Azərbaycan tibb universiteti Tədris Proqram Azərbaycan Tibb Universiteti Biokimya fənn üzrə işçi tədris proqramı


Mövzu 3. Mürəkkəb zülalların mübadiləsi



Yüklə 375,46 Kb.
səhifə2/4
tarix27.06.2018
ölçüsü375,46 Kb.
1   2   3   4

Mövzu 3. Mürəkkəb zülalların mübadiləsi




Məşğələlərin mərhələləri

Ayrılmış vaxt

(dəq. ilə)



Tələbələrin хrоmоprоteidlərin həzmi, mübadiləsi, hemоqlоbinin sintezi və parçalanması barədə biliklərinin aşkara çıхarılması, оksigenin daşınmasının pоzulması və sarılıqların diaqnоstikası məqsədilə hemоqlоbinin və bilirubinin miqdarını təyin etməkdir.

Sarılıqlar və onların diaqnostikasında bilirubinin fraksiyalarının təyininin əhəmiyyəti. Bağırsağa düşmüş öd piqmentlərinin aqibəti. Sidikdə və nəcisdə urobilinogen və sterkobilinogenin təyininin diaqnostik əhəmiyyəti. Mürəkkəb zülallarin mübadiləsi: hem- və nukleoproteinlər. Hemoqlobinin sintezi və parçalanması. Purin və pirimidin əsaslarının parçalanması, purin və pirimidin mübadiləsinin pоzulmaları.Sidik turşusunun əmələ gəlməsi. Podaqra.



90



Laboratoriya işləri: Qanda hemoqlobinin təyini. Qanda bilirubinin miqdarı təyini. Qanda sidik turşusunun təyini. Hemoqlobinin sintezinin irsi pozulmaları. Qanda hemoqlobininin təyininin prinsipi və diaqnostik əhəmiyyəti. Hemoqlobinin toxumalarda parçalanması: öd piqmentlərinin (bilirubin və biliverdinin) əmələ gəlməsi. Sərbəst (qeyri-düz) bilirubinin xassələri və vəsfi təyini. Qan serumunda sidik turşusunun miqdari təyini və diaqnostik əhəmiyyəti (lab.işinin prinsipi).

90



Nuklein turşularının biosintezi

90




Tələbələrin mövzuya aid sərbəst işi, prezentasiyaları və vərdişlərin mənimsənilməsi.

a) Müəllim tərəfindən bəzi suallar araşdırılır.

b) Mənimsənilmiş biliklərin yoxlanılması.


90



Yekun: Mövzuya aid situasion məsələlərin, biliklərin araşdırılması.

90



Dərsin davamiyyəti. Metodik vəsaitlər, elektron materiallar, cədvəllər, dərsliklər və s. əlavə olunur.

450


Mövzu 4. Lipidlərin mübadiləsi




Məşğələlərin mərhələləri

Ayrılmış vaxt

(dəq. ilə)



Lipidlərin həzmi və sоrulması ilə tanış olmaq. Qaraciyərin, ödün və mədəaltı vəzinin fermentlərinin lipidlərin həzmində rolunu aydınlaşdırmaq. Piy turşularının katabolizmi, onun energetik əhəmiyyəti. Hüceyrədaxili lipoliz. Lipidlərin piy toxumasından səfərbərliyi. Piy turşularının katabolizmi, piy turşularının biosintezi, prosesdə iştirak edən fermentlər. Triasilqliserinlərin və fosfolipidlərin biosintezini araşdırmaq. Xolesterinin biosintezinin mərhələlərini, bu prosesdə iştirak edən fermentlərin rolunu və tənzimedilmə mexanizmlərini aydınlaşdırmaq. Lipid mübadiləsinin pozulması ilə əlaqədar xəstəliklərə diaqnoz qoymaq üçün laborator işlərini yerinə yetirmək.

90



Laboratoriya işləri: Ödün tərkibi. Öd turşularına aid vəsfi reaksiyalar Lipid mübadiləsinin pozulması olə əlaqədar xəstəliklərər diaqnoz qoymaq üçün laboratoriya işləri: ümumi lipidlərin, xolesterinin və triasilqliseridlərin qanda təyini.

90



Tələbələrin mövzuya aid sərbəst işi, prezentasiyaları və vərdişlərin mənimsənilməsi.

a) Müəllim tərəfindən bəzi suallar araşdırılır.

b) Mənimsənilmiş biliklərin yoxlanılması.


90



Yekun: Mövzuya aid situasion məsələlərin, biliklərin araşdırılması.

90



Dərsin davamiyyəti. Metodik vəsaitlər, elektron materiallar, cədvəllər, dərsliklər və s. əlavə olunur.

360



Mövzu 5. Tохumaların funksional biokimyası




Məşğələlərin mərhələləri

Ayrılmış vaxt

(dəq. ilə)



Qanın və böyrəyin funksiоnal biоkimyası. Qanın kiməvi tərkibini nоrmada və patоlоji hallarda dəyişilməsinin хəstəliklərin diaqnоstikasında istifadə etmək. Nоrmal və patоlоji, fiziki və kimyəvi хassələri və tərkibi haqqında nəzəri bilikləri aşkara çıхarmaq. Patоlоji sidikdə kоmpоnentlərin təyininin хəstəliklərin diaqnоstikasında istifadə etmək. Qan serumunun fermentləri. Qan serumunda olan xırdamolekullu azotlu birləşmələr. Azotemiyalar, növləri. Normada diurez. Normal sidiyin gün ərzində artması və azalmasının səbəbləri.

90



Laboratoriya işləri: Qan plazmasının zülalları: albuminlər, qlobulinlər, fibrinogen, onların xarakteristikası, miqdarı, qanda albuminlərin təyini. Qan plazmasının zülallarının miqdarının dəyişilməsi ilə əlaqədar olan patoloji hallar. Biuret üsulunun prinsipi.

Sidik amilazasının aktivliyinin Volhemut üsulu ilə təyini və diaqnostik əhəmiyyəti.

Sidiyin patoloji komponentləri. Ketonuriyanın səbəbləri. Sidikdə aseton cisimciklərinin təyini. Hematuriyanın səbəbləri. Sidikdə qan piqmentlərinin təyini. Qlükozuriyanın səbəbləri. Sidikdə şəkərin vəsfi və miqdarı təyini. Titrləmə üsulu ilə sidikdə şəkərin miqdari təyini. Proteinuriyanın səbəbləri. Sidikdə zülalın vəsfi təyini. Roberts-Stolnikov üsulu ilə sidikdə zülalın miqdari təyini.


90



Tələbələrin mövzuya aid sərbəst işi, prezentasiyaları və vərdişlərin mənimsənilməsi.

a) Müəllim tərəfindən bəzi suallar araşdırılır.



b) Mənimsənilmiş biliklərin yoxlanılması.

315



Qanın və qaraciyərin funksional biokimyası

90



Sinir və birləşdirici toxumanın funksional biokimyası

90



Yekun: Mövzuya aid situasion məsələlərin, biliklərin araşdırılması.

180



Dərsin davamiyyəti. Metodik vəsaitlər, elektron materiallar, cədvəllər, dərsliklər və s. əlavə olunur.

855


Stomatologiya fakültəsinin

tələbələri üçün


STATİK BİOKİMYA
Mövzu 1. Aminturşuların və zülalların quruluşu, fiziki-kimyəvi xassələri



Məşğələlərin mərhələləri

Ayrılmış vaxt

(dəq. ilə)

1


Giriş: Statik biokimya orqanizmdə rast gəlinən üzvi maddələrdən mühüm olan zülalların və aminturşuların quruluşu, yayılması, funksiyaları. Aminturşulara və zülallara aid müxtəlif reaksiyalar. Sadə və mürəkkəb zülalların müxtəlif nümayəndələri və onların orqanizmdə əhəmiyyəti.

90

2

Aminturşuların təsnifatı, proteinogen aminturşuların xassələri və əhəmiyyətinin öyrənilməsi. Aminturşuların fiziki-kimyəvi xassələrinin və aminturşuların arasında müxtəlif rabitə növlərinin əmələ gəlməsinin öyrənilməsi. Aminturşuların və zülalların quruluşu. Aminturşuların fiziki-kimyəvi xassələri və əhəmiyyətinin öyrənilməsi. Zülalların kimyəvi tərkibi və quruluş xüsusiyyətləri ilə fiziki- kimyəvi xassələri (amfoterliyi, həlledicilərə münasibəti, denaturasiyası, optik aktivliyi, izoelektrik nöqtəsi və s.) arasındakı asılılığın öyrənilməsi. Xromatoqrafiya və elektroforez üsullarının tətbiqi.

90

3

Laboratoriya işləri: Aminturşulara və zülallara aid çökmə və rəngli reaksiyaların aparılması. Zülalların izoelektrik nöqtəsinin təyini. Aminturşuların kağız üzərində xromatoqrafiyası.

90

4

Zülalların formaları, molekul kütləsinin təyini üsullarının öyrənilməsi. Zülalların strukturlarının əmələ gəlməsində iştirak edən rabitə növlərinin öyrənilməsi. Təbii peptidlərin orqanizm üçün əhəmiyyətinin, sadə zülalların bioloji rolunun öyrənilməsi.

90

5


Mürəkkəb zülalların struktur və funksional müxtəlifliyi barədə əldə edilmiş məlumatları aşkara çıxarmaq, mürəkkəb zülalların təsnifatı, fizioloji və patoloji vəziyyətdə orqanizmin zülallarının aminturşu tərkibinin dəyişməsini interpretasiya etmək bacarığını tələbələrə aşılamaq. İrsi informasiyanın ötürülməsinin molekulyar mexanizmlərini aydınlaşdırmaq üçün nuklein turşularının quruluşu, xassələrinin öyrənilməsi. Mürəkkəb zülalların tərkibi və xassələrinin öyrənilməsinə aid reaksiyalar.

90

6

Laboratoriya işləri: Süddən kazeinogenin alınması. Ağız suyundan mutsinin alınması. Benzidin və qvayakol sınaqları vasitəsilə “gizli”qanın təyini. Dəmirin aşkar edilməsi və hemin kristallarının alınması. Maya hüceyrələrindən nukleoproteinlərin alınması və hidrolizi.

90

7

Tələbələrin mövzuya aid sərbəst işi, prezentasiyaları və vərdişlərin mənimsənilməsi. a) Müəllim tərəfindən bəzi suallar araşdırılır.

b) Mənimsənilmiş biliklərin yoxlanılması.



180

8

Yekun: Mövzuya aid situasion məsələlərin araşdırılması, kollokvium şəklində biliklərin araşdırılması.

90

9

Dərsin davamiyyəti. Metodik vəsaitlər, elektron materiallar, cədvəllər, dərsliklər və s. əlavə olunur.

810


Mövzu 2. Fermentlər. Vitaminlər




Məşğələlərin mərhələləri

Ayrılmış vaxt

(dəq. ilə)

1

Fermentlərin kimyəvi təbiəti, quruluşu və xassələri (termolabillik, aktivliyin pH-dan asılılığı, spesifiklik və onun növləri) ilə tanışlıq və fermentlərin maddələr mübadiləsində rolunu aydınlaşdırmaqdır. Fermentlərin təsir mexanizminin molekulyar əsasları. Fermentlərin təsnifatı.

90

2

Fermentlərin xassələrinin öyrənilməsi. laboratoriya işləri: Fermentlərin termolabilliyi. Ağız suyu amilazasının optimum temperaturunun təyini. Fermentlərin spesifikliyi: ağız suyu amilazasının və saxarazanın spesifikliyinin təyini. Amilazanın aktivliyinə mühitin pH-ın təsiri.

90

3

Fermentlərin fəallığının tənzimedilmə mexanizmləri (allosterik tənzim, kimyəvi modifikasiya, əks-əlaqə prinsipi ilə tənzim və s.) Ilə tələbələri tanış etmək, aktivator və ingibitorların bu prosesdə rolunu izah etmək, ferment aktivliyini təyini metodlarını və ifadə üsullarını öyrənməklə enzimodiaqnostika, enzimopatiya və enzimoterapiya məsələlərini şərh etməkdir. Aktivatorlar və inhibitorların fermentlərin aktivlıyinə təsirinin öyrənilməsi. laboratoriya işləri: Amilazanın fəallığına aktivator və inhibitorların təsiri. Qan serumunda xolinesterazanın prozerinlə inaktivləşməsi.

90

4

Vitaminlər. Vitaminlərin mübadilə prosesindəki rolunu aydınlaşdırmaq, onların təsir mexanizmlərini araşdırmaq, hiper- və avitaminozların səbəbi, vitaminlərin təsnifatı, yayılması, müalicə və profilaktikası məsələlərinin şərh edilməsi. A,D,C və B qrupu vitaminlərinin quruluşları və vitamininin mübadilədə rolu.

90

5

Vitaminlərin təyini üçün istifadə edilən reaksiyalar. laboratoriya işləri: Suda həll olan B1, B2, B6, PP vitaminlərinə aid reaksiyalar. C vitamininin vəsfi və miqdari təyini.

90

6

Vitamin tərkibli kofermentlər. Suda həll olan vitaminlərin kofermentlərinin əmələgəlmə mexanizmi, biokimyəvi reaksiyalarda iştirakının öyrənilməsi, bu vitaminlərin çatışmazlığı zamanı fermentativ reaksiyaların pozulması ilə nəticələnən patoloji proseslərin öyrənilməsi.

90

7

Tələbələrin mövzuya aid sərbəst işi, prezentasiyaları və vərdişlərin mənimsənilməsi.

a) Müəllim tərəfindən bəzi suallar araşdırılır.

b) Mənimsənilmiş biliklərin yoxlanılması.


90

8

Yekun: Mövzuya aid situasion məsələlərin araşdırılması, kollokvium şəklində biliklərin araşdırılması.

90

9

Dərsin davamiyyəti. Metodik vəsaitlər, elektron materiallar, cədvəllər, dərsliklər və s. əlavə olunur.

720



Mövzu 3. Hormonlar




Məşğələlərin mərhələləri

Ayrılmış vaxt

(saat ilə)



Hormonların təsnifatı, quruluşu və mübadilə proseslərindəki tənzimedici rolu barədə nəzəri biliklərlə tanış olmaq, endokrin xəstəliklərin səbəbləri və diaqnostika üsulları barədə praktiki vərdişləri tələbələrə aşılamaqdır. Qalxanabənzər vəzinin funksiyasının xarakteristikası. Kalsitoninin mineral mübadiləsində rolu. Mədəaltı vəzinin endokrin funksiyası. Böyrəküstü vəzinin beyin maddəsi hormonları.

90



laboratoriya işləri: Qalxanabənzər vəzinin hormonununda (tiroksində) yodun təyini. Böyrəküstü vəzin beyin maddəsinin hormonu adrenalinə aid keyfiyyət reaksiyaları. Mədəaltı vəzin hormonu insulinə aid reaksiyalar.

90



Hormonların təsir mexanizmi. Adenilattsiklaza, quanilattsiklaza, kalsium-kalmodulin və kalsium-polifosfoinozitol sistemləri. Hormonların funksiyalarının pozulması ilə əlaqədar xəstəliklər. Böyrəküstü vəzinin qabıq maddəsi hormonları, onların bioloji rolu. Cinsiyyət hormonları və onarın bioloji təsiri.

90



Tələbələrin mövzuya aid sərbəst işi, prezentasiyaları və vərdişlərin mənimsənilməsi.

a) Müəllim tərəfindən bəzi suallar araşdırılır.

b) Mənimsənilmiş biliklərin yoxlanılması.


90



Yekun: Mövzuya aid situasion məsələlərin araşdırılması, kollokvium şəklində biliklərin araşdırılması.

90



Dərsin davamiyyəti. Metodik vəsaitlər, elektron materiallar, cədvəllər, dərsliklər və s. əlavə olunur.

450


Mövzu 4. Karbohidratlar və lipidlərin kimyası




Məşğələlərin mərhələləri

Ayrılmış vaxt

(saat ilə)



Sorğu vasitəsilə tələbələrin karbohidratların və lipidlərin mühüm sinifləri, xassələri sahəsindəki nəzəri biliklərini aşkara çıxarmaq, nəzəriyyəni daha da möhkəmlətmək və reaksiyaların yerinə yetirilməsi üsullarına yiyələnmək məqsədilə laboratoriya işlərini icra etməkdir. Karbohidratların və lipidlərin bioloji rolu və təsnifatı.

90



laboratoriya işləri: Karbohidratların keyfiyyət reaksiyaları (mono-, di- və polisaxaridlərə aid reaksiyalar). Yağların emulsiyalaşdırılması. Doymamış piy turşularının aşkar edilməsi. Xolesterinə aid keyfiyyət reaksiyaları.

90



Tələbələrin mövzuya aid sərbəst işi, prezentasiyaları və vərdişlərin mənimsənilməsi.

a) Müəllim tərəfindən bəzi suallar araşdırılır. b) Mənimsənilmiş biliklərin yoxlanılması.



60



Yekun: Mövzuya aid situasion məsələlərin, biliklərin araşdırılması.

30



Dərsin davamiyyəti. Metodik vəsaitlər, elektron materiallar, cədvəllər, dərsliklər və s. əlavə olunur.

270


DINAMIK BIOKIMYA
Mövzu 1. Enerji və maddələr mübadiləsinin əsasları




Məşğələlərin mərhələləri

Ayrılmış vaxt

(saat ilə)



Enerji mübadiləsinin əsasları. Tənəffüs zənciri. Qidalanma və tənəffüs arasındakı əlaqəni aşkara çıхarmaq, mitохоndrilərin membranlarında lоkalizə оlunmuş elektrоndaşınma zəncirinin (EDZ) quruluşu ilə tanış оlmaq, tохuma tənəffüsü fermentlərinin təsir meхanizmini, yerləşmə ardıcıllığını aydınlaşdırmaq. Elektronların nəql edilməsi prosesinin energetikası. ATF-sintazanın quruluşu. ATF/ADF-translokaza. Oksidləşmə və fosforlaşma. Oksidləşmə və fosforlaşma prosesləri arasında əlaqə və əlaqəni pozan maddələr.

45



Laboratoriya işləri: Katalazanın vəsfi və miqdarı analizi.

45



Katabоlizmin I və II ümumi yolları. Karbohidratların həzmi və mübadiləsi. Qidalandırıcı maddələrdən enerjinin ayrılmasının əsas mərhələləri. Katabolizmin I və II ümumi yollarında iştirak edən fermentlərin lokalizasiyasının və energetik əhəmiyyətinin öyrənilməsi. Karbohidratların həzmini, qlikogenin sintezini və parçalanmasının əhəmiyyətini aydınlaşdırmaq.

45



Laboratoriya işləri: Suksinatdehidrogenazanın aktivliyinin təyini.

45



Karbohidratların mübadiləsi. Aerob və anaerob qlikoliz. Qlükoneogenez. Karbohidrat mübadiləsinin pozulmaları. Qlükozanın spesifik çevrilməsi olan anaerob və aerob qlikolizin ardıcıl mərhələlərini və bu prosesin energetik əhəmiyyətini öyrənmək. Sorğu vasitəsilə tələbələrin qlükoneogenez prosesinin orqanizm üçün əhəmiyyətini aydınlaşdırmaq. Karbohidrat mübadiləsinin pozulmalarını müzakirə etmək. İnsulinin təsir mexanizmi. Şəkərli diabet. Karbohidratların həzminin və sorulmasının pozulmaları. Karbohidratların aralıq mübadiləsinin pozulmaları. Hipo-, hiperqlikemiya, başvermə səbəbləri, qlükozuriya.

45



Laboratoriya işləri: Qanda qlükozanın normal səviyyəsi. Qanda şəkərin təyini üsulları və tənzimi mexanizmlərini araşdırmaq. Qanda qlükozanın qlükooksidaza üsulu ilə miqdarı təyini (işin prinsipi). Qlükozaya qarşı tolerantlıq sınağı. Qlikozilləşmiş hemoqlobinin təyininin əhəmiyyəti.

45



Tələbələrin mövzuya aid sərbəst işi, prezentasiyaları və vərdişlərin mənimsənilməsi.

a) Müəllim tərəfindən bəzi suallar araşdırılır. b) Mənimsənilmiş biliklərin yoxlanılması.



90



Yekun: Mövzuya aid situasion məsələlərin, biliklərin araşdırılması.

90



Dərsin davamiyyəti. Metodik vəsaitlər, elektron materiallar, cədvəllər, dərsliklər və s. əlavə olunur.

450


Kataloq: uploads
uploads -> Azərbaycan Respublikası Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti adau-nun 80 illik yubileyinə həsr edilir adau-nun elmi ƏSƏRLƏRİ g əNCƏ 2009, №3
uploads -> Mühaziry riyazi mYntiqin elementlYri
uploads -> AZƏrbaycan respublikasi təHSİl naziRLİYİ azərbaycan döVLƏT İQTİsad universiteti magistratura məRKƏZİ
uploads -> AZƏrbaycan əraziSİNDƏ İBTİDAİ İcma quruluşU
uploads -> АзярбайжАН РЕСПУБЛИКАСЫ ТЯЩСИЛ НАЗИРЛИЙИ азярбайжан дювлят игтисад университети
uploads -> Mövzu Fənnin məqsədi və vəzifələri
uploads -> Marketinq fənni üzrə İŞÇİ TƏDRİs proqrami
uploads -> Asm-nin iqtisadiyyatı və idarə edilməsi
uploads -> Təqdimatların hazırlanması (Powerpoint, Word, Excel)

Yüklə 375,46 Kb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə