Mündəricat Giriş

Sizin üçün oyun:

Google Play'də əldə edin


Yüklə 1.34 Mb.
səhifə4/4
tarix20.10.2017
ölçüsü1.34 Mb.
1   2   3   4

Qravitasiya prosesləri(uçqunlar, töküntülər).

Cədvəl 3.4.3



Sıra №-si

Yerləşməsi

Mütləq yüksəkliyi, m yyüksəkliyi, m

İstiqaməti

Geoloji indeks

Litoloji tərkibi

Təxmini sahəsi, ha

Prosesin növü

1

2

3

4

5

6

7

8

1

Qubax-Qabax dağının zirvəyə yaxın cənub yamacında

1800

Cənub-şərq

J1

Qumdaşları, qravelitlər

1.2-2

uçqun

2

Qubax dağın cənub-şərq yamaclarında

1100

Gənub-şərq

J2

Gil şistləri

2-2.5

töküntü

3

Qumbulçayın uçurumlu sağ yamacında

1000

Sərq

«­»


«­»


2-3

«­»


4

Qumbulçayın sol yamacında

1300

Cənub-qərb

«­»


«­»


1-2

«­»


5

Balakənçayın sol yamacında(Sıltıkçayın sağ yamacı)

860

Cənub

J1

Qumdaşları,mikalı-kvaslı gil şistləri

2.5-3

«­»


6

Balakənçayın sol yamacında

700-760

Qərb

J2

Gil şistləri

2-3

«­»


7

Baş-Ətəkər dağı, şimal və cənub yamalarında

1210

Şimal və cənub

«­»


«­»


3-4

«­»


8

Sıltıkçayın açıq uçurumlu sağ və sol yamaclarında

950-1000

Qərb və şərq

J1

Qumdaşları,mikalı-kvarslı gil şistləri

4-4.5

«­»


9

Çayrabçay-Salbançay çayarası sahədə

1200




J2

Gil şistləri

2-3

«­»


10

Salbançayın sağ yamacında

740-800

Cənub

«­»


Gil şistləri və qumdaşların ritmik növbələşməsi

3-4

«­»


1

2

3

4

5

6

7

8

11

Salbançayın sağ yamacında

670-700

Cənub

J1-J2

Qumdaşları,alevrolitlər,gil şistləri

3.5-4

«­»


12

Kasbina k. 2.5km CŞq-də

500

Şimal-qərb

J3

Orqanogen-oolitli əhəngdaşları, qumdaşları, argillitlər, gil şistləri

2-2.5

«­»


13

Həmzəqor dağın cınub yamaclarında

1860

Cənub

J1

Qumaşları, gil şistləri

1.2

Uçqun

14

2127.4m mütləq yüksəkliyi olan təpənin cənub yamaclarında

2100

Cənub-şərq

«­»


«­»


2.5

«­»


15

Murovdağın qərb yamaclarında

1800-1900

Cənub-qərb

«­»


«­»


5-7

Töküntü

16

Messerqor dağın yamaclarında

1800

Cənub

J2

Gil şistləri

3-4

«­»


17

Geoloji-kə.fiyyat bazasının şərqində

1240

«­»


«­»


«­»


5-6

«­»


18

Həmzəqor dağının cənub yamaclarında

1900

Cənub

J1

Qumdaşları, gil şistləri

7

«­»


19

2127,4m mütləq yüksəkliyi olan adsız zirvənin yamaclarında

«­»


«­»


«­»


«­»


5


«­»


20

Baskituk dağın cənub yamaclarında

2900

«­»


J2

Gil şistləri

10

«­»


21

Zaqatala dağın şimal yamaclarında

2500

şimal

«­»





5-6

«­»


22

Zaqatala dağın cınub yamaclarında

2300

Cənub

«­»


«­»


4-5

«­»


23

Silbanor çayın sol yamaclarında, Zaqatala dağın cənubunda

2100

«­»


«­»


«­»


2-3

«­»


24

Yuxarı Tala k. 5.5-6.0km şərqində,1489,0m yüksəkkliyin CQ yamaclarında




Cənub-qərb




Qumdaşların,gil şistlərin,alevrolitlərin növbələşməsi

2.5

Uçqun



1

2

3

4

5

6

7

8

25

Yuxarı Çardaxlar k. 2.0km ŞŞq-də, adsız yüksəkliyin(1624.1m) cənub yamacında




Cənub

J3

Orqanogen-oolitli əhəngdaşları,argillitlər,gil şistləri

3

«­»


26

Talaçayın sağ bortu, Zaqatala ş. üst hissəsi

740

«­»


J2

Gil şistləri

1.5

«­»


27

Aşağı tala k. 2.0km CŞq-də

700

Cənub-qərb

J3

Orqanogen-oolitli əhəngdaşları,argillitlər,gil şistləri

3

Töküntü

28

Yuxarı çardaxlar k. şərqində

760

Cənub

K1

əhəngdaşları,qumdaşları,argillitlər

3.5

«­»


29

Gözborax k. 0.7km şimalda

538

Cənub-qərb

J3

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər,gil şistləri

1.5

«­»


30

Gözborax k. 0.7km CŞq-də

430

Qərb

«­»


«­»


2

«­»


31

Talaçayın sol bortunda

970

Çimal-şərq

J2

Qumdaşları,gil şistləri,alevrolitlər

2.5

«­»


32

Yuxarı çardaxlar k. 0.6km şimalında

860

Cənub

J3

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər,gil şistləri

2

«­»


33

Yuxarı Tala k. 2km CŞq-də

950

Şimal-qərb

K1

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər

3.3

«­»


34

Yuxarı Tala k. 2.7km CŞq-də




«­»


«­»


«­»


3.0

«­»


35

Qaraçayın sol yamacları Çobankol k. 1.2km şərqində

500

«­»


«­»


«­»


1.7

«­»


36

Əlibəy dərəsində

1800

«­»


J2

Qumdaşları,gil şistləri,alevrolitlər

1.0

«­»


37

Yuxarı Çardaxlar k. 1.3km qərbində, Qaraçayın sağ qolunun sağ yamacında

900

Cənub-şərq

J3

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər,gil şistləri

1.2

«­»


38

Yuxarı Çardaxlar k. 1.3km qərbində, Qaraçayın sağ qolunun sağ yamacında

1165

Cənub

K1

əhəngdaşları, qumdaşları, gil şistləri

0.6

«­»


1

2

3

4

5

6

7

8

39

Mamrux k. 1.0km şimalında,Qaraçayın sol yamacında

920

«­»


«­»


«­»


0.7

«­»


40

Mamrux k. 2.3km şərqində, Axvay silsiləsinin şimal-şərq yamacında

1200

Şərq

«­»


«­»


0.5

«­»


41

Mamrux k. 3.0km ŞŞq-də, Çadırbaş dağında

1450

Cənub

«­»


«­»


0.2

«­»


42

Zərnə k. 4.0km şimalda, Gğybulaq silsiləsinin şimal yamacında

1400

şimal

J3

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər,gil şistləri

1.0

«­»


43

Güllük k. 0.7km ŞQ-də

996

Çimal-çərq

K1

əhəngdaşları, qumdaşları, gil şistləri

0.3

«­»


44

Güllük k. 0.7km ŞQ-də yerləşən təpəlikdə

600

Cənub

J3

əhəngdaşları, qumdaşları, gil şistləri,argillitlər

0.2

«­»


45

Zərnə k. 2.7km şərqində, Ləkitçayın sağ yamacında

1040

Cənub-şərq

K1

əhəngdaşları, qumdaşları, argillitlər

0.5

Töküntü

46

Ləkit-Kötüklü k. 1.0km ŞQ-də, Ləkitçayın sağ yamacında

1475

Cənub

J3

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər,gil şistləri

0.7

«­»


47

Ləkit-Kötüklü k. 1.6km ŞŞq-də

2095

Cənub-qərb

«­»


«­»


1.3

«­»


48

Ləkit-Kötüklü k. 3.0km CŞq-də, adsız təpədə

2170

Qərb

«­»


«­»


3.0

«­»


49

Ləkit-Kötüklü k. 3.5km şərqində, Qumbaşı dağının cənub yamacında

2150

Qərb

«­»


«­»


3.5

«­»


50

Qumbaşı dağı, 1.2km şərqində

2340

Cənub

«­»


«­»


4.0

«­»


51

Qumbaşı dağı, 4.0km CŞq-də,Ağçayın sağ yamacında

2378

Cənub-qərb

«­»


«­»


5.0

«­»


52

Suvagil xarabalığı, 3.0km CŞq-də,Qaraçayın sol yamacı

2487

Qərb

J2

Qumdaşları,gil şistləri,alevrolitlər

4.7

«­»




1

2

3

4

5

6

7

8

53

Suvagil xarabalığı, 1.8km CŞq-də, Qaraçayın sol yamacında olan adsız təpədə

2088

Şimal-qərb

«­»


«­»


3.0

«­»


54

Suvagil xarabalığı, 2.7km Şq-də, Dabaltçay və Qaraçay çay arasında olan adsız təpədə

2200

Qərb

«­»


«­»


6.0

«­»


55

Xutor dağı, 2.6km qərbində, Dabaltçayın sol yamacında

2400

şimal

«­»


«­»


5.5

«­»


56

Xutor da\ı, 2.6km şimalında, Qavalaçayın yuxarılarında olan adsız təpədə

2420

Qərb

«­»


Gil şistləri

4.0

«­»


57

Sapant dağı, 1.3km ŞŞq-də

2350

Cənub-qərb

«­»


«­»


3.0

«­»


58

Ağdamkalal k. 2.6km şərqində, Kalalçayın sol yamacı, Sapant dağında

200

Qərb

J1

Qumdaşları,gil şistləri,alevrolitlər

3.0

«­»


59

Ağdamkalal k. 2.0km CŞq-də, Kas dağında

1855

Cənub

J2

Gil şistləri

1.0

«­»


60

Qulunsu dağı, cənub yamacında, Talaçayın sol yamacında

2140

Cənub-qərb

«­»


«­»


2.0

Töküntü

61

Çadılar dərəsində, adsız təpənin şərq yamaclarında

1000

Şərq

«­»


«­»


1.0

«­»


62

Cimcimax k. 3.0kmŞŞq-də, Sabunçuçay və Kılalçay çay arası

1940

«­»


«­»


Qumdaşları,gil şistləri,alevrolitlər

3.0

«­»


63

Sabunçu k. 2.2km ŞŞq-də

1650

Cənub

«­»


«­»


0.5

«­»


64

Cimcimax k. 1.3km cənubunda, adsız təpədə

1447

Şimal-qərb

«­»


«­»


1.0

«­»


65

Qukunsu dağ. 4.5km CQ-də, Talaçayın uçurumlu sağ yamacında

900

Cənub

«­»


«­»


0.1

Uçqun



1

2

3

4

5

6

7

8

66

Qulunsu dağ. 1.5km cənubunda, adsız zirvənin(2052.8m) yamacında

1980

Şimal-qərb

«­»


«­»


0.2

«­»


67

Qulunsu dağ. 2.5km şərqində,Adsız zirvənin(2092.0m) yamacında. Yamac çox dik(70°və daha çox) və uçurumludur.Qırıntıların həcmi 0.1m3qədərdir

2080

«­»


«­»


Gil şistləri

0.3

«­»


68

Cimcimax k. 2.0km şimalında, adsız zirvənin(1948.0m) yamacında. 50%-ə qədər açıq olan dik yamac. Qırıntıların həcmi 0.1-1.0m3

1900

Cənub

«­»


Qumdaşları,gil şistləri,alevrolitlər

0.2

«­»


69

Ağdamkalal k. 2.1km şərqində, sapant dağ. cənub yamacında. Qırıntıların həcmi 0.1-0.2m3

1600

Cənub-qərb

«­»


Gil şistləri

0.5

«­»


70

Ağdamkalal k. 3.5km şərqində, Sapant dağ. uçurumlu və dik şərq yamacında, qırıntıların həcmi 0.2m3-ə qədərdir

1900

Cənub

«­»


«­»


1.5

«­»


71

Qurdağ, uçurumlu və dik ŞQ yamaclarında(70-80°).Qırıntıların həcmi 0.3m3

2800

Çimal-qərb

«­»


«­»


2.5

«­»


72

Kalecdağ, cənub yamaclarında. Yamaclar dik(60-80°), uçurumlu. Qırıntıların həcmi 0.1-0.3m3

2850

Cənub

«­»


«­»


2.0

«­»


73

Kalecdağ, çərq yamaclarında. Yamaclar dik(60-70°), uçurumlu. Qırıntıların həcmi 1-2m3

2850

«­»


J1

Qumdaşların və flişoidlərin layları olan spilitlər və bazaltlar

2.1

«­»




1

2

3

4

5

6

7

8

74

Kaqludağ, çərq yamaclarında. Yamaclar dik(50-60°), uçurumlu. Qırıntıların həcmi 0.1-0.2m3

2150

«­»


J2

Gil şistləri

0.5

«­»


75

Xutor dağı, 2.5km qərbdə, adsız zirvənin(2407.7m)ŞQ yamaclarında.Qırıntıların həcmi 1.0m3

2408

Şimal-qərb

«­»


Qumdaşları,gil şistləri, alevrolitlər

1.0

«­»


76

Xutor dağı, zirvəyə yaxın CQ uçurumlu yamacları. Qırıntıların həcmi 0.1-1.5m3

2800

Cənub-qərb

«­»


«­»


3.0

«­»


77

Xutor dağı, 2.0km çərqində. Qırıntıların həcmi 1-1.5m3

2300

Qərb

«­»


«­»


2.0

«­»


78

Xutor dağı, 1.2km CQ-də, adsız zirvənin cənub yamaclarında. Qırıntıların həcmi 0.2-1.5m3

2655.3

Cənub

«­»


«­»


3.0

«­»


79

Suvagil xarabalığından 5.0km CŞq-də. Qırıntıların həcmi 1.0m3

2650

Qərb

«­»


«­»


1.0

«­»


80

Qumbaşı dağı, 5.0km CŞq-də.Ağçayın sağ yamacında. Qırıntıların həcmi 1.0-1.5m3

2300

Cənub-qərb

J3

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər,gil şistləri

1.5

«­»


81

Qumbaşı dağı. Uçurumlu şimal yamaclarında

2300

Şimal-qərb

«­»


«­»


2.5

«­»


82

Ləkit-Kötüklü k. 2.0kmŞŞq-də, adsız zirvənin uçurumlu və dik şimalyamaclarında. Qırıntıların həcmi 0.5-1.0m3

2095

Qərb

K1

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər

1.0

«­»


83

Ləkitçayın sol yamacında, təpədə(1221m)

1221

«­»


«­»


«­»


1.0

töküntü



1

2

3

4

5

6

7

8

84

Ləkit-Malax k. 2.0km şərqində. Təpə(1491.2m), onun cənub yamacında

1491

Cənub

«­»


«­»


1.2

«­»


85

Qumçayın sağ yamacında

1579

«­»


K1

J3



«­»

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər,gil şistləri



1.5

«­»


86

Ulubaş dağın cənub yamacında

1950

«­»


K1

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər

2.5

«­»


87

Qum k. 1.5km şərqində, Ulubaş dağın qərb yamacında

1040

Şimal-qərb

«­»


«­»


1.0

«­»


88

Qum k., 2.6km qərbində, Qumçayın sağ yamacında

1050

Qərb

J3

Orqanogen əhəngdaşlar, qumdaşları, gil şistləri

1.1

«­»


89

Qax-İnqiloy k. 2.4km qərbində

1303.0

Cənub

K2

Qumdaşı, tufqumdaşları, argillit, mergel, əhəngdaşı

1.1

«­»


90

Qax dağı, 4.0km şərqində, Kurmuxçayın sol yamaclarında

1542.0

Qərb

«­»


«­»


3.0

«­»


91

Baş Malax k. 1.5km qərbində

1125.0

Cənub-qərb

K1

əhəngdaşları, qumdaşları,argillitlər

1.0

«­»


Sel təzahürləri. Tədqiqat aparılan ərazinin çaylarının çoxu seldaşıyıcıdırlar. Sellər bir-birindən təkrarlanması, gücü və tipləri ilə fərqlənirlər. Su axınının bərk kütləsinin tərkiblərindən asılı olaraq sellər üç tipə bölünürlər: palçıqlı, palçıq-daşlı(strukturlu) və sulu-daşlı.

Palçıq tipli sellər gillərdən və gil şistlərindən ibarət çay hövzələrinə malik olan çaylara xasdır. Məsələn, tədqiqat aparılan ərazidə, Salbançayda palçıq tipli sellər mövcüddur. Qumdaşları və əhəngdaşları ilə təmsil olunmuş çay hövzələrində palçıqlı-daşlı tipli sellər yayılmışdır.

Sel axınının keçməsi nəticəsində çayların məcralarında tez-tez bəndlər əmələ gəlir və məcra ilə hərəkət edərək onlar onu tam doldururlar. Bənd əmələgəlmələri dəfələrlə təkrarlanır və bu proses anda baş verir. Sel axını zəifləyəndən sonra birinci sel bəndləri kəsilir və onların çöküntüləri məcra törəmələrinin üstündə qalırlar.

Sel axınları birinci növbədə çayların yuxarı hissələrini əhatə edirlər və sonra çay axını ilə aşağıya doğru hərəkət edirlər. Selin baş dərədən keçməsindən sonra, yan qollarından çöküntülərin çıxarılması bşlanır.

Sel axınlarının çöküntüləri çay məcralarını əsaslə sürətdə dəyişdirirlər. Sel çaybasarın uçurumları tez-tez istiqamətini dəyişən(azan) çay axınları ilə və həmçinin qatı sel kütlələrinin təsirindən yuyulur və dağılır. Gilli süxurların tam sıx bitkilərlə bərkidilmiş və qalın torpaq qatı ilə örtülmüş, ancaq ana süxurların çıxışları mövcud olan dərələrdən sulu-daş sellər keçir. Belə məcralarda sel axını zamanı əsasən iri qaymadaşlar çıxarılır. Sel ocaqları töküntülərlə,uçqunlarla, sürüşmələrlə, yan qollarının gətirmə konusları ilə , terras çöküntüləri ilə, çaylaqların və məcraların törəmələri ilə təmsil olunur.

Sel məhsulları əsasən çayların gətirmə konuslarının çöküntülərinin qalınlığının artmasında iştirak edirlər. Onların orta hissələri kəskin sürətdə qabarıq forma alır.

Sel çöküntüləri kobud yuvarlaqlaşmaları, çay terraslarının kəsilişlərinin ayri-ayri hissələrində iri qaymadaşların yığılması ilə seçilirlər.

Cənub yamacının demək olar bütün çayları(əsas və qolları) sellidirlər. Qərbdən şərqə doğru aşağıdaki çaylarda sel axınları müçahidə olunur: Balakənçay, Qumbulçay, Sıltıkçay, Bulanıqçay, Nazımçay, Quruçay, Nəbirçay, Çayrabçay, Salbançay, Saqatorçay, Mekikançay, Katexçay, Oxaxdərə, Mikliqor, Silbanor, Çinçarçay, Talaçay, Miklişkor, Muxaxçay, Qaraçay, Qalaçay, Gavalıçay, Sabunçuçay, Dabaltçay, Ləkitçay, Zərnəçay, Kürmükçay, Qumçay, Qaşqaçay, Kişçay, Kaynarçay, Damarçik, Sarıgünəyçay, Çuxadurmazçay, Şinçay, Künqütçay, Qoturçay, Ağbulaqçay, Kəldəkçay, Daşagilçay, Dəmiraparançay, Girdimançay.

Balakənçayın hövzəsinin sel zədənmələsi əmsalı 0.37-dir. Bu ərazidə sellər daha tez-tez Balakən şəhəri, Solban, Qullar, Hənifə, Qazma-Tabun kəndlərinə, Şəki-Balakən avtomobil yoluna, Balakən HES-na və həçinin Alazan-Əyriçay ovalığının əkin sahələrinə, bağlara öz təsirini göstərirlər.

Katexçay hövzəsinin sel zədələnməsi 0.29-dur. Burada Masex, Katex və s. kəndləri, Şəki-Balakən yolu, kənd-təsərrüfatı sahələri sel təhlükəsinə məruz qalırlar. Çay hövzəsinin yüksək və orta dağlıq hissələrində, sellərin axınları ilə formalaşan eroziya-denudasiya prosesləri nəticəsində külli miqdarda qırıntı materialları yığılır.

Talaçayın hövzəsindən(sel zədələnmə əmsalı-0.28) keçən sellərin nəticəsində Zaqatala şəhəri, I Tala,II Tala, III tala kəndləri, ZaqatalaHES, kənd-təsərrüfat sahələri, bağlar, bostanlar və yollar daha tez-tez təhlükəyə məruz qalırlar.

Muxaxçayın hövzəsinin sel zədələnməsi əmsalı 0.56-dır. Burada daha tez-tez Muxax, Çobankol, Qımır, Aşabad, Qalal, Kas, Sabunçu kəndləri, avtomobil yolları, körpülər, əkin sahələri, bağlar sel təhlükəsinə məruz qalırlar.

Kürmükçayın sel zədələnməsi əmsalı 0.3-dür. Daha tez-tez Qax şəhəri, İlisu, Əlibəyli kəndləri, yollar, körpülər, bağlar və başqa kənd-təeərrüfat obyektləri sel təhlükəsinə məruz qalırlar.

Şəki rayonunda, Kişçay, Şinçay, Küngütçay, Daşagilçay çay hövzələri də sellidirlər. Bu çayların sel zədələnməsi müvafiq olaraq aşağıdaki kimidir: 0.59, 0.39, 0.41 və 0.19-dür. Daha tez-tez Şəki şəhəri, Oxut, Dodi, Baltalı, Babaratma, Kudula, Baş-Göynük, Baş-Şabalıd, Aşağı-Göynük, Baş-Kəldək, Baş-Daşagil, Muxas, Budcaq, Aşağı-Küngüt və həmçinin yollar, əkin sahələri, körpülər, əkin sahələri sel təhlükəsinə məruz qalırlar.

Oğuz rayonunda, Qalaçay(Ağçay), Oğuzçay, Xalxalçay(Əlicançay) çay hövzələri sellidirlər. Bu çayların sel zədələnməsi müvafiq olaraq aşağıdaki kimidir: 0.46, 0.20, 0.32-dir. Yuxarıda qeyd etdiyimiz çay hövzələrindən keçən sellər Oğuz şəhərinə, Aşağı Filfili, Abdalı, Xaçmaz, Xaçmaz-Qışlaq, Əlimanlı, Dəymədərə, Xalxal, Xalxalqışlaq, Qumlaq, Qarabaldır, Şirvanlı kəndləri və həmçinin yollar, körpülər, bağça-bostanlar, əkin sahələri ziyan çəkirlər.

Gəbələ rayonunda, Tikanlıçay, Bumçay, Dəmiraparançay, Həmzəliçay çay hövzələri sellidirlər. Bu çayların sel zədəmələri müvafiq olaraq aşağıdaki kimidir; 0.31, 0.26, 0.35, 0.3-dür. Sellər keçəndə əsasən Tikanlı, Dəndix, Mıxlıqovaq, İmamlı, Mirzəbəyli, Mollalı, Dəymədağlı, Tirkəş, Ləki, Kəmərvan,Bum,Yəlişanlı, Çuxurgəbələ, Küsnət, Drudca kəndləri, Gəbələ şəhəri, yollar, körpülər, əkin sahələri ziyan çəkirlər.

Çoxillik müşahidələr göstərir ki, sel axınları əsasən aprel-may; iyul-avqust; oktyabr-sentyabr aylarında baş verir.

Şəkil 1






Tədqiqat aparılan ərazinin geoloji xəritəsi(Azərbaycan Respublikasının 1:500000 m-slı "Geoloji xəritəsi" əsasında) Şəkil 2



Tədqiqat aparılan ərazinin litoloji xəritəsi(Azərbaycan Respublikasının 1:500000 m-slı "Litoloji xəritəsi" əsasında) Şəkil 3

Litoloji xəritəyə şərti işarələr.(Şəkil 4)











Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4
Orklarla döyüş:

Google Play'də əldə edin


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə