Haldun Taner Hazırlayan Hakan BÜYÜKHİlal



Yüklə 445 b.
tarix23.01.2018
ölçüsü445 b.
#40555


Haldun Taner

  • Hazırlayan

  • Hakan BÜYÜKHİLAL

  • 1090320143

  • Türkçe Öğretmenliği (2. öğretim)‏

  • 2. Sınıf


Haldun Taner



İçindekiler

  • Haldun Taner’in hayatı,

  • Haldun Taner’in eserleri,

  • Haldun Taner’in düşüncesi,

  • Haldun Taner’in edebi yaşamına annesinin etkisi,

  • Haldun Taner’in yazarlık hayatının başlangıcı,

  • Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı,



İçindekiler (devam)‏

  • Haldun Taner’in öykü yazarlığı,

  • Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri,

  • Haldun Taner’in ödülleri,

  • Haldun Taner öykü ödülü



Haldun Taner’in hayatı

  • Haldun Taner (7 Mayıs 1986 İstanbul, 16 Mart 1915 İstanbul), Öykü ve tiyatro yazarıdır.



Haldun Taner’in hayatı (devam)‏

  • Haldun Taner, Türk Tiyatrosunda önemli bir yere sahiptir.

  • Haldun Taner 1935 yılında Galatasaray Lisesi’nden Mezun oldu.

  • Yükseköğretimini Almanya’da Heidelberg Üniversitesi’nde Ekonomi ve Politika üzerine okuyarak tamamladı.

  • Almanya’da öğrenimi sırasında ağır bir tüberküloza yakalanınca İstanbul’a dönmek zorunda kaldı.

  • Dört yıl boyunca istirahat etti.



Haldun Taner’in hayatı (devam)‏

  • Bu dinlenme döneminden sonra 1950’de İstanbul Üniversitesi’nde Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi.

  • Daha sonra öğrenmeye doymayarak, Viyana Üniversitesi’nde Profesör Kinderman’ın yanında Felsefe ve Tiyatro Bilimi okudu.

  • Bu öğreniminin bir katkısı olarak da Türkiye’de tiyatroyu bilim dalı olarak okutan ilk kişi olmuştur.



Haldun Taner’in hayatı (devam)‏

  • Öğrenim hayatı sonrası Haldun Taner, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ve Gazetecilik Enstitüsü’nde;

  • Ayrıca Language and Culture Center adlı Tiyatro Okulu’nda binlerce öğrenci yetiştirmiştir.

  • Geleneksel Türk sanatlarıyla dünya sanatını birleştiren, halk diliyle yazan Haldun Taner,

  • Açık seçik ve içten yazılarında, ironiyi her zaman kullandı.



Haldun Taner’in hayatı (devam)‏

  • Haldun Taner 1986’da dünyaya gözlerini kapamıştır.

  • Öykü yazarlığının yanında gazeteci ve tiyatro yazarı kişilikleriyle de günümüzde yetişmekte olan herkese ilham vermektedir.



Haldun Taner’in hayatı (devam)‏

  • Öykülerini ve yazılarını Yedigün, Ülkü, Yücel, Varlık, Küçük Dergi, Yeni İnsan dergilerinde, Yeni Sabah, Milliyet, Tercüman gazetelerinde yayınladı.

  • Tercüman ve Milliyet gazetelerinde uzun yıllar, "Akbabaya Şiirler" başlığıyla fıkralar yazdı.

  • Keşanlı Ali Destanı adlı epik oyunu ile dünya çapında tanındı,

  • Oyun Atıf Yılmaz tarafından sinemaya aktarıldı (1964).



Haldun Taner’in hayatı (devam)‏

  • Skeç, öykü, oyun, kabare, senaryo, hiciv, fıkra, köşe yazısı türlerinde yazdı.

  • Devekuşu Kabare'yi, Bizim Tiyatro'yu, Tef Kabare Tiyatrosu'nu kurdu.



Haldun Taner’in hayatı (devam)‏

  • Bilgi Yayınevi, bütün eserlerini dizi halinde basmıştır.

  • Epik tiyatro ve kabarenin Türkiye'deki öncüsüydü.

  • Bu alanda verdiği yapıtlar çağdaş Türk tiyatrosunun klasikleri olmuştur.

  • Eşsiz bir arı Türkçe kullanan Haldun Taner,

  • Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir.



Haldun Taner’in hayatı (devam)‏

  • Türk ve dünya kültürünü özümsemiş gerçek bir aydındı.

  • Büyük bir mizahçıydı.

  • Yapıtları dış dünyada da ilgi görmüştür.

  • Birçok dile çevrilmiştir.



Haldun Taner’in eserleri



Haldun Taner’in eserleri (devam)‏



Haldun Taner’in eserleri (devam)‏

  • Öyküleri

  • Yaşasın Demokrasi (1949)

  • Tuş (1951)

  • Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu (1953)

  • Ay ışığında Çalışkur (1954)

  • Onikiye Bir Var (1954)

  • Konçinalar (1967)



Haldun Taner’in eserleri (devam)‏

  • Sancho’nun Sabah Yürüyüşü (1969

  • Kızıl Saçlı Amazon (1970)

  • Yalıda Sabah (1983)

  • Geçmiş Zaman olur ki

  • Şeytan Tüyü



Haldun Taner’in eserleri (devam)‏



Haldun Taner’in eserleri (devam)‏

  • Tiyatro Oyunları

  • Günün Adamı (1957)

  • Dışardakiler (1957)

  • Ve Değirmen Dönerdi (1958)

  • Fazilet Eczanesi (1960)

  • Lütfen Dokunmayın (1961)

  • Huzur Çıkmazı (1962)



Haldun Taner’in eserleri (devam)‏

  • Keşanlı Ali Destanı (1964)

  • Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım (1964)

  • Zilli Zarife (1966)

  • Vatan Kurtaran Şaban (1967)‏

  • Bu Şehr-i İstanbul Ki (1968)

  • Sersem Kocanın Kurnaz Karısı (1971)

  • Astronot Niyazi (1970)



Haldun Taner’in eserleri (devam)‏

  • Ha Bu Diyar (1971)

  • Dün Bugün (1971)

  • Aşk-u Sevda (1973)

  • Dev Aynası (1973)

  • Yâr Bana Bir Eğlence (1974)

  • Ayışığında Şamata (1977)

  • Hayırdır İnşallah (1980)



Haldun Taner’in eserleri (devam)‏

  • Fıkra-Gezi-Söyleşi Türünde

  • Devekuşuna Mektuplar (1960)

  • Hak dostum Diye başlayalım Söze (1978)

  • Düşsem Yollara Yollara (1979)

  • Ölürse Ten Ölür Canlar Ölesi Değil (1979)

  • Yaz Boz Tahtası (1982)



Haldun Taner’in eserleri (devam)‏

  • Çok Güzelsin Gitme Dur (1983)

  • Berlin Mektupları (1984)

  • Koyma Akıl Oyma Akıl (1985)

  • Önce İnsan Olmak (1976)



Haldun Taner’in düşüncesi

  • "Bir daha dünyaya gelsem yine yazar olurum." diyen, Taner; yazarlığı bir meslek olarak görmenin ötesinde, insanın ancak severek yapabileceği bir işle mutlu olabileceğinin altını çizer.

  • Taner: "Çok iyi koşullarda yetişmiştim. Benim gibi iyi yetişmiş insanlar bu ülkede çok iyi meslekler elde edebilirlerdi.

  • Bana da çeşitli dönemlerde bu meslekler- bakanlık dahil- teklif edilmiştir.



Haldun Taner’in düşüncesi (devam)‏

  • Paranın getireceği mutluluğu tepmemin nedeni, kendi mesleğimin bütün mesleklerden daha büyük bir nimet olduğunun bilincinde oluşumdadır.

  • Daha başka bir deyişle dünya sahnesinde aktör olmaktan çok seyirci olmayı yeğledim ve böyle bir seyirciliğin insana daha büyük bir üstünlük sağladığı kuruntusundayım."



Haldun Taner’in edebi yaşamına annesinin etkisi

  • Haldun Taner:

  • Yazın yaşamına skeçler yazarak başladı.

  • Bu başlangıçta annesinin etkisinden söz ederken, dilinin oluşumunda ondan etkilendiğini söyleyerek, şunları ekler:

  • "Türkçenin bütün güzellik sırlarını bilir, deyimlerini sırasında, yerinde kullanır, şakaların, alayların dozunu içgüdüleriyle ayarlar, zengin bir atasözü koleksiyonunu gerektiği yerde kullanırdı.

  • Yazılarımda fark ettiğiniz ironi annemden geçmiştir.(...)



Haldun Taner’in edebi yaşamına annesinin etkisi (Devam)‏

  • Önce ona okurdum yazılarımı. Çok sağlam yargılar alırdım.

  • İltimas etmez, fikrini söylerdi.

  • Onun dediklerine önem verir, yazdıklarımı bir daha gözden geçirir, üstünde dururdum"



Haldun Taner’in yazarlık hayatının başlangıcı

  • ilk denemelerini Ankara Radyosu'na gönderdi (1938-1942).

  • Sanatoryumda hasta olarak yattığı günler onun yazıya başlangıcında da bir adımdır.

  • O anlara dönerek şunları dile getirir:

  • "Yatakta geçen uzun günler, beni o güne kadar fark etmediğim bazı düşüncelere yöneltti.

  • Hayatın değeri, insanın değeri, felsefenin değeri. Yaşamak ve ölmek...İlk radyo skecimi o günlerde yatakta yazdım.



Haldun Taner’in yazarlık hayatının başlangıcı (devam)‏

  • Çabuk yoruluyordum. O yüzden ben söylüyordum, annem yazıyordu.

  • Bu yeni uğraşın bana bir tür sağlık verdiğini işimi kolaylaştırmak için her şeyi yapıyordu.

  • Bana olağanüstü bir itina ile bakarken sanki bir tür can transfüzyonu yaparak canından can naklediyordu.

  • Kan transfüzyonu gibi. Yazarlık hayatım böyle başladı.”



Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı



Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı (devam)‏

  • Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı kişiliğini geniş bir açıdan incelediğimizde, üç evre ile karşılaşırız:

  • Birinci Evre:

  • Yanılsamacı anlatımla iyi kurgulu oyunlar yazdığı bu evre 1949 ile 1962 yılları arasını içermektedir.

  • Bu dönemde yazdığı oyunlar şu şekildedir:

  • “Günün Adamı”, “Dışarıdakiler”, “Ve Değirmen Dönerdi”, “Fazilet Eczanesi”, “Lütfen Dokunmayın” ve “Huzur Çıkmazı”.



Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı (devam)‏

  • İkinci Evre:

  • 1964’de yazdığı Keşanlı Ali Destanı ile bu evre başlar.

  • Bu dönem yazmış olduğu oyunlarda geleneksel tiyatromuzdan yararlandığını görürüz.

  • Haldun Taner’e göre geleneksel tiyatromuzun göstermeci anlatıcı anti-illüzyonist öğeleri oldukça fazladır ve bu yüzden de epik tiyatro için oldukça uygundur.

  • Bertolt Brecht’in epik tiyatro anlayışından oldukça etkilenmiştir.



Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı (devam)‏

  • Bu anlayış siyasal amaçlı bir tiyatro düşüncesidir ve doğrudan Marksizm ve Leninizm etkisiyle oluşturulmuştur.

  • Fakat Haldun Taner, kendi toplumu üzerindeki sorunların ayrıntılarına daha somut bir yaklaşımla inen, öncelikle toplumsal bir yazardır.

  • Brecht ise sorunları toplumcu gerçekçi bir yaklaşımla irdeler.

  • Bu dönemde yazmış olduğu oyunları şu şekildedir:



Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı (devam)‏

  • “Keşanlı Ali Destanı”,

  • “Gözlerimi kaparım Vazifemi Yaparım”,

  • “Eşeğin Gölgesi”, “Zilli Zarife”,

  • “Sersem Kocanın Kurnaz Karısı” ,

  • “Ayışığında Şamata”.



Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı (devam)‏

  • Üçüncü Evre:

  • Aslında 1962’de yazdığı Bu Şehr-i Stanbul ki adlı oyunuyla başlar.

  • Ama bu evrenin gerçek anlamda Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nun kurulduğu 1967 yılında başladığı kabul edilmektedir.

  • Bu evrede çoğunlukla kabare türünde oyunları yer almaktadır.



Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı (devam)‏

  • Bu dönemde yazmış olduğu oyunları şu şekildedir:

  • “Vatan Kurtaran Şaban”,

  • “Astronot Niyazi”,

  • “Ha Bu Diyar, “Ha Bu Diyar, Dün… Bugün”,

  • “Aşk ü Sevda”,

  • “Dev Aynası”,

  • “Yar Bana Bir Eğlence”,



Haldun Taner’in tiyatro yazarlığı (devam)‏

  • “Haneler”,

  • “Çıktık Açık Alınla”,

  • “Yalan Dünya”,

  • “Hayırdır İnşallah”

  • “Kapılar”.



Haldun Taner’in öykü yazarlığı

  • Öykülerinde bireyin toplumdaki yaşam biçimleri üzerinde durdu.

  • Bunların aksayan yanlarını mizah unsurları kullanarak anlattı.

  • Eski ve yeni yaşam biçimi arasında kalmış insanların, sonradan görme zenginlerin yaşamlarını ele aldı.

  • Toplumun değişik kesimlerden seçtiği kişilerin tutarsızlıklarını, çelişkilerini ikiyüzlülüklerini sergiledi.

  • Öykülerinin arka planında da çoğunlukla İstanbul manzaraları oldu



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri

  • Şişhaneye Yağmur Yağıyordu

  • Haldun Taner'in 1953 yılında yazdığı öyküsüdür.

  • Şişhane'de bir kazaya sebep olan belediyeye ait bir atın gözünden, olay mahalinde bulunan ve kazaya karışan insanlar ve bu insanların hayatları anlatılır.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri (devam)‏

  • Modern öykücülerimizden Taner kitapta kendine özgü ve anlatımı daha ilginç kılacak bir üslup kullanmıştır.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri (devam)‏

  • Gözlerimi Kaparım, Vazifemi Yaparım.

  • Haldun Taner'in bir tiyatro oyunudur.

  • Cumhuriyet döneminden başlayarak; Vicdani adlı saf, iyi niyetli, dürüst ve ülkesine gönülden bağlı bir karakterin hayat öyküsünü konu alır.

  • Siyaset, çarpık insan ilişkilerine göndermeler yapan bir oyundur.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri (devam)‏

  • Keşanlı Ali Destanı

  • Haldun Taner'in yazdığı müzikal bir oyundur.

  • Sineklidağ, büyük bir kentin eteklerinde yer alan, gecekondulardan oluşmuş, ezilen, yoksul insanların yaşadığı bir varoştur.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri

  • Keşanlı Ali, Çamur İhsan’ı öldürmekten hapse düşmüştür ve hapisten bir kahraman olarak çıkmıştır.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri (devam)‏

  • Ali’nin iki dramı vardır:

  • Birincisi, suçsuzdur; ikincisi, aşık olduğu Zilha, Çamur İhsan'ın yeğenidir ve ona düşmanca davranmaktadır.

  • Muhtar seçilen Ali, Sineklidağ’da yeni bir düzen oluşturur

  • Ama yüreğiyle beyni arasında ciddi çatışma yaşamaktadır.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri (devam)‏

  • Şef olarak toplumuna, insan olarak duyduğu aşka sorumludur.

  • Ali ‘Destan’ı kullanmaya karar vermiştir.

  • Çünkü “Bu toplumda sessiz, sakin, efendi olursan her zaman dayak yer, ezilirsin. Ama terbiyesiz, güçlü, zalim, ne dediğini bilmeyen biri olursan, o zaman saygı görürsün”.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri (devam)‏

  • Ali, hapiste bunu öğrenmiş ve yeni bir Ali’yi fark etmiştir.

  • Oyun, aradan yıllar geçmesine rağmen Türk tiyatrosunun temel taşlarından olma özelliğini yitirmemiştir.

  • Oyun, bir çok tiyatro topluluğu tarafından defalarca sergilenmiştir.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri (devam)‏

  • Avrupa'nın birçok şehrinde, Amerika'dan Lübnan'a bir çok ülkede oynanmıştır.

  • Türk Tiyatro tarihinde bir fenomen haline gelmiştir.

  • Oyun güncelliğini yitirmemiştir.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri (devam)‏

  • Sersem kocanın kurnaz karısı

  • Haldun Taner'in yazdığı bir tiyatro oyunudur.

  • Oyunda 19. yüzyıl sonlarında Tomas Fasulyeciyan'ın da bulunduğu bir tiyatro topluluğunun sanatını devam ettirme yolundadır.



Haldun Taner’in bazı eserlerinin içerikleri (devam)‏

  • Oyunda, Ahmet Vefik Paşa'nın Bursa'da kurduğu tiyatroda oynanan Moliere uyarlamaları ve gerçekte hiç aynı sahnede oynamamış olan Fasulyeciyan ile Küçük İsmail karakter olarak bir araya getirilmiştir.



Haldun Taner’in ödülleri

  • New York Herald Tribune Uluslararası Hikaye Yarışması Türkiye Birinciliği (Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu)

  • Sait Faik Hikaye Armağanı (Onikiye Bir Var)

  • Varlık Dergisi En Beğenilen Öykü Yazarı ödülü

  • Türk Dil Kurumu Tiyatro Ödülü (Sersem Kocanın Kurnaz Karısı)

  • Abdullah Karatepe Vakfı Edebiyat Ödülü



Haldun Taner Öykü Ödülü

  • Yazar Haldun Taner anısına 1987'den beri düzenlenmekte olan öykü ödülüdür. Milliyet Gazetesi tarafından düzenlenmektedir





Kaynakça

  • http://tr.wikipedia.org/wiki/Haldun_Taner

  • http://www.hafif.org/yazi/tiyatro-yazarligi-kisiligiyle-haldun-taner

  • Keşanlı Ali destanı (Haldun Taner) adlı eseri,

  • ‏Gözlerimi kaparım vazifemi yaparım (Haldun Taner) adlı seri,

  • Sersem kocanın kurnaz karısı (Haldun Taner) adlı esrinden yararlanılmıştır.




Yüklə 445 b.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə