Mühazirə 1: İnsan faktoru haqqında ümumi anlayışı



Yüklə 2,95 Mb.
səhifə1/36
tarix10.01.2022
ölçüsü2,95 Mb.
#108324
növüMühazirə
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   36

Mühazirə 1: İnsan faktoru haqqında ümumi anlayışı



Plan

    1. Əmək sosial-iqtisadi və bioloji kateqoriya kimi

    2. İnsan faktoru fənnin öyrənilməsi obyekti və məqsədləri

    3. İnsan amili təhlükəsiz iş üçün əsas amildir


Əmək sosial-iqtisadi və bioloji kateqoriya kimi


Konkret formasından kənarda əmək, ilk növbədə, insanla təbiət arasında baş verən bir prosesdir, insanın öz fəaliyyəti ilə özü ilə təbiət arasındakı maddələr mübadiləsini tənzimləyən və idarə etdiyi bir prosesdir. Təbiətin mahiyyətini öz həyatı üçün uyğun bir şəkildə uyğunlaşdırmaq üçün bədəninə uyğun təbii qüvvələri hərəkətə keçirir: qolları, ayaqları, başı




Əməyin ikili xüsusiyyəti



Əmək sosial-iqtisadi amil kimi Əmək bioloji amil kimi


- İqtisadi baxımdan, bu, insanların təbiətdəki maddə və qüvvələri dəyişdirərək, ehtiyaclarını ödəmək üçün uyğunlaşdırdıqları şüurlu, məqsədyönlü fəaliyyət prosesidir.

- Əməyin nəticəsi maddi və mənəvi dəyərlərin toplanmasıdır. Əmək insanlar üçün bir sərvət mənbəyidir.

- Əmək fəaliyyətinin məqsədlərini bir şəxs cəmiyyət təyin edir, buna görə əmək fəaliyyəti ictimai xarakter daşıyır.

- Əmək bölgüsü sayəsində hər bir insan gördüyü işlərin qarşılığında cəmiyyətdən lazım olan hər şeyi alır. Buna görə cəmiyyətdə hər hansı bir məhsulun istehsalı əmək məhsullarının paylanması və istehlakı ilə insanlar arasında müəyyən münasibətlər yaradır. - Əmək sosial hadisədir. Əmək prosesində sosial və əmək münasibətlərinin müəyyən bir sistemi formalaşır.






- Əmək insan enerjisinin xərclənməsi prosesidir, bunun nəticəsində cəmiyyətin həyatı və inkişafı üçün zəruri olan istehlak dəyərləri yaranır.

- Əmək insan orqanizminin ən vacib funksiyasıdır



Məhsuldarlığın və əməyin keyfiyyətinin yüksəldilməsi yüksək istehsal səmərəliliyinin əldə edilməsinin ən vacib vasitələrindən biridir. Bu problemin daha da həlli insan əmək fəaliyyətinin problemlərinin, müasir istehsaldakı rolunun ətraflı öyrənilməsini tələb edir.

Əmək ictimai bir hadisədir. Ancaq bütün işlərin əsası psixoloji və fizioloji proseslərdir.

İstehsalın inkişafı, insanın əmək fəaliyyətinin şərtləri, metodları və təşkili dəyişdikcə, bir şəxsin əmək prosesində, rolunda və yerində ciddi dəyişikliklər baş verir. Mürəkkəb texniki sistemlərlə geniş təchiz olunmuş müasir istehsalda, insana bəzən psixoloji imkanlar həddində işləməyə məcbur edən kəskin artan tələblər qoyulur. Eyni zamanda, bir şəxs böyük istehsal, nəqliyyat, rabitə, kosmik uçuş və digər idarəetmə sistemlərinin effektiv işləməsi üçün məsuliyyət daşıyır.


Buraxılmış səhv çox ciddi nəticələrə səbəb ola bilər. Vasitələrin inkişafı ilə insan qabiliyyətləri artır, lakin çox vaxt o qədər mürəkkəb olur ki, onlardan istifadə etmək çətinləşir. Texnologiyanın inkişafı ilə texniki qurğuların parametrlərini insan imkanlarına uyğunlaşdırmaq problemi ortaya çıxdı.

Əmək fəaliyyətinin optimallaşdırılması problemlərinin həlli mümkündürancaq insanın fəaliyyətinin yalnız əmək tapşırıqlarının yerinə yetirilməsinin kəmiyyət və keyfiyyət göstəriciləri ilə deyil, həm də bədəndəki psixofizioloji dəyişikliklər ilə qiymətləndirildiyi bir şərtdir ki, bu da hansı daxili stresin əldə olunduğunu mühakimə etməyə imkan verir.




Yüklə 2,95 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   36




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə