin olmasına sübutdur. Çünki Allahda olmayan həqiqətin insanın vücudunda təzahürü qeyri-mümkündür. Görəsən, bir şəxs bir şeyə sahib olmadığı halda onu başqasına əta edə bilərmi?!

Əbül-Həsən Deyləmi deyir: “Mənim yanımda bir filosofdan eşqin yaranması haqda soruşulduqda, dedi: “Eşqini bildirən birinci varlıq Allah-taaladır.”1

Digər tərəfdən, öncə qeyd etdiyimiz kimi, məhəbbətin ən mühüm səbəblərindən biri əql sahibi olan hər bir varlığın özünü sevməsidir. Allah-taalanın əql və şüur sahibi olan bir varlıq kimi Özünü sevməsi mümkündür. Lakin Qurani-kərimdə Onun öz bəndələrinə məhəbbəti ilə əlaqədar nazil olan ayələr də mövcuddur.2

Görəsən, Allahın bu məhəbbəti Özünü sevməsindən fərqlidirmi? Ümumiyyətlə, Allahın məhəbbəti insanların məhəbbəti kimidirmi?

1-Allahın bəndələrinə qarşı məhəbbəti bir baxışdan Özünü sevməsidir. Çünki məxluq (yaradılmış) Allahın zatından qaynaqlanan fellərdəndir, həqiqətdə Onun ad və sifətlərinin əlamətidir. Allah-taala Öz zatını sevdiyi üçün, Onun zatının nişanəsi və əlaməti olan hər bir şeyə məhəbbət bəsləyir.1

Qazi Həmədani bu haqda demişdir: “Ey eşidənlər, can həzrət Müstəfaya fəda olsun! Məxluqlar elə güman edirlər ki, Allahın onlara göstərdiyi məhəbbət və əta etdiyi nemətlər onlara xatirdir. Xeyr, bu, onlara xatir deyil. O, bunları Özünə xatir əta edir; çünki aşiqin məşuqa mərhəmət göstərib əta etməsi ona xatir yox, öz eşqinə görədir. Bu sözləri unutma! Sən elə güman edirsən ki, Allahın həzrət Müstəfaya məhəbbəti ona xatirdir? Xeyr, bu Onun öz eşqinə sədaqətidir.”2

2-Allahın öz bəndələrinə məhəbbəti maddi aləmdə mövcud olan “infiali” məhəbbət deyil. İbni Sinanın dediyi kimi, Onun Özünü sevməsi xeyirin dərkidir. Allah-taala Öz cəmalını dərk etdiyi üçün aşiqdir. O Öz zatını tanıdığı üçün məşuqdur.3 Allahın feli Onun zatından ayrı olmadığından məhəbbətə səbəb olur. Onun yaratdıqları Öz felinin nəticəsi olduğu üçün onlara məhəbbət göstərir. Lakin bu məhəbbət maddi aləmdə mövcud olan nəfsin reaksiyası mənasında deyil. Əksinə xeyir və kamalı dərk etmək mənası daşıyan zata sevgidir. Lakin (İmam Xomeyninin buyurduğu kimi,) bu məhəbbətin aşkar olması bəndələrə kəramət, rəhmət və mərhəmət göstərilməsidir.4 Başqa sözlə, bir bəndə Allah-taalanın sonsuz mərhəmətinə çatdıqda, Onun məhəbbətinə nail olur.

Bu izahata diqqət yetirdikdə, aydın olur ki, Allahın bəndələrə məhəbbəti Onun zatından qaynaqlanan kamal və xeyirin dərk və əta olunmasıdır. Bu, insanların bir-birinə qarşı məhəbbəti kimi deyil; çünki bizim istəklərimizdə nəfsani reaksiyalar mövcuddur. Allahın məhəbbəti bizim bir-birimizə bəslədiyimiz məhəbbətdən fərqləndiyi üçün bizim məhəbbətimizdə mövcud olan ehtiyac Allahın məhəbbətində əsla məna kəsb etmir. Biz tənhalıqdan azad olmaq, ruhi sakitliyə, kamala çatmaq və bir-birimizlə vəhdət yaratmaq üçün məhəbbətə möhtacıq. Elə bir məhəbbət ki, insanın nəfsi onun müqabilində fərəhlənərək reaksiya göstərir. Lakin Allahın öz bəndələrinə məhəbbətində bunların heç biri təsəvvür olunmur; çünki O, tənhalıqdan azad olmağa və kamala yiyələnməyə möhtac deyil. O, zatən ehtiyacsıdır. Onun məxluqları sevməsi xeyir və kamal bəxş etməsidir. Bu Onun zatında mövcuddur və bütün varlıqlarda aydın şəkildə görünür.

***


Yüklə 1,14 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   51   52   53   54   55   56   57   58   ...   120




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin