8-hafta mavzu: Takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarni dasturlash



Yüklə 295,73 Kb.
səhifə1/7
tarix27.10.2022
ölçüsü295,73 Kb.
#118719
  1   2   3   4   5   6   7
dasturlash 8 haftasuda


8-HAFTA


Mavzu: Takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarni dasturlash



Hafta

Mavzu

Mashg‘ulot turi

Soat

Mashg‘ulot mazmuni

8-haf-ta

Takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarni dasturlash

8-Ma’ruza

2

Takrorlanish operatori, while – old-shartli va do-while –so‘ng shartli takrorlash operatorlari.

Lab_8.1

2

while – old-shartli takrorlash operatorlariga doir dasturlar tuzish.

Lab_8.2

2

do-while –so‘ng shartli takrorlash operatorlariga doir dasturlar tuzish.

Lab_8.3

2

do-while –so‘ng shartli takrorlash operatorlariga doir dasturlar tuzish.

8-Mustaqil ish

1

Topshiriqda berilgan savollarga javob yozish

1

Test savollariga javob berish

4

Dastur tuzishga doir topshiriqlarni bajarish


8-MA’RUZA
MAVZU: Takrorlanish operatori, while – old-shartli va do-while –so‘ng shartli takrorlash operatorlari

Reja:

    1. Mavzuga kirish;

    2. while – sikl operatori;

    3. do-while – sikl operatori.



Kalit so‘zlar:

  • algoritm

  • bo‘lish operatori

  • butun tur

  • C-stili

  • dizayn tizimi

  • haqiqiy nuqtali raqam

  • haqiqiy tur

  • identifikator

  • ifodalash

  • ifodani belgilash

  • ikkilik tur

  • increment kod va test

  • increment operator

  • KIN

  • ma’lumot turi

  • o‘zgarmas

  • o‘zgarmas kalit so‘z

  • o‘zgaruvchi

  • o‘zgaruvchi maydoni

  • o‘zgaruvchilarni e’lon qilish

  • oddiy tur

  • operandlar

  • operator

  • operatorni belgilash

  • operatorni taqsimlash

  • postdekrement

  • postinkrement

  • predekrement

  • preinkrement

  • psevdokod

  • qisqa tur

  • so‘zma-so‘z

  • talablar spesifikatsiyasi

  • tizim tahlili

  • toshish

  • toshmagan

  • UNIX davri

  • uzun tur

yashirin tur

8.1.Mavzuga kirish
Key Point.Sikldan dasturni bir necha marta takroran ishlashi uchun buyruq berishdan foydalanish mumkin.
Faraz qilaylik, dasturda “C++ ga xush kelibsiz!” jumlasini 100 marta konsol oynaga chiqarish buyrug`ini berishimiz kerak. Buning uchun quyidagicha kodni yozish juda ham zerikarli va mashaqqatli:

Xo`sh, bu muammoning qanday yechimi mavjud?
C++ bir yoki bir nechta operatorlarni ko`p marta, ketma-ketlik tartibida bajaruvchi, sikl deb nomlangan mukammal konstruksiyani taqdim etadi. Bu konstruksiya yordamida kompyuterga dastur orqali yuqoridagi satrni 100 marta chiqarishga oddiy ko`rinishda buyruq berish mumkin:
inthisob = 0;
while (hisob< 100)
{
cout<< "C++ ga xush kelibsiz!\n";
hisob++;
}
Bu yerda hisob sikl tarkibida dastlab 0 qiymat bilan o`qilyapti. Shart qismi(hisob< 100)da uning 100 dan kichik ekanligi tekshiriladi. Agar bu shart rost (true) bo`lsa, siklning tana qismi hisoblanadi, ya’ni, konsol oynaga “C++ ga xush kelibsiz!” jumlasi chiqariladi va hisob1 qiymatga oshiriladi. Bu jarayon siklning shart qismi (hisob< 100)yolg`on (false) qiymat qabul qilgunga qadar (hisob ning qiymati 100 dan oshib ketguncha) davom etadi.Bunday holatda sikl ishi to`xtatiladi va undan keyingi ko`rsatma satrlarining bajarilishiga o`tiladi.
Sikllar – blokdagi ko`rsatma satrlarining takroran ishlashini nazorat qiluvchi konstruksiyalar. C++ sikl operatorlarlarining uch xil turini taqdim etadi: while sikl operatori,dowhile sikl operatori, for sikl operatori.


8.2. while – sikl operatori
Key Point.while sikl operatori o`zining shart qismi rost qiymat qabul qilganda tana qismidagi ko`rsatmalarni bajaradi.
while sikl operatorining sintaksisi quyidagiicha:
while (sikl davom etish sharti)
{
// sikl tanasi
Ko`rsatmalar (s);
}
8.1(a)-rasmda while siklining blok-sxemasi berilgan. “Sikl tanasi” deb nomlanuvchi sikl bloki takrorlanuvchi ko`rsatma satrlaridan tashkil topgan. Sikl tanasining bir marta bajarilishi siklning iteratsiyasini (yoxud takrorlanishini) anglatadi. Har qanday sikl tana qismining bajarilishini nazorat qiluvchi siklning-davom-etish-sharti – mantiqiy ifodadan tashkil topadi.Bu mantiqiy ifoda har safar sikl tanasining hisoblanishi uchun ishga tushiriladi. Agar u true qiymat qabul qilsa, tana qismi bajariladi; Agar u false qiymat qabul qilsa, butun boshli sikl operatorining ishi to`xtatiladi va dastur o`sha vaqtdagisiklning tana qismini bajarlmaydi.
whilesikl operatori haqida boshlang`ich tasavvurga ega bo`lish uchun “C++ ga xush kelibsiz!” jumlasining 100 marta ekranga chiqarilishini ko`rib chiqish yetarli. Uning blok-sxemasi 8.1(b)-rasmda keltirilgan.

8.1-rasm.while sikl operatori siklning-davom-etish-shartitrue qiymat qabul qilganda sikl tanasida ko`rsatilgan ko`rsatma satrlarini takroran bajaradi.
Siklning-davom-etish-shartihisob<100vasikl tanasi quyidagi ikki ko`rsatma satridan tashkil topgan:

Bu misol orqali sikl tanasi necha marta bajarilishini aniq bilib olish mumkin. Chunki, bu yerda hisob o`zgaruvchisining necha marta qiymat qabul qilishini aniq bilish imkoni mavjud.Siklning bu turi hisoblovchi-boshqaruv siklisifatida qaraladi.

Yüklə 295,73 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin