Arih biLİMİne giRİŞ


I. Murat'ın Yönetim Alanındaki Faaliyetleri



Yüklə 0,55 Mb.
səhifə4/8
tarix31.10.2017
ölçüsü0,55 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

I. Murat'ın Yönetim Alanındaki Faaliyetleri: Yeniçeri Ocağı kurularak Pençik (Devşirme) sistemi uygulandı. Rumeli'deki toprakları daha iyi idare edebilmek için Rumeli Beylerbeyliği kuruldu. Malî alanda ilk bütçe yapıldı. Tımar sistemi uygulanmaya başlandı. Tımarlı sipahiler ilk kez oluşturulmuştur. Kazaskerlik ve defterdarlık kurularak vezirlerin sayısı arttırıldı.


I. BAYEZİT (YILDIRIM) DÖNEMİ (1389- 1402)
Balkanlar'a yapılan akınlar sırasında Üsküp ve Selanik alındı, istanbul kuşatıldı. (İstanbul'u kuşatan ilk Osmanlı padişahıdır.) İstanbul'un kuşatılması için Anadoluhisarı (Güzelcehisar'ı) yaptırmıştır.
Niğbolu Savaşı (1396): istanbul'un kuşatılması ve Osmanlı sınırlarının Macaristan'a dayanması üzerine Haçlı ordusu kuruldu.
Fransa, Almanya ve İngiltere'nin de katıldığı Haçlı ordusu, İstanbul kuşatmasını kaldırarak Niğbolu önlerine gelen Yıldırım Bayezit tarafından ağır bir bozguna uğratıldı. Bu zaferin sonucunda; Bulgaristan tamamen Osmanlı topraklarına katıldı.
Osmanlı yönetimine girmemiş Anadolu beylikleri üzerinde Osmanlı Devleti'nin nüfuzu arttı. Osmanlı Devleti'nin islâm dünyasında ünü arttı. Abbasi halifesi Sultan-ı iklim-i Rum unvanını verdi.
Bosna - Hersek Osmanlılara bağlandı. Bizans vergi vermeyi kabul etti.
Anadolu'ya yönelen Bayezit Sinop dışında Candaroğulları'nı, Aydınoğulları'nı, Menteşoğulla-rı'nı Saruhanoğulları'nı topraklarına kattı. Hamito-ğulları Beyliğinin Tekeoğulları kolunu egemenliğine aldı. Germiyanoğulları Beyliği'nin topraklarını alarak Kütahya Merkez olmak üzere Anadolu Bey-lerbeyliği'ni kurdu. Kadı Burhanettin Devleti'ni yıkarak ilk kez Anadolu Türk birliğini sağladı.
Yıldırım daha önce başlattığı ancak Niğbolu Savaşı'ndan dolayı ara vermek zorunda kalınan İstanbul kuşatmasını yeniden başlatmıştır. Ancak bu sefer de, Timur Anadolu'ya girince yine kuşatmaya ara verilmişti. Ankara Savaşı başlamıştır.

ANKARA SAVAŞI (14Q2) Nedenleri
Timur'un da Yıldırım Bayezit'in de "cihan hakimiyeti" düşüncesi
Her iki devletin sınır komşusu haline gelmeleri, «»■ Çin seferi öncesi Timur'un geride güçlü bir devlet bırakmak istememesi, Yıldırım Bayezit'in ortadan kaldırdığı beyliklerin beylerini kışkırtması, Yıldırım Bayezit'e sığınan beyleri (Karakoyun-lu ve Bağrat Hanı'nı) Timur'un kendisine teslim edilmesini istemesidir.

Osmanlı Ordusu savaşı kaybetti. Bu savaş sonucunda;
Anadolu'da beyliklerin tekrar kurulmasıyla Anadolu Türk birliği bozuldu. Şehzadeler arasında saltanat kavgaları çıktı. Osmanlı 11 yıl süren bir başsızlık dönemi geçmiştir. (Fetret Devri)

FETRET DEVRİ (1402 - 1413)
Ankara Savaşı'ndan sonra taht kavgalarıyla hükümdarsız geçen döneme denir. Yıkılma tehlikesi geçiren Osmanlı Devleti Rumeli'de uygulanan hoşgörülü ve adaletli iskân politikası sonucunda Balkanlar'daki varlığını korumuştur, istanbul'un fethi ve Balkanlardaki ilerleme gecikti. Balkanlardaki topraklarımızda, Anadoludaki topraklarımızdaki kadar fazla kayıp yaşanmamıştır.

I. MEHMET DÖNEMİ (Çelebi Mehmet /1413 -1421)
Kardeşleri arasındaki mücadeleye son vererek başa geçti. İlk dinî, siyasî, ekonomik boyutlu isyan olan Şeyh Bedrettin isyanını bastırdı. Saruhanoğul-ları, Germiyanoğulları, Aydınoğulları'ndan İzmir, Karamanoğulları'ndan Beyşehir ve Akşehir ve Men-teşeoğulları beyliklerini yeniden aldı, Candaroğulla-rı beyliğini egemenliği altına aldı. Mustafa Çelebi Düzmece Mustafa isyanını bastırdı. Mustafa Çele-bi'ye karşı olanlar onun Yıldırım Bayezit'in oğlu olmadığını ileri sürüp Düzmece Mustafa derler. Mustafa Çelebi Bizans'a sığındı. Balkanlarda ise; Eflâk vergiye bağlandı, ilk Osmanlı - Venedik Deniz Savaşı yapıldı ve kaybedildi.
Çelebi Mehmet Osmanlı Devleti'ni dağılmaktan kurtardığı için devletin ikinci kurucusu sayılır.

II. MURAT DÖNEMİ (1421 - 1451)
İstanbul'u kuşattı ama alamadı. Çelebi Mustafa ile kardeşi Mustafa'nın isyanlarını bastırdı. Germi-yanoğullarından vasiyet yolu ile, Aydınoğulları, Ha-mitoğulları ile Menteşeoğulları'nı ise yıkarak toprak aldı. Karamanoğulları ile yapılan mücadelede başarılı olundu. Böylece Anadolu'da siyasi birli! büyük ölçüde yeniden sağlanmış oldu. Balkanlar da Osmanlı ordusu Sırbistan'ın kuzeyine ilerleyip Belgrat'ı kuşatmasına rağmen bazı bölgelerde or dunun yenilmesi üzerine Haçlılar ile Edirne - Sege din (1444) Antlaşması yapıldı.
Edirne - Segedin Antlaşması (1444)
Sırbistan tekrar kurulacak fakat Osmanlılara vergi verecek,
Bulgaristan'ın Osmanlı toprağı olduğu kabul edilecek,
Eflâk Beyliği Macar egemenliğinde kalacak, Osmanlılara vergi vermeye devam edecek,
 Antlaşma 10 yıl geçerli olacaktı.
II. Murat tahtı oğlu II. Mehmet'e bırakarak Manisa'ya çekildi. Bu antlaşma batıda imzalanan ilk antlaşmadır.

Varna Savaşı (1444): Osmanlı tahtına küçük yaşta (12 yaşında) bir padişahın geçmesinden yararlanmak isteyen Haçlıları Osmanlı Devleti'ni Balkanlardan atmak için toplandı. Yapılan savaşı Osmanlı Devleti kazandı ve II. Murat tekrar padişah oldu.

II. Kosava Savaşı (1448): Haçlılar Varna yenilgisinin izlerini silip Osmanlı Devleti'ni Balkanlar-'dan atmak için toplandılar. Kosava'da yapılan savaşı Osmanlı ordusu kazandı.

Sonucunda:
Balkanlar'da kesin olarak Türk egemenliği sağlandı.
+Haçlılar'ın Balkanlar'ı geri alma ümidi son buldu. Bir daha Haçlı İttifakı sağlayamadılar. Eflâk yeniden Osmanlılar'a dahil oldu. Balkanlar'ın Osmanlı toprağı olması kesinleşti.

YÜKSELİŞ DEVRİ
II. MEHMET (FATİH) DÖNEMİ (1451 - 1481)
istanbul'un fethinin nedenleri şunlardır:
*Bizans'ın Avrupa'dan yardım istemesi ve Haçlı Seferleri'ne neden olması Bizans'ın Osmanlı şehzadeleri ile Anadolu beylerini kışkırtması
Hz. Muhammed'in istanbul'un fethiyle ilgili sözleri ve İstanbul'un Ortodoksların merkezi olması İstanbul'un kara ve deniz ticaret yolları üzerinde olması
*Osmanlı toprak bütünlüğünün sağlanmak istenmesi

İstanbul'un Fethi için Yapılan Hazırlıklar:
Rumeli Hisarı yapıldı.
*Büyük toplar yapıldı.
*Sınırlara akıncı beylerin yerleştirilmesi.
Komşu devletlerle saldırmazlık anlaşması imzalanmıştı.

İstanbul'un Fethinin Sonuçları
*Ortodokslar Osmanlı himayesine girdi. Bizans İmparatorluğu sona erdi. istanbul başkent yapıldı. Boğazlar ve İpek Yolu Osmanlıların eline geçti. Osmanlılarda Yükselme Devri başladı. Orta Çağ kapandı, Yeni Çağ başladı. Büyük topların surları yıktığı görüldü. Avrupa'da feodalite rejimi yıkıldı. Mutlak krallıkların kurulmasında etkili oldu.

OSMANLI - VENEDİK SAVAŞLARI (1463- 1479)
Osmanlı Devleti'nin Mora, Sırbistan, Bosna'yı ele geçirmesi, Ege Denizindeki adaları, Boğazları alması en çok Venedikleri etkiledi. Venediklerin Macar Kralllığı ve Arnavut Prensliği ile yaptığı itti-faki Karamanoğlu Beyliği ile Akkoyunlu Devleti destekledi. Yapılan savaşların sonunda Venedik barış istedi. 
Bu antlaşmaya göre (1479):
Arnavuttaki Akçahisar (Kroya) ve İşkodra Türklerde kalacak, Venedik yıllık vergi ödeyecek, buna karşılık Osmanlı sularında ticaret yapma ve istanbul'da Balyos adı verilen bir elçi bulundurulacaktı. Böylece;
*İlk defa Venediklere ticarî, hukukî ve siyasî ayrıcalık verilmiştir.
*• Deniz ticaretini canlandırmak isteyen Osmanlı Devleti aynı zamanda Venediklerin Haçlı Seferleri düzenlemesini engellemeyi amaçlamıştır.

RUMELİ'DEKİ FETİHLER
Belgrat hariç tüm Sırbistan (1459), Mora Yarımadası (1460) (Modon, Koron ve Navarin hariç), Eflâk (1462), Bosna - Hersek (1465), Arnavutluk (1479) fethedildi. Boğdan Osmanlılara bağlı beylik haline getirildi. Böylece Balkan Yarımadasının fethi tamamlandı.

ANADOLU'DAKİ FETİHLER
İstanbul'un fethi sırasında Cenevizliler Bizans'a yardım ettiğinden, Fatih ceza vermek için Amasra'yı Cenevizlerden aldı (1459). Candaroğulları alındı (1460). Trabzon Rum İmparatorluğuna son verildi (1461). Karamanoğullarından Konya ve Karaman alındı (1466).

OTLUKBELİ SAVAŞI (1473)
Nedenleri
Akkoyunlular'ın Trabzon Rum imparatorluğu ile işbirliği yapıp, Karamanoğulları'nı himaye etmeleri,
* Akkoyunlular'ın Karakoyunlar'ı yıkarak güçlenmesi,
*Fatih Sultan Mehmet ile Uzun Hasan'ın Anadolu'ya hakim olmak istemeleridir.

Sonuçları
Osmanlı Devleti kazanmış, Akkoyunlu Devleti yıkılma sürecine girdi. Safevi hükümdarı Şah ismail Akkoyunlu Devleti'ne son verdi.
Doğudaki en güçlü rakip ortadan kaldırılmış, doğu sınırları güvenlik altına alınmış, Doğu An-dolu'nun önemli bir kısmı Osmanlılara katılmıştır.
Ege Adalarının Fethi: İmroz, Bozcaada, Limni, Semadirek Cenevizlerden, Midilli ve Eğriboz Ve-nediklerden alındı.
Kırım'ın Fethi (1475): Kırım Hanlığı'nın Cene-vizlerle Osmanlı aleyhindeki çalışmaları üzerine Karadeniz'de kesin egemenlik sağlamak için alınmıştır. Böylece Karadeniz Türk gölü haline gelmiş Karadeniz'de Ceneviz kolonisi kalmamıştır.
Ayrıca Osmanlı Devletinin Memlûk Devleti arası Dulkadiroğulları beyliği ve Hicaz su yolları yü zünden açılmış fakat savaş olmamıştır.
Hicaz Su Yolu Meselesi: Osmanlı hacılarınır yolundaki kuyularını Memlüklerce temizlenmemesin den dolayı çıkan gerginlik çatışmaya dönüşmemiştiı

Yönetim Alanındaki Faaliyetleri
Sahn-ı Seman Medresesi yapılmıştır (İstanbt Üniversiîesi'nin temeli sayılır). *Kanunname-i Ali Osman adında örfî hukuk dayalı Fatih Kanunnamesi yapılmış, karde katli maddesi de yer almıştır.
Divan başkanlığından padişah çekilmiş yerin sadrazam getirilmiştir.
İlk Osmanlı altın parası bastırılmıştır.
Topkapı Sarayı yaptırılmıştır.

II. BAYEZIT DÖNEMİ (1481 - 1512)
Cem Sultan ağabeyi II. Bayezit'e isyan etmi Bursa'da yenilerek Memlûkler'e sığınmış, Kon^ yakınlarında tekrar savaşmış, yenilince Rodos şı valyelerine, Papa'ya ve Fransa'ya esir düşmüşti Bu durum Osmanlı Devleti'nin iç meselesi iken A rupa sorunu haline gelmiş, II. Bayezit dönemin durgun geçmesine neden olmuştur.
Bu dönemde Hersek kesin olarak Osmanlı Dev-leti'ne bağlandı. Boğdan tamamen fethedildi. Kara-manoğulları Beyliği kesin olarak kaldırıldı (1487).
Osmanlı - Memlûk Savaşı (1485 -1491): Fatih döneminde bozulan ilişkiler, Memlûkler'in Cem Sultan'ı ve Karamanoğulları'nı desteklemesi üzerine savaşa dönüştü. Çukurova'da yapılan savaş sonucunda iki taraf da birbirine üstünlük sağlayamamıştır. Tunus Kralının araya girmesiyle barış sağlanmıştır. Adana - Tarsus Hicaz vakıf toprağı olduğundan Memlûklere bırakılmıştır.
İspanya (Endülüs) Seferi: Endülüs Müslümanlarının yardım istemesi üzerine, İspanya'da katliama uğrayan Müslüman ve Yahudiler kurtarılarak, Müslümanları Kuzey Afrika'ya, Yahudiler ise Selanik ve İstanbul'a taşınmıştır (1492).
Osmanlı Venedik Savaşı (1499 - 1502): Kemal ve Burak reislerin Osmanlı donanmasına katılmasıyla Venediklerle savaşılarak Modon, Koron, inebahtı Kaleleri (Akdeniz'de) ile Navarin Limanı, Kili ve Akkerman kaleleri (Karadeniz'de) alınmıştır.
Osmanlı - İran (Safevi) İlişkileri
Safevi Devleti Akkoyunlu Devleti'ni yıkmış ve devletini Şii mezhebine dayandırarak kurmuştur. Anadolu'ya doğru genişlemek, Şii'liği yaymak isteyen Şah İsmail'in amacı Osmanlı topraklarını ele geçirmekti.
Safevilerin etkisiyle Antalya yakınlarında Teke ilinde Şahkulu ayaklanması çıktı (1511). isyanın güçlükle bastırılması II. Bayezit ile Şehzade Se-lim'in savaşmasına, Bayezit'in oğulları arasındaki taht kavgalarını önleyemeyip tahtı Yavuz Sultan Selim'e bırakmasına neden olmuştur.

YAVUZ SULTAN SELİM DÖNEMİ (1512- 1520)
İran Seferi - Çaldıran Savaşı (1514):
 Şah İsmail'in Anadolu'ya yönelik tehditlerini önlemek amacıyla yapılan savaş sonunda:
Anadolu'da geçici olarak Şii tehlikesi önlenerek mezhep birliği sağlanmıştır.
Doğu Anadolu toprakları Osmanlı Devleti'ne bağlanmıştır.
ipek Yolu'nun Tebriz - Halep ve Tebriz - Bursa arası denetim altına alınmıştır.
Turnadağ Savaşı (1515): Yavuz Sultan Selim, İran seferinde yanında yer almayan Dulkadiroğulları Beyliğine sefer dönüşünde son verdi. Sonucunda:
Osmanlı Devleti ile Memlûkler komşu oldu. Anadolu Türk birliği ikinci kez ve kesin olarak sağlandı.

MISIR SEFERLERİ (1516-1517)
Nedenleri
Fatih Sultan Mehmet ve II. Bayezit döneminden itibaren Osmanlı - Memlûk ilişkilerinin bozuk olması,
Memlûklerin Şah ismail ile Osmanlı Devletine karşı ittifak yapması,
Mısır ve Baharat Yolu'nun ticarî açıdan önemli olması.
Memlûklerin Osmanlı'ya ait Dulkadir ve Rama-zanoğulları topraklarına göz dikmesi
Mercidabık Seferi (1516): Savaş sonunda Memlûk Sultanı Kansu Gavri öldürülmüş, Suriye ve Filistin'i alan Yavuz Sultan Selim kışı Şam'da geçirmiştir.
Rıdaniye Savaşı (1517): Memlûk Sultanı olan Tomambay güçlü bir savunma hattı kurmasına rağmen Sîna Çölü'nü geçen Yavuz Sultan Selim, Memlûk ordusunu arkadan çevirerek savaşı kazanmıştır.
Mekke ve Medine'nin anahtarları Mekke Şerifi tarafından kendisine teslim edilmiş ve Yavuz Sultan Selim, "Hadimü'l Haremeyn" (Mekke ve Medine'nin koruyucusu) unvanını almıştır.
Mısır Seferinin Sonuçları
Memlûk Devleti sona erdi.
 * İslâm birliği büyük ölçüde sağlandı.
 * Halifelik Osmanlılara geçti (İlk halife I. Selim oldu).
* Suriye, Filistin, Hicaz, Mısır Osmanlı topraklarına katıldı.
Osmanlı hazinesi zenginleşti.
Baharat yolunun denetimi Osmanlı Devleti'nin eline geçti.
KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN DÖNEMİ (1520- 1566)
Osmanlı Devleti, en güçlü devrini, en uzun süre tahta kalan padişah Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşamıştır.

BATI SEFERLERİ
Belgrad'ın Fethi (1521):
 Sırbistan'ın başkentinin fethiyle Osmanlı Avrupadaki fetihlerde bu şehir üs olarak kullanılmıştır.

MOHAÇ MEYDAN SAVAŞI (1526)
Sebebi:
 Fransa Kralı'nın annesinin Almanya'ya karşı Osmanlı'dan yardım istemesi.
Sonuç: Macaristan Osmanlı himayesine girdi.
Yorum: Türk tarihindeki en kısa süreli Meydan Muharebesidir.
I. VİYANA KUŞATMASI (1529)
Sebebi Macaristan'ın Osmanlı'ya ait olduğunu kabul edemeyen Avusturya'nın Osmanlı'ya bağlı Budin'e saldırması ve Osmanlı tarafından atanan Macar Kralı tanımaması.
Gelişme; Osmanlı'nın Budin'den Avusturya'yı atması ve Avusturya'ya Macar Kralını tanıması için sefer düzenledi. Ancak Avusturya Osmanlının karşısına çıkmaya ceraret edememesi üzerine Osmanlı beklemediği bu durum karşısında Viyana'yı kuşatmıştır.
Sonuç; Kuşatma başarılı olmamıştır,
Başarısız olmasının sebepleri;
* Viyana'nın savunmaya elverişli olması Kışın yaklaşması
* Kuşatma için gerekli büyük topların getirilmemesi
* Yeterli erzak bulunmaması.

ALMAN (GRAZ) SEFERİ (1532)
Sebebi; Macaristan'ı almak isteyen Avusturya'nın Budin'i tekrar işgal etmesi
Gelişme; Osmanlı ordusunun karşısına Avusturya kralı yine çıkmaya cesaret edemedi.
Sonuç; Avusturya kralının barış istemesi üzerine istanbul Antlaşması imzalandı. (1533)

İSTANBUL ANTLAŞMASI (1533)
• Avusturya, Macaristan'ın Osmanlı'ya ait oldu ğunu kabul edecek.
• Osmanlı Devleti'nin Avusturya ile yaptığı ili resmî antlaşmadır.
• Avusturya protokol bakımından Osmanlı sad razamına denk sayılacaktı. Böylece Osmanlı Dev leti'nin üstünlüğü protokol bakımından kabul edile çekti (1606'da Zitvatoruk Antlaşması ile Avustury; üzerinde üstünlüğü sona erdi).

OSMANLI - FRANSIZ İLİŞKİLERİ
Şarlken'e karşı haçlı birliğini bozup Fransa'yı yanına çekmek ve önemini yitiren Akdeniz limanını canlandırmak için kapitülasyonlar (Uhud-u Atik, İmtiyaz-ı Mahsusa) verilmiştir (1535).
• Kapitülasyonlar 1740'da I. Mahmut tarafından sürekli hâle getirildi.

KANUNİ DEVRİ DENİZLERDEKİ FAALİYETLER
Rodos'un Fethi (1522): Rodos'ta bulunan Sen Jan şövalyeleri Türkler'in Akdeniz'deki ticaretine engel olduğundan Osmanlı Rodos'u fethetmiştir.
Sonuç: Ege Türk gölü haline gelmiştir.
Cezayir'in Topraklarımıza Katılması (1533):
Toprakların hakimi olan Barbaros Osmanı'ya katılınca Cezayirde topraklarımıza katılmıştır.
PREVEZE DENİZ SAVAŞI (1538)
Osmanlı Devleti'nin Ege ve Akdeniz'de güçlenmesini istemeyen Haçlı donanmasının saldırısı üzerine yapılmıştır.
• Akdeniz bir Türk gölü haline gelmiştir.
Trablusgarp'ın Alınması (1551): Turgut Reis komutasında Osmarlı donanması Trablursgarb'ı alarak Akdeniz'deki üstünlüğünü perçinlemiştir.
Cerbe Deniz Savaşı (1560): Haçlı donanması büyük bir bozgura uğramıştır. Böylece Batı Akdeniz ve Kuzey Afrika da Türk üstünlüğü kesinleşmiştir.
Malta Adasının Kuşatılması (1565): Bu adadaki Sen Jen şövalyeleri Osman'lıya çok fazla zarar veriyordu. Osmanlı buna son vermek için adayı kuşatmıştır, ancak başarılı olamamıştır.
HİNT DENİZ SEFERİ (1538- 1553)
Osmanlının Baharat Yolu'nu açarak, Hint Müs-lümanlarına yardım etmek istemesi üzerine yapıldı. Ancak Hindistan'daki Müslümanların yardım etmemesi, seferlerde siyasi ve askeri amacın olmaması ve Osmanlının gemilerinin okyanusa karşı dayanıksız olması nedeniyle tam başarı sağlanamadı. Sonucunda;
•Arap yarımadası tamamen Osmanlı denetimine alındı.
• Hint deniz ticaret yolu kontrol altına alınamadı.
İRAN SEFERLERİ
Safevilere Çaldıran Savaşı ile büyük darbe vurulmuş. Ancak ortadan kaldırılamamıştı. Şah İsmail ölünce yerine oğlu Şah Tahmasb geçti. Şah Tahmasb'ın Macaristan'la ittifak kurmaya çalışması üzerine Kanunî iran üzerine üç sefer düzenledi.
I. İran Seferi (1534 - 1535): Osmanlı ordusu
Tebriz'e girdi. Azerbaycan ele geçirilerek Bağdat
fethedildi (1534). Bu sefere Irakeyn Seferi (iki Irak)
denir.
II. İran Seferi (1548): Kanunî'nin İstanbul'a dönmesi üzerine Safevîler Van ve Tebriz'i aldı. Kanunî Sultan Süleyman sefere çıkarak Van, Tebriz ve Gürcistan'daki bazı kaleleri aldı.
III. İran Seferi (1553): Şah Tahmasb'ın Kanunî'nin Anadolu'ya dönmesiyle Muş'a kadar olan toprakları ele geçirmesi üzerine sefere çıkıldı. Şah Tahmasb'ın barış teklifi kabul edildi ve Amasya Antlaşması yapıldı.
Sonucunda; Doğu Anadolu, Azerbaycan, Tebriz ve Bağdat Osmanlılar'da kaldı. Ayrıca bu antlaşma ilk Osmanlı - İran antlaşmasıdır.

SOKULLU MEHMET PAŞA DÖNEMİ(1564- 1570)
Kanunî, II. Selim ve III. Murat'a sadrazamlık yapmıştır. Devlet yönetiminde etkili olduğu için döneme adını vermiştir.
1570'de Kıbrıs'ın fethi ile Doğu Akdeniz kesin olarak Osmanlı egemenliğine girmiştir, inebahtı Deniz Savaşı'nın zeminini hazırlamıştır.
Tunus'un Fethi (1574): ispanyolların elinden alınmıştır.
Lehistan'ın Osmanlı Himayesine Alınması (1575): Lehistan'ın kralın ölmesiyle Osmanlı kendi istediği kişiyi kral seçtirerek Lehistan'ı himayesi altına aldı.
Fas'ın Osmanlı Himayesi Alınması(1578): Osmanlı Vadi's Seyl Savaşını kazanarak Portekizliler'i Fas'tan çıkardılar.
Süveyş Kanalı Projesi (1568): Akdeniz ile Kı-zıldeniz'i birleştirecek Hint Okyanusu'na açılmayı sağlayacak bir projedir. Osmanlı bu sayede Akdeniz ticaret yolunu tekrar canlandırmayı hedefliyordu, ancak bu kanal 1869'da Fransa tarafından açılmıştır.
Don- Volga Kanalı Projesi (1569): Osmanlı bu iki ırmağı birleştirerek:
ipek ticaret yolunu canlandırmayı
iran'ı deniz yoluyla kuzeyinden sıkıştırmayı
Rusya'nın güneye doğru ilerlemesini engellemeyi
* Hint deniz yolunu kısaltmayı
Karadeniz- Marmara Projesi (1591): Marmara Denizini Karadeniz'le 2. bir yolla birleştirmeyi (Sakarya Irmağı vasıtasıyla) düşünüyordu.
İnebahtı Deniz Savaşı (1571): Kıbrıs'ın kaybedilmesi üzerine Papa önderliğinde Haçlı donanması kurulmuştur. Savaş sonunda Osmanlı donanması Haçlılar'ın karşısında ilk ağır yenilgisini almıştır. Osmanlı 6 ay gibi kısa sürede büyük bir donanma kurmuştur. Çekinen Venedikliler barış istemiştir.

Yeni Çağda Avrupadaki Gelişmeler

GELİŞMELER
Haçlı seferlerin ardından Avrupa'da Barut'uı ateşli silahlarda kullanılmasıyla, feodolite yıkılmı ve merkezî krallıklar güçlenmiştir. Yine Haçlı Se ferleriyle kâğıt ve matbaanın Avrupa'da kullanılma sıyla okuma yazma oranı arttı, Hümanizm, Röne sans ve Reform hareketleri doğdu.

COĞRAFİ KEŞİFLER
Nedenleri
* Cesur gemicilerin yetişmesi ve gemicilik alc nında gelişmeler
Haçlı Seferlerinin sonucunda Avrupa'da Pusı lanın kullanılması
İpek ve Baharat Yolları'nın Türkler'in elinde c ması
Coğrafya bilgisindeki ilerlemeler
Avrupalıların doğu ülkelerinin zenginliğini ele etmek istemeleri

Sonuçları
*Yeni ırklar ve medeniyetlerin varlığı keşfedile
Akdeniz limanları önem kaybederken Ati; Okyanusu'ndaki limanlar önem kazandı
Kilise itibarını kaybetti
Sömürgecilik başladı
Yeni bitkiler ve hayvanlar keşfedildi
Afrika'dan getirilen yerliler Amerika'ya yerleş rildi. Köle ticareti başladı
*Avrupa zenginleşti, İslâm ülkelerinde ekono bozuldu
Osmanlı parası değer kaybetti 
*Rönesans ve Reform'a neden oldu

RÖNESANS
XV. ve XVI. yy.da İtalya'da başlayıp Avrupa kelerine yayılan edebiyat, sanat, bilim alanınd yenilik ve gelişmelere denir.
Nedenleri
*Matbaanın etkisi ile yeni buluş ve düşüncelerin yayılması
Eski Yunan ve Roma Medeniyeti'nden kalma eserlerin incelenmesi
Avrupa'da üstün yetenekli sanatçıların yetişmesi 
*• Coğrafî keşiflerin sonucu Avrupa halkının yaşam standartlarının yükselmesi «* Sanatçı ve sanat eserlerine değer veren Meşen sınıfının ortaya çıkması

Rönesans'ın Sonuçları
Avrupa'da bilim alanında deney ve gözleme dayalı pozitif düşünce yayıldı ve skolâstik düşünce yıkıldı Reforma neden oldu
Hümanistler insanı ve doğayı konu alan eserler oluşturdular
Din adamları bürokraside çalıştırılmadılar, devlet işlerini yürütecek bürokratlar ortaya çıktı Avrupa'da biri zengin diğeri fakir olan iki sınıf ortaya çıktı
* İlim ve sanat konularında İslâm Dünyası'nın öncülüğünü Avrupa aldı

Kataloq: wp-content -> uploads
uploads -> Mühaziry riyazi mYntiqin elementlYri
uploads -> Mühazirə Tarix, elm və fəlsəfə. Anlayışlar və ideyalar Keçmiş və Tarix
uploads -> Amerikalılarda Azərbaycan haqqında daha geniş təsəvvür yaratmağa çalışacağam
uploads -> Mühazirə1:İqtisadi informatikanın əsas anlayışları İnformatika haqqında ümumi məlumat
uploads -> Frankfurt məktəbi
uploads -> İxtisasın (proqramın) şifri və adı: 040545 Kompyuter şəbəkələrinin və hesablama texnikasının
uploads -> Onlayn jurnaliSTİka fənninin
uploads -> Mühazirə mətinləri. Matrislər və onlar üzərində əməllər
uploads -> İxtisasın (proqramın) şifri və adı 040529 – Nəqliyyatda daşımaların təşkili baki – 2014
uploads -> Multimedia Mərkəzi Ali təhsil müəssisələrinin jurnalistika fakültələri üçün multimedia jurnaliSTİkasi fənninin

Yüklə 0,55 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə