İXTİsas: İsm (İBTİDAİ SİNİf müƏLLİMLİYİ) kurs: I fəNN: Ana dili MÖvzu: Sinonim sözlər



Yüklə 93,5 Kb.
səhifə1/13
tarix10.01.2022
ölçüsü93,5 Kb.
#106735
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

İXTİSAS: İSM (İBTİDAİ SİNİF MÜƏLLİMLİYİ)

KURS: I

FƏNN: Ana dili

MÖVZU: Sinonim sözlər

ƏDƏBİYYAT SİYAHISI:

  1. A. Qurbanov. Müasir Azərbaycan ədəbi dili. Bakı, 2003

  2. Müasir Azərbaycan dili 1 hissə Bakı, 2007

  3. Xəlilov B. Müasir Azərbaycan dilinin leksikologiyası. Bakı: Nurlan, 2008..

  4. S. Cəfərov. Müasir Azərbaycan dili, II hissə. Leksika. Bakı, Şərq-Qərb, 2007.

MÜƏLLİM: SƏDAQƏT HƏSƏNOVA

Plan:

1.Sinonimlər və onların əmələgəlmə yolları.

2.Leksik sinonimlər və onların xüsusiyyətləri.

3.Sinonimlər və onların nitqdə işlənmə xüsusiyətləri


Məzmunca bir-birinə yaxın məna ifadə edən müxtəlif fonetik tərkibə malik sözlərə sinonimlər deyilir. Sinonim yunan sözü olub, eyni adlı deməkdir. Bəzən sinonim sözlərin eyni mənaya da malik olduğunu göstərirlər. lakin belə sözlər sinonim deyil, dubletlər adlanır. Dubletlər forma və mənşəyi müxtəlif olan sözlərdir. Onlar mətnə görə neytral olur, çünki mənaca bir-birinin tam eyni olan sözlərdir. Buna görə də müxtəlif şəraitdə məna fərqi yaratmır və bir-birini əvəz edə bilir.

Məs; universitet-darülfünün, eynək-çeşmək-gözlük, bahar-yaz, şərəf-şan

Sinonim dubletlərin bir hissəsi arxaikləşmiş də ola bilər:

Ayaq-qədəm, aydır-deyir, sayru-xəstə, tanıq-şahid.

Sinonimlər eyni məfhumun ancaq çox yaxın və nisbətən fərqli mənalarını ifadə etmək xüsusiyyətinə malikdir: məs, qəlb-ürək, xoşbəxt –bəxtəvər. Sözlərin sinonim olması üçün onların eyni nitq hissəsinə mənsubiyyətidə şərtdir.

Sinonim sözlərə nitq hissələrindən ən çox isim, sifət, fel və zərflərdə təsadüf edilir.

İsim- arzu- istək- kam; el- oba; danlaq- giley;

Sifət- səmimi- mehriban; nazlı- işvəli; zərif- incə.

Fel- duymaq- hiss etmək; dinləmək- qulaq asmaq.

Zərf- ahəstə- yavaş- yavaş; səhər- sabah.

Say – çox-xeyli; bir az- bir qədər.

Əvəzlik- həmin- haman; biri- birisi; heç kəs- heç kim.

Qoşma- ayrı- başqa- savayı- qeyri; qabaq- əvvəl

Bağlayıcı – amma- ancaq- lakin- fəqət.

Ədat- qətiyyən-əsla.

Nida – heyf- əfsus.

Sinonimlər iki tipə bölünür: lüğəvi sinonimlər, qrammatik sinonimlər. lüğəvi sinonimlərin də iki növü var: leksik sinonimlər, frazeoloji sinonimlər.


Kataloq: wp-content -> uploads -> 2020
2020 -> Kiçik summativ qiymətləndirmə №-1
2020 -> Mövzu müasir təlim formaları,iş üsulları və texnikaları plan: 1
2020 -> Pedaqogikanın ümumi əsasları Plan
2020 -> Dəmiryol nəqliyyatında daşımaların təşkilinin əsasları
2020 -> Uşaq psixologiyası imtahan sualları Uşaq psixologiyası psixologiyanın sahəsi kimi
2020 -> Mühazirələr DƏDƏ qorqud" eposu azərbaycan türklərinin ulu babası oğuz türklərinin yaratdığı "
2020 -> Informatika fənninin predmeti. Informasiya nəzəriyyəsi və informasiya texnologiyaları. Informasiya ölçü vahidləri
2020 -> Kompüter avadanlıqlarının profilaktikası və texniki təmiri
2020 -> Grammar: Write about: “The Reciprocal Pronouns and their teaching methods” – “Qarşılıq əvəzliyi və onun tədrisi metodikası” haqqında yaz
2020 -> Azərbaycan Tarixi XIX xxi əsrin əvvəli

Yüklə 93,5 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə