Strukturasiz malumotlar bilan ishlash



Yüklə 1,95 Mb.
səhifə7/11
tarix17.09.2023
ölçüsü1,95 Mb.
#129012
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11
Rеlyatsion modеl jadvalli usul asosida tashkil qilinadi. Bunda tеgishli ma’lumotlar jadvalning ustun va qatorlarida joylashadi. Ustunlar ma’lumotning maydonlarini, qarorlar esa yozuvlarni ifodalaydi. Bir ustunda ma’lum sohaga tеgishli bo’lgan bir qancha ma’lumotlar joylashadi. Qatorda esa ustunlarda joylashgan ma’lumotlar ko’rsatiladi. Ustun va qator o’rtasidagi bog’lanish munosabat dеb ataladi. Har bir ustun, qator va munosabat o’z nomiga ega bo’ladi.



4.MySQL tizimi

SQL (Structured Query Language, оdаtdа "sikvel" deyilаdi) mа’nоsi tаrkiblаngаn so’rоvlаr tili. Bu relyatsiоn mа’lumоtlаr bаzаlаridа ishlаshgа imkоn berаdigаn tildir. Bu til ifоdаlаrining хususiyati shundаn ibоrаtki, ulаr mа’lumоtlаrni qаytа ishlаsh prоtsedurаlаrigа emаs nаtijаlаrigа yo’nаltirilgаndir. SQL o’zi mа’lumоtlаr qаyerdа jоylаshgаni, qаndаy indekslаr vа hatto аmаllаrning eng effektiv ketmа-ketligini qo’llаsh kerаkligini аniqlаydi; bu detаllаrni mа’lumоtlаr bаzаsigа so’rоvlаrdа ko’rsаtish kerаk emаs.


1986 yildа, ANSI (American National Standart Institute) SQL tilining rаsmiy stаndаrtini ishlаb chiqdi, 1992 yil bu stаndаrt kengаytirildi. Butun til 30 gа yaqin оperаtоrlаrgа egа bo’lib, bа’zi versiyalаridа sаl ko’prоq, bа’zilаridа sаl kаmrоq. Har qаndаy MB har хil оb’ektlаrgа egа, Ya’ni jаdvаllаr, prоtsedurаlаr, funksiyalаr, tаsаvvurlаr, ketmа ketliklаr vа хоkаzо. 
Ikki хil SQL mаvjud: Interаktiv vа Jоylаshtirilgаn. Ko’p hоllаrdа ikkаlа fоrmа bir хil ishlаydi, lekin ikki хil fоydаlаnilаdi:
Interаktiv SQL mа’lumоtlаr bаzаsi o’zidа fаоliyat ko’rsаtаdi vа buyurtmаchi fоydаlаnishi uchun chiqish hоsil qilish uchun ishlаtilаdi. SQL bu fоrmаsidа, siz kоmаndа kiritsаngiz, u dаrоv bаjаrilаdi, vа siz dаrhоl nаtijаni(аgаr u mаvjud bo’lsа) ko’rishingiz mumkin. 
Jоylаshtirilgаn SQL bоshqа tildа yarаtilgаn dаsturgа jоylаshtirilgаn SQL kоmаndаlаrdаn ibоrаt.
MySQL — bu eng mashhur va juda ko’p foydalaniladigan ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi(MBBT) hisoblanadi. Bu tizim juda katta ma’lumotlar bilan ishlash uchun yaratilmagan, aksincha biroz kichik hajmdagi bazalar bilan katta tezlikda ishlash uchun mo’ljallangan. MySQL – bu tezkor, ishonchli, ochiq tarqatiladigan MBBT hisoblanadi. MySQL boshqa ko’pchilik MBBT lar singari, «mijoz/server» modeli asosida ishlaydi. Bunda kompyuterlar mijoz yoki server rolini o’ynaydigan tarmoqli arxitektura tushuniladi.
MySQL mijoz dasturi o’zida buyruq satrning utilitasini namoyon qiladi. Ushbu dastur serverga tarmoq bo’yicha ulanadi. Server tomonidan bajariladigan buyruqlar odatda qattiq diskdagi ma’lumotlarni o’qish va yozish bilan bog’liq.
MySQL ma’lumotlar ombori bilan SQL (Structured Query Language – tuzilmaviy so’rovlar tili) deb nomlanadigan tilda harakat qiladi. SQL relyatsion ma’lumotlar omborini boshqarish tizimlarida saqlanuvchi ma’lumotlarni manipulyatsiya qilish uchun mo’ljallangan. SQLda ma’lumotlarni olish, tartiblash, yangilash, o’chirish va qo’shish imkonini beruvchi buyruqlar mavjud. MySQL da ma’lumotlar omborlari katalog shaklida amal qiladi, kataloglar ma’lumotlar ombori jadvallariga mos keluvchi fayllardan tashkil topgan. Omborda boshidan hech qanday jadval bo’lmaganligi bois, CREATE DATABASE operatori faqat MySQL ma’lumotlar katalogida kichik katalog yaratadi.
MySQL ni uning yaratuvchilari quyidagicha izohlashadi.
MySQL – bu ma’lumotlar omborini boshqarish tizimi. Ma’lumotlar ombori ma’lumotlarning tuzilmaviy yig’indisini bildiradi. Bu ma’lumotlar turlicha bo’lishi mumkin – sotib olinishi kerak bo’lgan mollar oddiy ro’yxatidan tortib suratlar galereyasidagi eksponatlar ro’yxati yoki korporativ tarmoqdagi ko’p miqdordagi axborotgacha bo’lishi mumkin. Kompyuterning ma’lumotlar omborida saqlanadigan ma’lumotlarni yozish, tanlash va qayta ishlash uchun MySQL kabi ma’lumotlar omborini boshqarish tizimi zarur. Kompyuterlar katta miqdordagi ma’lumotlarni qayta ishlashni yaxshi uddalashini hisobga olsak, hisoblashlarda ma’lumotlar omborini boshqarish asosiy o’rinni egallaydi. Bunday boshqaruv turlicha amal qilishi mumkin – alohida utilita ko’rinishida yoki boshqa ilovalar tarkibiga kiruvchi kod ko’rinishida bo’lishi mumkin.
MySQL – bu relyatsion ma’lumotlar omborlarini boshqarish tizimi.
Relyatsion omborda ma’lumotlar alohida jadvallarda saqlanadi, shuning hisobidan tezlik va qayishqoqlikda yutuqqa erishish mumkin. Jadvallar o’zaro munosabatlar yordamida bog’lanadi, shuning hisobiga so’rovni bajarganda bir nechta jadvaldagi ma’lumotlarni birlashtirish imkoniyati ta’minlanadi. SQLni MySQL tizimining bir qismi sifatida quyidagicha xarakterlash mumkin: tuzilmaviy so’rovlar tili plyus ma’lumotlar omboriga kirish uchun foydalaniladigan keng tarqalgan standart til.
MySQL dasturiy ta’minoti – bu ochiq kodli DT.
Ochiq kodli DT uni har bir kishi qo’llashi va modifikatsiya qilishi mumkinligini anglatadi. Bunday DT ni Internetdan olish va bepul ishlatish mumkin. Bunda har bir foydalanuvchi yakuniy kodni o’rganishi va uni o’zining ehtiyojlariga mos ravishda o’zgartirishi mumkin.
MySQL MBBT ning texnik imkoniyatlari
MySQL DT mijoz – server tizimi hisoblanadi, uning tarkibida ko’p oqimli SQL-server mavjud bo’lib, bu server ma’lumotlar omborining turli hisoblash mashinalarini qo’llashni, shuningdek bir nechta turli xil mijoz dasturlar va kutubxonalar, ma’muriy vositalar va dasturiy interfeyslar (API) ning keng spektri ta’minlaydi.
Xavfsizlik
Xavfsizlik tizimi chetdagi kompyuter verifikatsiyasi imkoni mavjud parol va imtiyozlarga asoslangan, buning hisobiga qayishqoqlik va xavfsizlik ta’minlanadi. Parollar tarmoq bo’yicha uzatilganda server bilan bog’langanda shifrlanadi. Mijozlar MySQL ga TCP/IP, Unix soketlaridan yoki nomlangan kanallar (named pipes, pod NT)dan foydalanib bog’lanishlari mumkin.



Yüklə 1,95 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin