Azərbaycan respublikasinin təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti


N Ə T İ C Ə V Ə T Ə K L İ F L Ə R



Yüklə 0,53 Mb.
səhifə14/16
tarix11.01.2022
ölçüsü0,53 Mb.
#110989
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16
N Ə T İ C Ə V Ə T Ə K L İ F L Ə R
1. Ekspert qiymətləndirilməsində subyektivliyi azaltmaq üçün müəyyən üsul və metodlardan istifadə nəzərdə tutulur. Bu üsul və metodlar qiymətləndirmədə obyektin öz təbiəti ilə şərtlənməyən, subyektin fərdi xüsusiyyətlərindən yaxud ekspertiza prosesinin lokal səhvlərindən irəli gələn təsadüfi, şəxsi rəylərin və qərarların maksimum dərəcədə azaldılmasına xidmət edir. Ekspertlər tərəfindən əldə edilmiş qiymətləndirmənin nəticələrindəki fərq bir sıra səbəblərlə izah oluna bilər: ekspertlərin malik olduğu informasiyanın həcmi, qiymətləndirmədə istifadə edilən meyarlar, ekspertlərin ixtisaslaşması, onların öz aralarındakı qarşılıqlı münasibətlərin xüsusiyyətləri, ekspertlərin məntiqi mühakimə etmə qabiliyyəti, onların qiymətləndirmə obyektləri ilə tanışlıq dərəcəsi və s.

2. Araşdırmalar göstərir ki, ekspert metodlarından istifadənin nəticələrində subyektivliyin azaldılması və uyğun olaraq obyektivliyin yüksəldilməsi ekspert işlərinin təşkili, hazırlığı və keçirilməsi qaydalarına riayət edilməsindən xeyli dərəcədə asılıdır. Xüsusilə bu, ekspert qiymətləndirilməsinin təşkilinə və keçirilməsinə məsul şəxsin təyin edilməsindən, həmçinin ekspert komissiyasının formalaşdırılmasından asılıdır.

3. Ekspert qrupu qiymətləndirilən məhsulun keyfiyyət göstərici­ləri haqqında informasiyaları ekspert üsulundan istifadə etməklə toplayır. Bu zaman ekspert qrupu ekspertlərin qiymətlərinin ortalaşdırılması əsasında və ya ekspertlərin səsverməsini keçirməklə qərar qəbul edə bilər. Ekspert metodunda subyektivliyi azaltmaq üçün ekspertlərin sorğularını bir neçə turda keçirmək tövsiyə edilir.

4. İxtisaslı mütəxəssislər kollektivinin orta rəyini almağa imkan verən ekspert komissiyası ilə qiymətləndirmə kifayət qədər obyektivdir. O, nisbətən az vaxt tələb edir, ekspertizanın təşkili və hazırlanması uzun çəkmir. Bu baxımdan ayrıca götürülmüş ekspertin və qrupun rəylərinin müqayisəsi üzərində qurulmuş kombinəedilmiş qiymətləndirmə kompromis variant sayıla bilər. Belə qiymətləndirmə azsaylı ekspert kollektivinə alınmış nəticələrin dəqiqliyini və etibarlığını təmin edən kifayət qədər prosedurlarla məhsulun keyfiyyətinin sadə analizini aparmağa şərait yaradır.

5. Ekspert qiymətləndirilməsi zamanı subyektivliyin azaldılmasında ekspert rəylərinin toplanma formasının seçilməsi xüsusiylə mühüm məsələdir. Rəylərin toplanmasının fərdi, kollektiv və qarışıq formalarını göstərmək olar. Bu formalardan hər birinin dz növmüxtəliflikləri vardır: anketləşdirmə, müsahibə götürmə, diskussiya, iclas, işgüzar oyun. Keyfiyyətin qiymətləndirilməsində onlar birgə istifadə edilərsə, bu, görülən işlərin səmərəliliyini və obyektivliyini yüksəldər.

6. Psixoloji tətqiqatlar göstərmişdir ki, eyni vaxtda 7±2 alternativdən çox qərar qəbul etmək ekspert üçün çətinlik törədir, qiymətləndirmənin obyektivliyini azaldir. Odur ki, çox sayda göstəricilərin çəki əmsalları təyin edilərkən onlar bir neçə qrupa bölünməli və özünəməxsus ierarxiya “keyfiyyət ağacı” qurulmalıdır. Hər bir qrupa 7 – 9 keyfiyyət göstəricisi daxil edilməli və belə bir şərtin ödənməsi gözlənilməlidir: qrup daxilində olan göstəricilərin çəki əmsallarının cəmi ekspert tərəfindən bu qrupa verilmiş çəki əmsalına bərabər olmalıdır.

7. Subyektivliyi azaltmaq vasitələrindən biri də müəyyən əlamətlərinə görə ekspert komissiyasının təşkil edilməsidir, məsələn onların tərkibinə eyni profilli və ya əksinə, müxtəlif profili olan peşəkarları daxil etmək lazımdır ki, bu profillər bir-birini tamamlasınlar. Ekspertin müstəqilliyi də çox vacib prinsiplərdəndir. Bu prinsipin əsası ondan ibarətdir ki, ekspert maraqlı tərəflərin heç birindən asılı olmasın. Maraqlı tərəf isə həm istehsalçı həm də istehlakçı ola bilər.

8. Birtip məhsulun qiymətləndirilməsində yaxşı olar ki, ekspert komissiyası daimi ekspertlərdən və işçi qrup üzvlərindən formalaşdırılsın. Bu onunla bağlıdır ki, iş prosesində tərkibi nisbətən daimi olan komissiyada iş təcrübəsi toplanır, onun üzvlərinin öyrənməsi baş verir, ümumi prinsip və yanaşmalar formalaşır. Bütün bunlar isə ekspert komissiyasının işinin bütövlükdə səmərəsini artırır.

9. Real şəkildə az məlum olan yeni məhsulların ekspert qiymətləndirilməsində subyektivliyin azaldılması əsasən səriştəlilik prinsipinə əsaslanmalıdır. Bu aktual məsələlərdən biridir, çünki belə məmulatlar müasir dövrün elmi – texniki inkişafı ilə sürətlə dəyişir, çeşidi genişlənir. Bu şəraitdə ekspert öz səriştəliliyinə istinad edərək yeni məhsulların çatışmayan cəhətlərini aydınlaşdırır, onların vaxtında aradan qaldırılması üçün şərait yaradır.



Kataloq: application -> uploads -> 2015
2015 -> AZƏrbaycan əraziSİNDƏ İBTİDAİ İcma quruluşU
2015 -> АзярбайжАН РЕСПУБЛИКАСЫ ТЯЩСИЛ НАЗИРЛИЙИ азярбайжан дювлят игтисад университети
2015 -> Ali təhsil müəssisəsinin Nümunəvi Nizamnaməsi"nin və "Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin dəyişiklik edilmiş bəzi qərarlarının siyahısı"nın təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinin Qərarı
2015 -> AZƏrbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti
2015 -> «Maliyyə və maliyyə institutlari» kafedrası «Valyuta ehtiyatları və xarici borc siyasəti» fənninin proqrami
2015 -> Бакалавр щazırlыьы цчцн “marketinq təDQİqatlari” фяннинин т я д р и с п р о г р а м ы
2015 -> Маэистр щazırlыьы цчцн “тятбиги маркетинг тядгигатлары” фяннинин т я д р и с п р о г р а м ы
2015 -> Ali məktəb pedaqogikası
2015 -> Mühazirə ali məktəbdə təlimin əsas təşkili forması kimi. Mühazirənin strukturu. Mühazirəyə verilən tələblər

Yüklə 0,53 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə