1. Ənənəvi və strateji idarəetmə uçotu



Yüklə 300,5 Kb.
səhifə1/23
tarix15.01.2022
ölçüsü300,5 Kb.
#113798
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23
id3



    1. 1. Ənənəvi və strateji idarəetmə uçotu

İdarəetmə qərarları adətən üç növ olur: operativ, taktiki və strateji. Son dövrlərədək mövcud olan idarəetmə uçotu (artıq o ənənəvi sayılır) operativ və taktiki qərarlara xidmət göstərməyə hədəflənmişdi. Ənənəvi idarəetmə uçotu təkcə qərarların qəbulu üçün deyil, həmçinin nəzarət və nəticələrin təhlili üçün informasiya formalaşdırırdı. Onun rolu və maliyyə uçotu ilə əlaqəsini aşağıdakı sxem şəklində təsəvvür etmək olar (şəkil 1).

Sxemdən aydın görünür ki, ənənəvi idarəetmə uçotunun vasitəsilə operativ və taktiki qərarların qəbul edilməsi üçün müəyyən vəzifələr yerinə yetirilir:

Birincisi, variantların relevant təhlili həyata keçirilir və qərarların qəbulu üçün informasiya formalaşdırılır. Menecerdə həmişə bir neçə variant olur, lakin o, həmin variantlardan yalnız birini seçməlidir. Məsələn, o, qərara gəlməlidir: xüsusi sifarişi qəbul etmək və ya etməmək; komplektləşdirmə üçün lazım gələn bəzi komponentləri müəssisənin özünün istehsal etməsi və ya kənardan satın alınması; müəssisənin zərər çəkməməsi üçün hansı həcmdə məhsul istehsal etmək və s.

İkincisi, büdcələşdirmə qəbul olunan qərarların icrasını təmin edən informasiya verir. Bu halda şirkəin büdcəsi effektiv mexanizm hesab olunur. Büdcə sənədində qərarların hansı resurslar hesabına yerinə yetirilməsi və hansı maliyyə nəticələrinin alınması dəqiq göstərilməlidir.

Üçüncüsü, idarəetmə hesabatı müəssisənin real maliyyə vəziyyəti haqqında informasiya təqdim edir. Dördüncüsü, nəzarət və təhlil ümumi qərarların qəbulu üçün informasiya verir.

Bu halda alternativ qərarlar nəzərdə tutulmur və bir çox qərarların qəbuluna gətirib çıxaran fəaliyyətin ümumi istiqamətləri önə çəkilir. Bu mərhələ çərçivəsində maliyyə əmsallarının təhlili metodu daha geniş yayılmışdır.

Üçüncü və dördüncü mərhələlərin informasiyalarından gələcəkdə yeni qərarların qəbulu üçün istifadə olunur. Beləliklə, mərhələ qapanır və qərarların qəbulu prosesi fasiləsiz olur.

Maliyyə uçotunun rolu kənar istifadəçilər və idarəetmə uçotu üçün informasiyanın təqdim olunmasında öz əksini tapır. Maliyyə informasiyasının verilməsinin başlıca forması maliyyə hesabatıdır. Hesabatdan maliyyə əmsallarının hesablanması və idarəetmə hesabatının tərtib olunması üçün istifadə edilə bilər. Bundan başqa, həmin informasiya hesablarda əks etdirilən informasiya ilə birlikdə satışdan gəlirin, xərclərin, müəssisədə istehsal olunan məhsulların qarşılıqlı əla­qə­si­nin təhlili üçün istifadə edilir.

Eyni zamanda əməliyyat idarəetmə qərarları həm uzunmüddətli, həm də strateji qərarlar kimi xarakterizə oluna bilər. Son dövrlərdə onların rolu xeyli artmışdır. Bu da bütöv bir sıra faktorlarla əlaqədardır, məsələn təchizat bazarında rəqabətin artması, məlumatların işlənməsi üçün yeni informasiya imkanlarının yaranması və s.

Bəzən rəqabətin artan səviyyəsi bazarda kasadlığa gətirib çıxarır və şirkətin fəaliyyət imkanları məhdudlaşır. Universal liderə çevriləmk kifayət qədər çətinləşir və burada bir çox hallarda unikal biliklər kara gəlmir. Son nəticədə bazarın hər bir iştirakçısı bir sahədə təmərküzləşir və uzunmüddətli rəqabət üstünlüyü qazanır. Rəqabət üstünlüyü yaratmaq isə artıq strateji qərarın nəticəsidir.




Yüklə 300,5 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə