Organik ve Kozmetik Gıda, Holistik Sağlık Yaklaşımları Araştırması 2005



Yüklə 518 b.
tarix19.01.2018
ölçüsü518 b.
#39285


Organik ve Kozmetik Gıda, Holistik Sağlık Yaklaşımları Araştırması 2005


Organik ve Kozmetik Gıda, Holistik Sağlık Yaklaşımları Araştırması 2005

  • Son yıllarda dünyada bir “doğaya kaçış” trendi var. İnsanlar stres dozu her gün artan dünyada rahatlama çaresini doğada ve kendi bedenlerinde arıyorlar. İşte bu yüzden “beden-akıl-ruh bütünlüğüne dayalı” holistik yaklaşım yükselen trendler arasında. Organik, kozmetik yiyecekler de holistik yaşam felsefesinin önemli bir parçası. İşte bu araştırmada:

    • Holistik sağlık ve organik gıda konusunda önemli olan, tüketicilerin yeme içme alışkanlıkları, sağlık sorunları ve kullandıkları ilaçlar, aldıkları vitamin vb. takviyeler, kişisel bakım alışkanlıkları, spor, yoga, meditasyonla ilgileri, yaşam tarzları sorgulandı
    • 12 ilden 532 orta ve üst sosyo-ekonomik statüdeki tüketiciyle yüz yüze görüşmeler yapıldı
    • Organik ve kozmetik gıda üreticileri, dağıtıcıları ve bu alanda etkinlik gösteren STK’larla derinlemesine görüşmeler yapıldı
    • Üretim, pazarlama aşamasında karşılaşılan sorunlar, Türkiye organik gıda pazarının dünü, bugünü ve yarını, sektörün gelişmesi için neler yapılması gerektiği araştırıldı
    • Masa başı çalışmasıyla dünyadan ve Türkiye’den belgeler tarandı, istatistiki veriler bir araya getirildi
    • 2005 Ekoloji Fuarı izlendi, fotoğraflandı


Masabaşı çalışması, Derinlemesine görüşmeler

  • Sonuçlar



Kapsam

  • Dünyadan ve Türkiye’den istatistiki veriler

  • Organik ürün sektöründe etkinlik gösteren üreticilerin, dağıtıcı firmaların ve STK’ların görüşleri:

    • Üretim, pazarlama aşamasında karşılaşılan sorunlar
    • Türkiye organik gıda pazarının dünü, bugünü ve yarını
    • Sektörün gelişmesi için neler yapılması gerektiği
  • 2005 Ekoloji Fuarı’ndan izlenimler, fotoğraflar



Ekolojik tarım/ürün nedir?

  • Ekolojik tarım:

    • İnsan sağlığına ve doğaya zararlı girdiler kullanılmadan doğal metodlarla üretilen, üretimden tüketime her aşaması kontrol edilen ve sertifikalandırılan üretim modeline ekolojik tarım denir. Ekolojik tarımda kimyasal gübre ve ilaç kullanılmaz. Hastalık ve zararlılarla mücadelede insan ve doğaya zarar vermeyen organik kökenli girdiler kullanılır
  • Ekolojik ürün:

    • Tarımsal üretim, depolama, işleme ve paketleme aşamalarında hiçbir katkı maddesi ya da kimyasal girdi kullanılmayan, ve tüm bu safhalarda bağımsız kontrol kuruluşları tarafından denetlenerek gıda güvencesi sağlamış sertifikalı ürünlerdir


Organik ürünlere olan talebin artma nedenleri

  • Organik ürünlere olan talep son yıllarda, özellikle de Avrupa Birliği ülkelerinde farkedilir derecede arttı. Bunun nedenleri şöyle sıralanabilir:

  • Deli Dana hastalığı, Çernobil gibi olaylardan sonra gıdaların güvenilirliğinden duyulan şüphe

  • Sağlık konularındaki bilinçlenmenin artması

  • Eğitim ve bilgilenme olanaklarının artması

  • Genetik olarak değiştirilmiş organizmalar

  • Çevresel ve hayvan hakları konusundaki bilinçlenme



  • Dünya’da Organik Tarım



Dünya Organik Gıda Pazarı

  • Dünya‘da organik tarım konusunda en etkin kuruluş IFOAM* (International Federation of Organic Agriculture Movements-Uluslararası Organik Tarım Hareketi Federasyonu)’dir. 1972 yılında kurulan ve 108 ülkeden 750 kuruluşun üye olduğu IFOAM’ın görevi organik hareketi bütün çeşitliliğiyle birleştirmek ve desteklemektir. Amacı organik tarım ilkelerine dayalı sağlam ekolojik, toplumsal ve ekonomik sistemlerin dünya çapında benimsenmesidir

  • Dünya çapında organik gıda satışı, toplam gıda satışının %1-2’sini oluştursa da, organik gıda pazarı hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde hızla büyümektedir

  • 2002 yılında dünya çapında 23 milyar Dolarlık organik gıda satışı yapılmıştır

  • 1990’lardan beri dünya organik gıda pazarı yılda %20 büyümekte, gelecekte de, ülkeye göre, yılda %10-50 arası büyümesi beklenmektedir

  • Batı Avrupa organik yiyecek ve içecek pazarı uzun süre dünyanın en büyüğü konumundayken, son yıllarda üstünlüğünü Kuzey Amerika’ya kaptırmıştır. Avrupa’da organik ürün satışı, 2002’de %8 oranında artarak 10.5 milyar dolara ulaşmış durumdadır



Sahip oldukları organik tarım arazilerine göre il 10 ülke



Toplam organik tarım alanlarına göre kıtalar



  • Türkiye’de ekolojik tarım



Türkiye’de Ekolojik Tarım-1

  • Türkiye’de organik tarım 1980’li yıllarda ihracata yönelik olarak, daha çok dış talepler doğrutusunda başlamıştır. Türkiye’nin organik tarım ihracatı 1999-2003 yılları arasında %50 artarak 24 milyon dolardan 36 milyon dolara çıkmıştır. Şu an da Türkiye’de üretilen organik ürünlerin %90’dan fazlası ihraç edilmektedir. Son yıllarda holistik yaklaşım ve organik, kozmetik gıda tüketimi üst SES gruplarında gitgide artmaktaysa da tüketicilerin geneli düşünüldüğünde organik gıda tüketimi hatta bilinirliği oldukça düşük düzeylerdedir. Ancak “sağlıklı gıda” tüketme isteğinin her geçen gün arttığı düşünülürse Türkiye’de organik gıda açısından büyük bir iç pazar boşluğu olduğu ileri sürülebilir



Türkiye’de Ekolojik Tarım-2

  • Türkiye’de organik tarım konusunda en etkin kuruluşlardan biri 1992 yılında İzmir’de kurulan ETO* (Ekolojik Tarım Organizasyonu)’dur. Bugün Eto’nun bu sektörde çalışanlar, araştırıcılar, teknik elemanlar, üreticiler, ihracatçılar, ticaretle uğraşanlar ve tüketiciler gibi farklı kesimlerden oluşan 300 den fazla üyesi bulunmaktadır

  • Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın 2003 verilerine göre ekolojik tarım alanında Türkiye’de:

    • Toplam çiftçi sayısı:13044
    • Toplam arazi: 103190 hektar
    • Toplam üretim: 291873 ton
  • Türkiye organik tarım üretimi ve ihracatı sert kabuklu ve kuru meyveler, dondurulmuş meyve ve sebzeler, yaş meyve ve sebzeler, baharatlar ve bakliyat sektörlerinde yoğunlaşmış durumdadır. Zeytinyağı, pamuk ve bal; organik üretimi ve ihracatı yapılan diğer ürünlerdir

  • Ürün çeşitliliği incelendiğinde, en fazla sayıda ekolojik ürünün 130 farklı ürünle Ege Bölgesinde üretildiği, en az sayıda üretimin ise 18 farklı ürünle Doğu Anadolu Bölgesinde olduğu görülmektedir



Yıllar İtibariyle Türkiye’nin Organik Ürün İhracatı ( Miktar: Kg, Değer: $)



Üretilen ürünlerin yüzdeleri



Organik ürünler itibariyle en çok ihracat yapılan ülkeler



Genel

  • Organik ürün üreticileri devletten yeterli desteği alamadıklarını belirtmektedirler. Hatta bazı üreticiler Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’ndan gıda imalatı izni alabilmenin meşakkatli olduğunu belirtmişlerdir

  • Devletin bu alandaki desteği olarak organik ürün sertifikası olan üreticilere Ziraat Bankası’nın, diğer tarımsal kredilere göre %40-60’lara varan avantaj sağlayan kredilendirme sistemi olarak gösterilebilir. Ancak üreticiler bunu bu sektör için ciddi bir destek olarak görmemektedirler

  • Bu alanda faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları maddi zorluk içinde olduklarını belirtmekte ve yurtdışından gelen ödeneklerin de belli kuruluşlara gitmesinden yakınmaktadırlar



Organik ürün sertifikası

  • Hem iç pazarda, hem de dış pazarda organik bir tarım ürününün satılabilmesi için öncelikle ekolojik ürün sertifikası taşıması gerekmektedir. Sertifika sistemi ürünlerin ekolojik standartlara uygun üretildiğinin, işlendiğinin ve paketlendiğinin garantisidir

  • Sertifika kuruluşları üretim yapılan arazinin yerini ve toprak yapısını inceleme ve kontrol yetkisine sahiptir. Üretim yapacak çiftlik hangi ürünü nasıl üreteceğini sertifika kuruluşuna bildirmek zorundadır. Çiftlik işletmesi ayrıca işletmeye giren ve çıkan tüm malları gösteren defterleri tutmak ve denetim sırasında göstermek zorundadır

  • Denetim sırasında araziler ve depolar kontrol edilir ve ürünlerden numuneler alınır. Alınan numuneler yurtdışındaki laboratuarlara gönderilerek analiz ettirilir

  • Her kontrol sonunda da işletmeye ekolojik tarım yaptığıyla ilgili bir rapor verilir

  • Türkiye’de yasada belirtilen koşulları yerine getirerek yetki belgesi almış 7 adet kontrol kuruluşu vardır. Bu kuruluşlardan 6 tanesi yabancı sertifikasyon kuruluşlarının Türkiye temsilcisi, biri ise Türk kuruluşudur



Üretim aşamasında karşılaşılan zorluklar

  • Üretim aşamasında karşılaşılan zorluklar aşağıda sıralanmıştır:

  • Zararlı ot ve böceklerle mücadelede kimyasal ürün kullanılamadığı için insan emeği ücretlerinin maliyetleri yükseltmesi

  • Ürünler hormonlarla şişirilmediği için tonajdan kaybetmek, alınan ürünün konvansiyonel tarıma göre daha az olması

  • Zararlı mücadelesine karşı etkili sertifikalı ürün bulmak

  • Sertifikalı tohum bulmak

  • Eğitilmiş personel bulmak



Pazarlama aşamasında karşılaşılan zorluklar

  • Tüketici bilincinin oluşmamış olması

  • Tüketiciye ulaşacak market, satış noktalarının azlığı, dağıtım ağının yetersizliği

  • Ürünler üreticiden tüketiciye ulaşana kadar çok el değiştirdiği için fiyatların yükselmesi (ürünün fiyatı üreticiden tüketiciye ulaşana kadar 1’e 15, 1’e 20 gibi bir oranda yükselmektedir)

  • Üretim yetersizliği nedeniyle dış pazarda rekabet edememek



Ekolojik çiftliklerde tatil

  • Son zamanlarda organik ürünlerin kendilerinin yanısıra, üretildikleri çiftlikler de farklı bir yolla sıkça anılmaya başlandı: Ekolojik çiftliklerde tatil

  • TaTuTa yani “Ekolojik Çiftliklerde Tarım Turizmi Gönüllü İşgücü ve Bilgi Takası Projesi” Türkiye’de bu konuyla ilgili çalışmalar yapmaktadır. Bir sivil toplum girişimi olan TaTuTa Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nca desteklenmekte ve Buğday Derneği* tarafından yürütülmektedir

  • Şu an 69 tanesi ziyaretçi kabul eden ekolojik tarım çiftliklerinde belli bir katkı payı ödeyip “misafir” olarak ya da “gönüllü” olarak gidilip herhangi bir ücret ödemeden kalınabilmektedir. Ancak ziyaretçiler “gönüllü” olarak gittiklerinde budama, fidan dikimi, ürün toplama, hayvan bakımı gibi günlük çiflik işlerini yapmayı koşulsuz kabul etmiş sayılmaktadırlar

  • Bu çiftliklerle ilgili ayrıntılı bilgi edinmek için www.tatuta.org sitesi ziyaret edilebilir



Ekolojik Ürünler Fuarı 2005-1

  • Ekolojik ürünlerin tüketicilere tanıtılması, dış ve iç pazardan gelecek taleplerle üretim yapanların buluşturulması amacıyla “3. Organik Ürünler ve Çevre Teknolojileri Fuarı” 24-27 Mart 2005 tarihleri arasında, İstanbul Beşiktaş Dolmabahçe Kültür Merkezi’nde düzenlenmiş ve fuara 101 firma katılmıştır. Fuarda aşağıdaki ürünler sergilenmiştir:

    • Organik ve Doğal Ürünler:
      • Gıdalar, zeytin, zeytinyağ, içecekler, süt ürünleri, et ürünleri, tavuk ürünleri, balık ürünleri, şeker ve şekerli ürünler, çaylar, tahıllar, bakliyatlar, ekmek, makarna, hamur işleri, mamalar, diyet ürünleri, şarküteri ürünleri, soslar, salça, turşular, konserveler, taze meyve ve sebzeler, kurutulmuş sebze ve meyveler, çerez ve kuruyemiş çeşitleri, dondurulmuş gıdalar, fırınlanmış gıdalar, fermantasyon ürünleri, besin değerini yükselten katkılar
    • Ekolojik Temizlik Malzemeleri:
      • Sabun, deterjan, temizleyici yardımcıları, temizlik malzemeleri, hijyenik temizleyiciler
    • Ekolojik Sağlık Gereçleri:
      • Hijyenik petler, çocuk bezleri, medikal ürünler


Ekolojik Ürünler Fuarı 2005-2

    • Kağıt ve Orman Ürünleri:
      • Kitap, mobilya, parke, ahşap oyuncaklar, su bazlı cilalar.
    • Ekolojik Ambalajlar:
      • Doğal ambalaj malzemeleri, çay poşeti, raf sistemleri, depolama elemanları, paketleme sistemleri, etiketler
    • Ekolojik tekstil ürünleri ve doğal iplik
    • Ayrıca çevre teknolojileriyle ilgili aşağıdaki konularda tanıtım standları da fuarda yer almıştır:
      • Fiziksel Arıtma Üniteleri
      • Kimyasal Arıtma Üniteleri
      • Çöplerin Düzenlenmesi (Ayrıştırma, Depolama, Yok Etme)
      • Atık Önleme Yöntemleri
      • Yeniden Kullanım Teknolojileri
      • Toprak Islahı
      • Temiz Alanlar Oluşturulma, Tasarlama, Kontrol Etme, Kullanma (Ekodekorayon)


Kantitatif araştırma



Kantitatif araştırma örneklemi ve kapsamı



Örneklem



Organik ve Kozmetik Gıda Rapor Kapsamı I

  • Kilo, boy, kemik kas ağırlığı

  • Hafta içi ve hafta sonu öğünleri

  • Yoğurt, sebze, salata, baklagil, et, balık, dürüm, pizza lahmacun, makarna, kepekli makarna, pirinç, bulgur, yumurta, peynir, sütlü tatlı, şerbetli tatlı, dondurma, kek, poğaça börek bisküvi, kuruyemiş, mısır patlağı, kestane, hamburger yeme sıklıkları

  • Sebze ve et yemeklerinde, makarna, pilav ve salatalarda kullanılan yağlar

  • Çay, Türk kahvesi, hazır kahve, su, gazlı meşrubat, ayran, bitkisel çay, hazır meyve suyu, taze sıkılmış meyve suyu, soğuk çay, enerji içecekleri, spor içecekler, ve alkol içme sıklıkları

  • Günde ne kadar çay, peynir, süt, su, maden suyu, hazır meyve suyu, taze sıkılmış meyve suyu, meşrubat, alkol, Türk kahvesi, hazır kahve, esmer ekmek ve beyaz ekmek tüketildiği

  • Günde uykuya ayrılan zaman

  • Kaç adet sigara içildiği?

  • Düzenli olarak spor yapılıyor mu? Neler ve nerelerde?

  • Organik gıda tüketiyor mu? Neden? Güveniyor mu? Organik gıda olduğunu nereden anlıyor? Marka tercihi var mı? Bildiği üretici firmalar. Satın alma sıklığı ve nereden satın aldığı, ne tip organik ürünler aldığı

  • Detoks uyguluyor mu? Neler?

  • Anti aging ürünler kullanıyor mu? Neler?



Organik ve Kozmetik Gıda Rapor Kapsamı II

  • Kullandığı takviye ürünler (vitamin vs) ve bunları kullanmaya nasıl karar verdiği, tercih ettiği markalar

  • Diyetisyene gidiyor mu? Neden?

  • Stres ve beslenme ile ilgili sorular

  • Sağlık problemleri ve bu problemler için aldığı ilaçlar takviyeler

  • Başvurdukları: Yoga, tai chi, meditasyon, reiki, reflexoloji, dans, masaj, tiyatro, drama, psikolojik danışmanlık, botoks, estetik ameliyat, liposakşın

  • Dans eder mi, hangi danslar?

  • Astrolog, falcı, tarot ziyaretleri ve sıklığı

  • Katıldığı yaşam atölyesi, hobi kursları veya kişisel gelişim kursları

  • Son sıralarda dinlediği albüm ve şarkıcılar

  • Sosyalleşmek ve eğlenme amaçlı gittiği cafe, bar, restoranlar

  • Takip ettiği, sevdiği TV dizileri

  • Okuduğu dergiler, gazeteler

  • Dinlediği radyolar

  • Eğitim

  • Meslek



Kantitatif araştırma sonuçları



Boy, kilo ortalamaları Kemik, yağ, kas oranları



Kilo (ortalamalar)



Boy (ortalamalar)



Hafta içi ve hafta sonu öğünler Yeme içme alışkanlıkları



Sabah, öğle, akşam yemeğini aksatmayanlar



Yağ tercihleri



Günlük yiyecek/içecek tüketim alışkanlıkları (ortalamalar)



Spor ve egzersiz alışkanlığı



Spor, egzersiz yapma alışkanlıkları



Organik ürün bilenler %5 kullananlar %2



Genel beslenme yaklaşımları

  • Örneklemin yarısının kilosundan memnun olduğu görülüyor. Kilosunun sağlığını etkilediğini düşünenlerin oranı %9 iken, %1 ise vücuduna fiziksel savaş açarak kilo problemi için cerrahi müdahaleye başvurmuş. Örneklemin üçte biri beğenilir olmak için kilolu olmamak gerektiğine inanıyor ve %8’i şu ana kadar kilolarından kurtulmak için denemedikleri yöntemin kalmadığından bahsediyorlar

  • Kent insanının günde ortalama 8-10 bardak çay ve kahve tükettiğini belirledikten sonra %60’nın bu ürünleri şekerle tükettiğini saptamak gözümüzün önüne %70-75’i su olan vücüdumuz yerine kafein dolu bir varilin içine sürekli şeker atılıp karıştırılması geliyor

  • En önemli öğün olan kahvaltıyı çay kahve ile geçiştirenlerin oranı %9 iken sadece sigara içebilmek için birşeyler atıştıranların oranı %16 gibi yüksek bir oran

  • Beyaz ekmek gibi işlenmiş ürünlerden uzak duranların oranı sadece %7.5

  • Kahvaltılarda mısır gevreği ve tahılları tüketenlerin oranı %3.4




Yüklə 518 b.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə