TüRKÇE Özne (İşi yapan, üstlenen)

Sizin üçün oyun:

Google Play'də əldə edin


Yüklə 1.32 Mb.
səhifə13/15
tarix22.01.2019
ölçüsü1.32 Mb.
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15

1950


Ham petrol, makine, motor ve yedek parçaları, motorlu taşıtlar, demir-çelik ürünleri, ilâç, boya, kimyasal maddeler ve yapay gübreler en çok satın aldığımız mallardır.

Mal aldığımız ülkeler arasında OECD (Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Örgütü) ülkeleri başta gelir. Bunlar arasında da Avrupa Birliği (AB) ülkeleri öndedir. Almanya %15'lik payla bu ülkelerin başında gelir. Diğer ülkeler arasında ise ABD ön sırada bulunmaktadır. Onu Japonya izler. Ortadoğu ülkeleri de dış ticaretimizde önemlidir.

İhraç ettiklerimizin arasında sanayi ürünlerinin oranı giderek artmaktadır. Sanayi ürünlerinin payı tarım ürünlerinden fazladır. Ancak yine de tarım ürünlerinin önemli bir yeri vardır. Pamuk, tütün, üzüm, incir, zeytin ve turunçgiller en çok satılan tarım ürünleridir. Ayrıca çeşitli turfanda sebze ve meyve ile çiçek ihracatımız vardır. Hayvan ürünleri, su ürünleri ve orman ürünleri de ihracatımızda önemli yer tutar.

Madenlerden en fazla sattığımız; krom cevheri, bor bileşikleri, civa, manganez ve tuzdur.

Sattığımız sanayi ürünleri arasında tarıma dayalı sanayi ürünleri ağırlaktadır. Çeşitli dokuma ürünleri, şeker, alkollü içkiler, un ve unlu besin maddeleri bunların başlıcalarıdır. Ayrıca çimento, kimyasal maddeler, lâstik, plâstik ürünler, deri ve kösele ürünleri, demir çelik ürünleri, madenî eşyalar, cam ve seramik eşyalar fazla ihraç ettiğimiz ürünlerdedir. Buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, televizyon gibi elektirikli ev eşyalarının ihracattaki payı hızla artmaktadır. Son yıllarda ihraç ettiğimiz mallar arasında, giderek artan miktarda otomobil de bulunmaktadır.








Maden

cevherı


%7


Maden cevheri % 2,1

1999

1970

İhracat (Sattıklarımız) ürünlerimizin oranlarındaki değişimler

Türkiye'nin ticaretinde bir de transit ticaret vardır. Transit ticaret, komşu ülkelerin limanlarımız, hava alanlarımız ve yollarımız üzerinden geçerek birbirleriyle yapmış oldukları ticarettir. Türkiye, ürettikleri ve ihtiyaçları birbirinden çok farklı olan Avrupa ve Orta Doğu ülkeleri arasında bulunduğu için, transit ticaretin yoğun olarak yapıldığı bir ülkedir.



İthalat (Aldığımız) ürünlerimizinoranlarındaki değişimler

90-

-GENEL YETENEK GENEL KÜLTÜR DERGİSİ-







ÇOZUMLU KAVRAMA TESTİ


önemli ticaret

Transit ticarette önemli olan başlıca limanlarımız İstanbul, İzmir, Mersin ve Trabzon limanlarıdır. Bu ticaretin büyük bir bölümü TEM otoyolu üzerinden gerçekleştirilmektedir.

Türkiye ticareti, sürekli olarak büyüyen dış ticaret açığı gösteren bir yapıya sahiptir. Bu dış ticaret açığı, son yıllarda hızla büyümeye başlamıştır. Çünkü ithalât, ihracattan daha hızlı artmaktadır. Bunun dengelenebilmesi için ithalâtın azaltılıp, ihracatın artırılması gerekir.



1. Aşağıdakilerden hangisi limanlarımızdan biri degildir?

A) Mersin B) İzmir

C) İstanbul D) Sinop E) Trabzon


z. o

ço

2. Hinterlandı en genis olan limanımız hangi ilimizdedir?



  1. İstanbul

  2. Sinop

  3. İskenderun

  4. Mersin

E) Bandırma






3.

Yatırım malları

Tüketim

Tarım ürünleri



Maden


Hammadde İTHALAT

Sanayi ürünleri İHRACAT



Yukarıdaki grafikte, bir ülkenin ithalat ve ihracatında yer alan maların oranları görülmektedir.

Grafikteki bilgiler göz önüne alındığında, bu ülkeyle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

  1. Nüfus dağılımı dengelidir.

  2. Tarımsal üretimi yetersizdir.

  3. İşsizlik oranı faziadır.

  4. İthalat oranı fazladır.

E) Gelişmiş bir ülkedir.

-COĞRAFYA-

91



A) B) C) D) E)
4.

Türkiye'nin en önemli ticaret merkezlerinin batıda bulunan bölgelerde toplanmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

İklim koşulları Nüfus yoğunluğu Yeraltı zenginlikleri Matematik konumu



8.

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizin ihraç ettiği ürünler arasında değildir?

  1. Dokuma ve tekstil ürünleri

  2. Elektrikli ev araçları

  3. Tarım ürünleri

  4. Hayvan ürünleri

E) Elektrik enerjisi


9.

Aşağıdaki limanlardan hangisinin yükleme ve boşaltma kapasitesi diğerlerine göre daha azdır?


A) İzmir C) Bandırma E) istanbul

B) Samsun D) Trabzon




5.

Türkiye'de yol yapım maliyetinin aşağıdakilerden hangisinde daha yüksek olması beklenir?

  1. Çatalca - Kacaeli Bölümü

  2. İç Batı Anadolu Bölümü

  3. Konya Bölümü

  4. Ege Bölümü

E) Hakkari Bölümü

Q

"o cc

Ui

o

10. Yerşekilleri göz önüne alındığında aşağıdaki bölgelerden hangisinde demiryolu yapımında kilometre maliyetinin miktarı diğerlerine göre daha azdır?

  1. Marmara Bölgesi

  2. Karadeniz Bölgesi

  3. Akdeniz Bölgesi

  4. Doğu Anadolu Bölgesi

E) İç Anadolu Bölgesi

'S

6. Aşağıda verilen limanlardan hangisinin hinterlandı diğerlerine oranla daha geniştir?

B) Trabzon D) Antalya

A) Mersin C) İzmir E) Samsun

11. Türkiye Fiziki haritasına baktığımızda hangi bölgemizde kara yolu yapımı daha kolaydır?

  1. Doğu Anadolu Bölgesi

  2. Karadeniz Bölgesi

  3. Akdeniz Bölgesi

  4. İç Anadolu Bölgesi

E) Ege Bölgesi


7. Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de ulaşımı etkileyen doğal etkenlerden biri degildir?

A) B) C) D) E)

Derin vadiler Akarsular İklim koşulları iş gücü Dağlar

12. Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde karayolu ulaşımını etkileyen doğal faktörler arasında y_er almaz?

  1. Ülkemizde dağların genellikle doğu-batı
    doğrultusunda uzanması

  1. Derin ve geçit vermeyen akarsular ve vadiler

  2. Ülkemizin ekonomik düzeyi

  3. İç bölgelerde sert ve karlı geçen kışlar

E) Yüksek dağ sıralarını enine kesen yarma vadiler

92-

-GENEL YETENEK GENEL KÜLTÜR DERGİSİ-


13. Aşağtdaki hangi seçenekte verilen merkezler arasında yol yapım masrafı daha az olur?

A) B) C) D) E)

Kars-Trabzon

İzmir-Denizli

Düzce-Ankara

Antalya-lsparta

Elazığ-Şanlıurfa

17. Türkiye'nin aşağıdaki ülkelerden hangisiyle ticari ilişkileri daha sonra başlamıştır?


  1. Almanya

  2. Rusya

  3. Azerbaycan

  4. Irak

E) Bulgaristan


14. Aşağıdaki limanlarımızdan hangi diğerlerine göre daha az önemlidir?

  1. Sinop Limanı

  2. İstanbul Limanı

  3. İzmir Limanı

  4. Mersin Limanı

E) İskenderun Limanı

18. Ülkemizin en çok ticaret yaptığı Avrupa ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İngiltere

  2. Almanya

  3. Danimarka

  4. Rusya

E) Hollanda

ç

o j

15. Ülkemizin dış ticaretiyle ilgili yükleme ve j» boşaltma kapasitesi bakımından aşağıdaki limanlardan hangisi ilk sırayı ahr?




Trabzon Sinop

B) D)

A) İskenderun C) Antalya E) Mersin

16. Ülkemizde her türlü ulaşım olanağı vardır.

Buna göre;

  1. Karayolu

  2. Havayolu

  3. Denizyolu

  4. Demiryolu

gibi ulaşım faaliyetlerinin ulaşım maliyetinin en düşükten en yükseğe doğru sıralanışı nasıldır?

19. Ulkemizin en büyük ticaret limanlarından olan İzmir, İstanbul ve Mersin limanlarımızın gelişme sebebi nedir?

  1. Ulaşım

  2. Endüstri

  3. Nüfus fazlahğı

A) l-ll B) I C) II

D) III E) ll-lll




A) B) C) D) E)

ı.-ıı.-ııı.-ıv.

li.-lll.-IV.-l



ıv.-ı.-ıı.-ııı. ııı.-ıv.-ı.-ıı. ııı.-ı.-ıı.-ıv

20. En büyük ithalat limanımız aşağıdakilerden hangisidir?

İstanbul


A) İzmir B)

C) Mersin D) İskenderun

E) Trabzon

-COGRAFYA-

93


ÇÖZUMLER

1. Sinop doğal liman olduğu halde kıyı ardının dağlık


olmasından dolayı gelişmemiştir. Ticaretimizde
önemli bir yere sahip değildir.

(Cevap D)

2. Hinterlandı (Artülke) en geniş olan limanımız İstanbul
limanıdır. (En büyük ithalat limanımızdır. En büyük
ihracat limanımız ise İzmir limanıdır.)

(Cevap A)

3. Grafikleri incelediğimizde hammadde ithalatının ve
sanayi ürünleri ihracatının fazla olduğu görülmektedir.
Buradan da bu ülkenin ekonomik bakımdan gelişmiş
olduğunu anlayabiliriz.

(Cevap E)

4. En önemli ticaret merkezlerinin batıda bulunmasının
en önemli sebebi nüfus yoğunluğudur.

(Cevap B)

5. Türkiye'de en dağlık yer Hakkari Bölümü'dür. Bu
durum yol yapım maliyetini artırmaktadır.

(Cevap E)

6. İzmir limarıı IstanbuPdan sonra en büyük ithalat ve
ihracat limanıdır. Hinterlandı çok geniştir.

(Cevap C)

7. Türkiye'de ulaşımı etkileyen faktörier;

Beşeri faktörler,


  • İş makineleri
    Doğal faktörler,

  • Doğu - batı uzanışlı yüksek dağlar

- Derin ve geçit vermeyen akarsular ve vadiler
-Sert ve karlı geçen kış mevsimi

(Cevap D)

8. Elektrik enerjisine ihtiyacımız vardır ve hatta
Bulgaristan'dan elektrik almaktayız.

(Cevap E)

9. Verilen limanlara ve işlevlerine baktığımızda,
Bandırma limanı gelişme gösteren limanlar arasında
yeralır.

(Cevap C)

10. Yeryüzü şekillerinin sade ve düz olduğu yerlerde
demiryolu yapım maliyeti azdır. Verilen bölgeler
içerisinde düz olan Marmara Bölgesi'nde demiryolu
yapım maliyeti düşüktür.

(Cevap A)

11. İç Anadolu bölgemizde geniş düzlüklerin bulunması
bundaki en büyük faktördür.

(Cevap D)

12. Ülkemizin ekonomik düzeyi gelişmişlikle ilgilidir.
Ancak karayolunu en çok doğal faktörler etkiler.

(Cevap C)

13. İzmir-Denizli arasında B.Menderes Grabeni olması
karayolu yapımını kolaylaştırmıştır.

(Cevap B)

14. Sinop limanının hinterlandı (art bölge) dar
olmasından dolayı gelişmemiştir.

(Cevap A)

15. Mersin Limanı, İzmir ve İstanbul Limanlarından sonra
enbüyüklimanımızdır.

(Cevap E)

16. En ucuzdan en pahalıya; denizyolu, demiryolu,
karayolu, havayolu şeklindedir.

(Cevap D)

17. Azerbaycan diğerlerinden sonra bağımsızlığını
kazandığı için ticaretimiz de geç başlamıştır.

(Cevap C)

18. Ülkemizin en çok ticaret yaptığı Avrupa ülkesi
Almanyadır.

(Cevap B)

19. Limanların gelişmesinde en büyük etki ulaşım ve endüstridir.

(Cevap A)

20. İthal edilen malların büyük bir bölümü istanbul'a boşalmakta, oradan yurdumuzun diğer bölgelerine taşınmaktadır.

(Cevap B)



94-

-GENEL YETENEK GENEL KÜLTÜR DERGİSİ-







ÇIKMIŞ SORULAR ve ÇÖZÜMLERİ

1. Yerşekilleri göz önüne alındığında:

  1. Marmara

  2. Karad^niz

  3. Akd^niz

  4. Güney Doğu Anadolu

  5. Doğu Anadolu

bölgelerinin hangi ikisinde, demiryolu yapımında kilometre maliyetinin diğerlerine göre daha az olması beklenir? (99 DMS OÖ)

3. Türkiye'nin aşağıdaki ülkelerden hangisiyle olan dış ticareti daha fazladır? (99 DMS ÖL)

A) B) C) D) E)

Cezayir

Hindistan

Avustralya

Almanya


Bulgaristan

Ülkemizle dış ticaretin fazla olduğu ülkeler başta Almanya olmak üz^re İngütere, Fransa, Italya, ABD, İsviçre ve Japonya'dır. Son yıllarda Suudi Arabistan, Irak, iran ve Bağımsız Türk Devletleri ile de dış ticaretimiz artmıştır.

(Cevap D)


A) I ve III C) llvelV E) III veV

B) D)


IvelV llveV


Yeryüzü şekillerinin sade ve düz olduğu yerlerde demiryolu yapım maliyeti azdır. Verilen bölgeler içerisinde düz olan Marmara ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde d^miryolu yapım maliyeti düşüktür.

(C^vap B)





2. Türkiye'nin ihracatında aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin payı en azdır? (99 DMS OÖ)

4. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki demiryolu ağının özelliklerinden biri degildir? (99 DMS ÖL)


Tütün Pamuk

B) D)


A) B) C)

D) E)
A) Fındık C) Mısır E) İncir

Türkiye'nin ihraç ettiği tarım ürünleri pamuk, tütün, fındık, üzüm, incir, turunçgiller, antep fıstığıdır. Mısır Karadeniz Bölgesin'de üretiminin fazla olmasına rağmen halkın temel besin kaynağı olduğu için Türkiye'nin ihracatındaki payı verilen ürünler içerisinde en azdır.

(Cevap C)

Önemli kent merkezlerini birbirlerine bağlama

Kıyılarla iç bölgeler arasında bağlantı sağlama

Yolcu taşıma açısından, ulaşımda en büyük

paya sahip olma

Komşu ülkelerden birçoğuyla bağlantı sağlama

Engebeli alanlarda, daha çok akarsu vadilerini

izleme


Türkiye'de yük ve yolcu taşımada en büyük görev karayollarına düşer. Demir yolu taşımacılığı karayollundan sonra ikinci sırada gelir.

(Cevap C)



-COGRAFYA-

95


5. Türkiye'nin aşağıdaki ülkelerden hangisiyle ticari ilişkileri diğerlerinden daha sonra başlamıştır? (2000 DMS)

  1. İngiltere

  2. Almanya

  3. Türkmenistan

  4. Fransa

E) İran

7. Türkiye'nin aşağıdaki Avrupa ülkelerinden hangisiyle olan dış ticareti diğerlerinden daha fazladır? (2002 KPSS)

  1. Italya

  2. Almanya

  3. Portekiz

  4. Belçika

E) Hollanda


Türkiye'nin ticari ilişkisi içerisinde olduğu ülkelerin başında Almanya, ABD, İngiltere, Italya, Irak, İran, Japonya, Fransa daha sonra ise Bağımsız Türk Cumhuriyetleri gelmektedir. Türkmenistan da Bağımsız Türk Cumhuriyetlerindendir.

(Cevap C)

Dış ticaret: Başka ülkelerle o ülke arasında yapılan ticarete dış ticaret denir. Bu alanda ülke dışından mal ve hizmet alma işine ithâlat (Dış alım); Mal ve hizmet satma işlerine de ihracat (Dış satım) denir. Türkiye'nin ticaret yaptığı ülkeler arasında ilk sırayı Almanya İkinci sırayı İtalya alır. Daha sonra ABD, ingiltere, Fransa, İsviçre ve Japonya gelir. Son zamanlarda Suudi Arabistan - Irak - İran ve Bağımsız Türk Cumhuriyetleri ile de ticaret artmıştır.

(Cevap B)



"o

tc

UJ Q CO

co a.

H

6. Türkiye aşağıdakilerden hangisini daha az ihraç etmektedir? (2001 KMS)

  1. Çay

  2. Fındık

  3. Tütün

  4. Pamuk

E) Şekerpancarı

Çayın yetişme koşullarının ülkemizde çok dar bir alanda bulunması nedeniyle ekim alanı en dar olan endüstri bitkisidir. Çay sadece Türkiye'nin ihtiyacını karşılamaktadır.

İhraç ettiğimiz başlıca tarım ürünleri pamuk, tütün, fındık, üzüm, çeşitli kuru ve yaş meyveler.

(Cevap A)



tu


  1. Endüstrinin gelişmiş olması

  2. Ulaşım olanaklarının çeşitli olması

  3. Nüfus yoğunluğunun fazla olması

İstanbul ve İzmir limanlarının Türkiye'nin diğer limanlarından daha fazla gelişmesinde yukarıdakilerden hangileri doğrudan etkilidir? (2003 KPSS)

A)

Yalnız 1

B)

Yalnız II

C)

Yalnız III

D)

Ivell

E)

II ve III

Her iki liman da Türkiye'nin endüstrisi en gelişmiş ve ulaşım yönünden çeşitliliği en fazla olan illerinde bulunmaktadır.

(Cevap D)



96-

-GENEL YETENEK GENEL KULTUR DERGISI-






A) B) C) D) E)
9.

Karadeniz'in demiryoluyia iç bölgelere bağlandığı iki liman aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir? (2003 KPSS)

Sinop ve Ordu Zonguldak ve Samsun Giresun ve Trabzon İnebolu ve Rize Ereğli ve Hopa




Karadeniz bölgesinde sadece bu iki liman iç kesimlere demiryoluyla bağlanmaktadır.

(Cevap B)



Yukarıda Türkiye demir yolları ağı haritası verilmiştir. Bu haritadan çıkarılamayacak sonuç hangisidir? (2004 KPSS)

  1. Demiryolları tüm komşu ülke sınırlarına kadar
    ulaşmaktadır.

  2. Akdeniz bölgesindeki demiryolları Batı
    Karadeniz demiryollarından daha sıktır.

  3. Büyük limanların çoğuna demiryoiu bağlantısı
    vardır.

  4. Doğu Anadolu Bölgesinde demiryolları Doğu-
    Batı yönünde uzanır.

E) Menteşe-Tekke yörelerine demiryolu ulaşımı
yoktur.



I. Dış pazara sunulması
10. Aşağıdaki limanlardan hangisinin yükleme ve §
boşaltma kapasitesi diğerlerinden daha azdır? »
(2003/2 KPSS) "S


A)

Izmır

B)

İskenderun

C)

Bandırma

D)

Mersin

E)

İstanbul


Dostları ilə paylaş:
1   ...   7   8   9   10   11   12   13   14   15
Orklarla döyüş:

Google Play'də əldə edin


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə