1. Tabiatshunoslikni o‘qitishda qo‘llaniladigan vositalar. Xarita,kompos,Termometr va boshqa asboblardan foydalanish



Yüklə 25,06 Kb.
səhifə1/2
tarix23.06.2022
ölçüsü25,06 Kb.
#117193
  1   2
ТАБИАТ

1.Tabiatshunoslikni o‘qitishda qo‘llaniladigan vositalar.Xarita,kompos,Termometr va boshqa asboblardan foydalanish
Tabiatshunoslik darslarini jihozlash. Oquvchilar birinchi sinfdan boshlab tabiatni va tabiat bilan bogliq holda mehnat faoliyatini ekskursiyalar va predmetli darslarda va oqish kitobidan tabiatshunoslik mazmunidagi maqolalar hamdaAtrofimizdagi olamdarsligini oqish jarayonida bevosita kuzatishlar yoli bilan organadilar. Bu mashgulotlarda oquvchilarning fikrlash faoliyatini tashkil qilishga yordam beruvchi har xil jihozlardan va avvalo korgazmali qurollardan foydalaniladi.
Korgazmali qurollarga tabiiy yoki haqiqiy obektlar va ularning mulyaji, surati, rasmi, sxemasi kiradi. Oqitishda diafilm va kinofilmlar, telekorsatuvlar va oqitishning boshqa texnika vositalari tobora keng qollanilmoqda. Har qaysi korgazmali qurollar muayyan maqsadni kozlab qollaniladi.
Tabiiy qurollar - bu tabiat jismlaridir. Ular organilayotgan material togrisida ancha haqiqiy tasavvurlar beradi va bolalarda bevosita qabul qilish asosida tabiatshunoslik tushunchalari hosil bolishiga imkon beradi.
Shunga kora sinfda yoki tabiatshunoslik kabinetida jonli tabiatni organish uchun har xil xona osimliklari, shuningdek oz joylarining daraxtlari uchun xos bolgan shoxchalar, barglar, gullar, meva va uruglar bolishi zarur. Tabiatshunoslik darslarida jonli tabiat burchagida ostirilayotgan osimliklardan, shuningdek, gerbariy va ekskursiyadan olib kelingan osimliklardan foydalaniladi. Tabiatni organishda otkaziladigan darslar vaqtida va ekskursiyalarda tabiiy sharoitlardagi jonli tabiat obektlaridan foydalaniladi.
Shuningdek, tabiiy ob‘ektlardan hayvonlarni o’rganishda ham foydalanish ma‘qul. Garchi ko’pgina hayvonlarni bolalarga sinfda (jonli tabiat burchagida) ko’rsatish mumkin bo’lsa ham ekskursiyalarga alohida etibor berish kerak bo’ladi, chunki bunda o’quvchilar faqat ularning tashqi ko’rinishini ko’rishgina emas, balki xarakterli harakatlari va xulq-atvorlari bilan tanishish imkoniyatiga ega bo’ladilar. Tirik hayvonlar bo’lmaganda ularning chuchelalari (tulumlari), mulyajlari yoki fotosuratlari va rasmlaridan foydalanish mumkin. Biroq ular to’g’risida tirik hayvonlarni tabiiy sharoitlarda ko’rsatuvchi kinofilmlar ancha qiyinroq tasavvurlar beradi.
Jonsiz tabiatni o’rganishda ham tabiiy tarqatma materiali, masalan, har xil rangdagi granit, slyuda, kvarts, dala shpati, loy, qum, kaltsit (bor, marmar, ohak tosh), tuz (o’g’itlash uchun), tosh tuzi va kaliy tuzi, har xil toshko’mir, temir, mis rudalarining namunalari, shuningdek metallar hamda qotishmalar (temir, cho’yan, po’lat, alyuminiy), tuproq namunalari va boshqalar bo’lishi kerak.
Bolalarda bevosita qabul qilish mumkin bo’lmagan tabiat jismlari va hodisalari to’g’risida aniq va to’g’ri tasavvurlar hosil qilish uchun ko’rsatiluvchi qurollardan foydalaniladi. Tabiatshunoslik kursini o’rganish uchun zarur bo’lgan ko’pchilik ko’rsatuv jihozlari maxsus do’konlarda sotiladi. Chunonchi, 3-4 sinflarda tabiatshunoslikni o’rganish uchun “Jonajon o’lka tabiati” turkumidagi jadvallar chiqarilgan. Tabiatshunoslik bo’yicha devoriy o’lkashunoslik suratlaridan, shuningdek zoologiya faniga oid jadvallardan foydalanish mumkin, ular tabiatning o’lkashunoslik ob‘ektlari to’g’risida tasavvur va tushunchalar -shakllantirishga yordam beradi. 2-3 sinflar uchun tabiatshunoslik bo’yicha chiqarilgan turli mavzudagi jadvallardan, shuningdek, “Tabiiy o’simliklar”, “Madaniy o’simliklar”, “Uy hayvonlari”, “Hayvonlarning xilma-xilligi” mavzularini suratlar turkumidan foydalanilgan holda ham o’rganish mumkin.
1-4 sinflarda bosma rasmlari, ularni ifodalovchi matnlari, o’quvchilar uchun savol va topshiriqlari bo’lgan “Kuzatishlar kundaliklaridan foydalanish zarur”. Kuzatishlar kundaligi bilan o’quvchilar faqat sinfdagina emas, balki uyda ham ishlaydilar. Kundaliklaridagi muntazam yozuvlar o’quvchilarga o’z kuzatishlarini tahlil qilishga, tabiat hodisalari o’rtasidagi sabab bog’lanishlarni, shuningdek, tabiat va odamlar mehnatining o’zaro aloqasini aniqlashga yordam beradi.
Xarita va globus. O’quvchilar 4-sinfda xarita va globus to’g’risida dastlabki tasavvurlarni oladilar, shuning uchun sinfda O’zbekiston Respublikasining tabiiy xaritasi, yarim sharlar tabiiy xaritasi, tabiiy zonalar xaritasi, foydali qazilmalar xaritasi bo’lishi kerak. Shuningdek atrof joyning shartli belgilariga ega bo’lgan yirik masshtabli rejasi va o’quvchilar yashayotgan hamda o’qiyotgan shahar yoki aholi punktining rejasidan ham foydalaniladi.



Yüklə 25,06 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə