Azərbaycan döVLƏt pedaqoji universiteti Müəllim: Gülnar Muxtarzadə Fənn: Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti


Tarixən ən qədim hesab olunan şifahi (akustik) nitq



Yüklə 1,85 Mb.
səhifə2/27
tarix14.01.2022
ölçüsü1,85 Mb.
#113789
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27
Nitqin formaları, növləri, tipləri və tərzi

1.Tarixən ən qədim hesab olunan şifahi (akustik) nitq.

2.Yazının meydana gəlməsindən, xüsusilə əlifba yarandıqdan sonra meydana gələn yazılı (optik) nitq.


Yazılı və şifahi nitq. Ədəbi dilin şifahi və yazılı formalarının hər birinin özünəməxsus xüsusiyyətləri, bu səbəbdən irəli gələn fərqli cəhətləri vardır. 

Şifahi nitq 

Xalq danışıq dilinin cilalanmış forması olan şifahi ədəbi dil ciddi fonetik, leksik, morfoloji və sintaktik normalar əsasında təzahür edir. Bu normalarla dialektlərdən və danışıq dilindən fərqlənən ədəbi dilin şifahi forması qədim dövrlərdən, hələ əlifba və yazı meydana gəlməmişdən xalq yaradıcılıq dili kimi insanlar arasında holavarlar, sayaçı sözləri, ağılar, atalar sözləri, zərb-məsəllər, qaravəlli, tapmaca, nağıllar, bayatılar, mahnılar, xalq oyun-tamaşaları şəklində yayılmışdır. Bugünkü şifahi ədəbi dil ali və orta məktəb müəllimlərinin, səhnədə aktyorların, söz ustalarının, radio və televiziya verilişlərində diktorların, aparıcıların, müəyyən məsələlərlə ekrana çıxan jurnalistlərin, şair və yazıçıların, ümumiyyətlə, həqiqi mənada ziyalıların dilidir ki, daima forma və məzmunca, intonasiya qaydalarına uyğun olaraq səlisləşir və zənginləşir





Yüklə 1,85 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə