Ders notlari



Yüklə 1,08 Mb.
səhifə5/8
tarix01.05.2020
ölçüsü1,08 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8

Özellikleri:


  • Garip akımına tepki olarak çıkmıştır. Bu topluluğun hede-finde Garip Akımı ve Orhan Veli vardır. Garipçilerin sa-vunduğu birçok görüşe karşı çıkmışlardır.




  • Özellikle şiirin açık olması gerektiği anlayışı Maviciler tarafından tamamen reddedilmişti.




  • Maviciler şiirin bütünüyle açık olamayacağını, anlam kapalılığının şiiri düzyazıdan ayıran önemli bir faktör ol-duğu görüşündedirler.




  • Şiirin basit olamayacağını zengin benzetmeli, içli, derin olması gerektiğini savunmuşlardır.


ATTİLA İLHAN (1925 – 2005)


  • Günümüz şairlerinden olan Attila İlhan yüksek öğrenimini yarıda bırakmış, bir süre gazetecilik yapmış, yazarlıkta karar kılmıştır. Adını 1946 CHP şiir yarışmasında ikinci olan “Cebbaroğlu Mehemmed” duyurmuştur. Şiir, roman, eleştiri alanında eserler vermiştir.




  • Şiirlerinde romantik bir duyarlıkla toplumsal gerçekçilik açısından çağımıza, yaşadığımız günlere bakar. İnançla-rında ayak direyen, sert çıkışlar yapan, gerçeklerden çok anılara sığınan bir karakter yapısı vardır. “Serüven tutku-nu” bir şair olan Attila İlhan en çok aşk, intihar, içki, ölüm, kavga, kahramanlık… temalarını işler.




  • 1952′de çıkan Mavi dergisiyle birlikte Türk şiirinde yeni bir eğilim ortaya çıktı. Attilâ İlhan, yazılarıyla bu eğilimi metot hareketine dönüştürmeye çalıştı. Mavi, hürriyet ve barışı temsil eden bir renktir. En büyük tepkisi de Garipçiler’edir.




  • Şiirlerinde Divan şiirinin biçim özelliklerinden, imgelerin-den de yararlanır. Canlı konuşma diline, argoya, halk de-yimlerine geniş ölçüde yer vermiştir.


Eserleri:
Şiir: Duvar, Sisler Bulvarı, Yağmur Kaçağı, Ben Sana Mec-burum, Bela Çiçeği, Yasak Sevişmek, Elde Var Hüzün. Roman: Sokaktaki Adam, Zenciler Birbirine Benzemez, Kurtlar Sofrası, Bıçağın Ucu, Sırtlan Payı, Fena Halde Leman, Dersaadet’te Sabah Ezanları.
6. İKİNCİ YENİCİLER (1954 – 1960)
1950'li yıllarda Edip Cansever, İlhan Berk, Cemal Süreya, Turgut Uyar, Sezai Karakoç ve Ece Ayhan gibi şairlerin başı-nı çektiği bir şiir ve edebiyat akımıdır. Garipçiler'e ve 1940 Toplumcu Gerçekçi Kuşağı'na tepki olarak doğmuştur. Türk şiirinde değişik imge, çağrışım ve soyutlamalarla yeni bir söyleyiş bulma amacında olan bir akımdır.
Özellikleri:


  • II. Yeni, şiirimizde çok uzun soluklu olmasa da, geniş bir okuyucu kitlesi bulamasa da Türk şiirine yeni boyutlar ge-tirmiştir.




  • “Şiir için şiir” anlayışıyla hareket etmişler; erdem, ahlak, toplum ve gerçek gibi konuların şiirin dışında tutulması gerektiğini savunmuşlardır.



  • Onlara göre anlamlı olmak şiir için önemli değildir.




  • II. Yeni’ye göre şiir bir öykü anlatma aracı değildir. Öteki edebi türlerden kesin çizgilerle ayrılmalıdır. Bu yüzden konuyu ve olayı şiirden atmışlardır.




  • Eşya, görünüm ve insanı gerçeküstücülükten daha aşırı bir soyutlama ile anlatmayı amaç edinmişlerdir.




  • Onlara göre şiirde ahenk, ölçü ve uyakla değil; musiki ve anlatım zenginliği ile sağlanmalıdır.




  • Garip'teki gibi ortak bir hareket olmayıp bağımsız şairlerin benzer bir çizgide şiir yazmasıyla oluşmuştur.


İkinci Yeni Topluluğunun Sanatçıları


  1. CEMAL SÜREYA (1931 – 1990)




  • Kendine özgü söyleyiş biçimi ve şaşırtıcı buluşlarıyla, zengin birikimi ile duyarlı, çarpıcı, yoğun, diri imgeleriyle İkinci Yeni şiirinin en başarılı örneklerini vermiştir.


Eserleri:

Şiir: Üvercinka, Göçebe, Sevda Sözleri
2. TURGUT UYAR (1927 – 1985)


  • Kaynak dergisinin bir şiir yarışmasında Arz-ı Hal şiiri ikincilik kazanınca Nurullah Ataç'ın güvendiği şairler ara-sına girdi.




  • İkinci Yeni Şiir akımının önde gelen şairlerindendir.


Eserleri:

Şiir: Arz-ı Hal, Türkiyem, Dünyanın En Güzel Arabistanı


  1. SEZAİ KARAKOÇ (1933 - …)




  • Şiir üslubu bakımından, az çok İkinci Yeni’ye yakın sayıl-sa da, şiirinde işlediği temalar, inandığı değerler bakı-mından şiirimizde yeni ve değişik bir sestir.




  • “Mona Rosa” şiiriyle sevilmiştir.


Eserleri:

Şiir: Körfez, Şahdamar, Ateş Dansı, Mona Rosa
4. EDİP CANSEVER (1928 – 1986)


  • İkinci Yeni akımının özgün örneklerini verdi.




  • Şirinde zamanla sevinç yerini bunalıma, toplumsal den-gesizlikleri eleştirme kaygısı yerini yıkıcı bir umutsuzluğa bıraktı. "Dize işlevini yitirdi" gerekçesiyle yeni arayışlara yöneldi.




  • İkinci Yeni içindeki bazı şairler gibi anlamsızlığı savun-madı. Kapalı, anlaşılması güç, yine de anlamdan ayrıl-mayan bir şiire yöneldi. Çok farklı imgeler kullanırken bile düşünce öğesini göz ardı etmedi.


Eserleri:

Şiir: İkindi Üstü, Yerçekimli Karanfil, Tragedyalar
5. ECE AYHAN (1931 – 2002)


  • Kendine özgü çağrışımlar ve göndermelerle örülü şiirle-riyle hem Türk şiirinde hem de İkinci Yeni'nin içinde farklı bir kanal açtı. Şiirinin kilit noktası dildir.


Eserleri:

Şiir: Ortadokslular, Sivil Şiirler, Son Şiirler
6. İLHAN BERK (1918 – 2008)


  • Doğu şiirinin klasik kalıplarını denedi, beyit ve türkü bi-çimlerinden yararlandı.




  • Araştırmacı kişiliği, özgün duyarlılıkları ve buluşlarıyla 20. Yüzyıl Türk şiirinin en önemli isimleri arasındadır.

Sayfa 8







Eserleri:
Şiir: İstanbul, Günaydın Yeryüzü, Pera
7. ÜLKÜ TAMER (1937 - …)


  • İlk şiir kitabı "Soğuk Otların Altında" ile başlayarak İkinci Yeni duyarlılığını yansıtan soyutlamalara yönelik, yoğun ve özgün bir imge anlayışı geliştirdi.




  • Yalın bir dil kullandığı şiirlerinde giderek toplumsal kaygı-lar ve düşünce öğeleri ağırlık kazandı.


Eserleri:

Şiir: Gök Onları Yanıltmaz, Sıragöller, Seçme Şiirler
7. İKİNCİ YENİ SONRASI TOPLUMCU ŞİİR (1960 – 1980)
1960 kuşağı şairleri, 1961 anayasasının sağladığı özgürlükle birlikte, Nazım Hikmet’in kitaplarının yayımlanmasının ser-bestleştiği, siyasal ve güncel dergilerin yoğun olarak okun-duğu ve gündemi belirlediği bir ortamın etkisindedirler.
“Yeni Gerçek”, “And”, “Halkın Dostları”, “Militan” gibi dergiler etrafında toplanan şairler, şiir anlayışlarını ve ideolojilerini bu dergilerde açıklamaya çalışmışlardır.
Marksist felsefeyi benimseyen toplumcu gerçekçi şairler, daha çok sosyal ve güncel politikayı konu edinmişler, halkın ve işçi sınıfının sorunlarını politik bir bakışla ortaya koymaya çalışan şiirler yazmışlardır.
Önemli temsilcileri Ataol Behramoğlu, İsmet Özel, Süreyya Berfe, Özkan Mert, Refik Durbaş ve Nihat Behram’dır.
Özellikleri:


  • Umut ve yarına inanç, direnme ve isyan konuları şiire hâkimdir.




  • Şairler, toplumun sözcüleri gibi şiirler yazmışlardır.




  • İkinci Yeni Şiiri, kapalı bir özellik gösterirken; İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir açık anlatımıyla dikkat çeker.




  • Biçimden çok içeriğe önem vermişler, toplumsal mesajları etkili kılmak için slogan üslubundan yararlanmışlardır.




  • İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiiri savunan şairlerde; 1940 toplumcuları ve Nazım Hikmet, Namık Kemal, Tev-fik Fikret ve Mehmet Akif gibi şairler arasında şiire top-lumsal bir işlev yükleme bakımından ortaklık vardır.


İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiirin Önemli Şairleri
1. ATAOL BEHRAMOĞLU (1942 - …)


  • İsmet Özel’le “Halkın Dostları”, Nihat Behram’la “Militan” dergilerini çıkarmış ve bu dergilerin yöneticiliğini yapmış-tır.




  • İkinci Yeni etkisini taşıyan ilk dönem şiirlerinden sonra, 1970’li yıllarda işçi sınıfının, siyasal mücadele içerisinde bulunan insanların sıkıntılarını, duygularını ve umutlarını anlatmıştır.




  • “Yaşadıklarımdan Öğrendiğim Bir Şey Var” şiiriyle geniş kesimler tarafından sevilmiştir.




  • Şiirlerini günlük konuşma diliyle, yalın ve açık bir anlatım-la yazmıştır.


Eserleri:
Şiir: Bir Ermeni General, Bir Gün Mutlaka, Yolculuk Özlem Cesaret ve Kavga Şiirleri, Kuşatmada, Mustafa Suphi Desta-nı, Dörtlükler, Ne Yağmur... Ne Şiirler...



2. İSMET ÖZEL (1944 - …)


  • İkinci Yeni esintisiyle başlayan şiir serüveninde, 1960 ve1970’li yıllarda, toplumcu şiirin unutulmaz şiirlerini yazmıştır.




  • Modern şiirin İkinci Yeni ile elde ettiği kazanımlara yeni bir açılım getirmiştir.

  • 1974’ten sonra İslami, mistik bir yöneliş içinde olmuştur.


Eserleri:
Şiir: Geceleyin Bir Koşu, Evet İsyan, Cinayetler Kitabı, Cel-lâdıma Gülümserken, Erbain.
3. SÜREYYA BERFE (1943 - …)


  • İlk şiirlerinde İkinci Yeni akımının izleri görülür.




  • 1966’dan sonra halk geleneğinden beslenen yeni bir şiir dili kurmanın olanaklarını aramış, toplumsal ve halkçı bir yönelim gösteren şiirler yazmıştır.


Eserleri:
Şiir: Gün Ola, Savrulan, Hayat ile Şiir, Ufkun Dışında, Ru-humun, Nabiga
8. 1980 SONRASI ŞİİR
1980 sonrasında yazılan şiir, bazı edebiyat çevrelerinde kayıp dönem olarak adlandırılmaktadır. 2000'li yıllara değin süren sessizlik ve şiirdeki hareketsizlik, birçok kesimi bu dönem edebiyatını yok saymaya itmiştir.
Bu dönemde Haydar Ergülen, Hüseyin Atlansoy, Seyhan Erözçelik, Lale Müldür, Ahmet Erhan ve Küçük İskender gibi şairler şiirin hareketliliğini sağlamışlardır.
İkinci Yeni sonrasında 1980’e kadar şiiri toplumcu bir bakışla kavrayan şairlerin anlayışı, 1980 darbesiyle yerini özellikle 1970’lerin toplumculuğunu ön plana alan şiire karşı duran 1980 kuşağı şairlerine bırakmıştır.
1980 sonrası şairleri; şiirde geleneksel birikimin önemini vurgulamışlar ve Halk, Divan, İkinci Yeni ve saf şiir gibi ay-rımlara girmeden en yeniden en eskiye kadar Türk şairlerini dikkatle okumayı savunmuşlardır.
Özellikleri:


  • Bu dönem şairleri birlikte dergiler çıkarmışlardır.




  • 1980 şairleri için ortak bir anlayıştan çok, grupların ve kişilerin ayrı ayrı şiir anlayışlarından söz edilebilir.




  • Yazko Edebiyat, Üç Çiçek, Şiiratı ve Sombahar gibi dergi-ler bu dönemde etkilidir.




  • İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiirde olduğu gibi ideolojiyi şiirlerinde öncelikli bir öğe olarak görmemişlerdir.







  • İmge anlayışlarında uzak çağrışımlara önem vermeleri bakımından İkinci Yeni’yle yakınlıkları vardır.


1980 Sonrası Şiirin Önemli Temsilcileri
1. HAYDAR ERGÜLEN (1956 - …)


  • Üç Çiçek dergisini çıkarmış, Şiiratı dergisinde emeği geçmiştir.




  • Aşk, kardeşlik, yaşantılar, çocukluk gibi konuları çoğun-lukla imgeli ve mecazlı bir dille işlemiştir.




  • Alevi-Bektaşi şiir geleneğiyle birlikte Cemal Süreya ve Behçet Necatigil ile yakınlıklar kurmuştur.


Eserleri:
Şiir: Karşılığını Bulamamış Sorular, Sokak Prensesi, Kaba-reden Emekli Bir Kızkardeş, 40 Şiir Ve Bir.

Sayfa 9




1   2   3   4   5   6   7   8




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə