Türk Musikîsi Tarihi



Yüklə 0,84 Mb.
səhifə1/22
tarix31.10.2017
ölçüsü0,84 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22


Türk Musikîsi Tarihi

Ahmet Şahin Ak

Akçağ Yayınları 1441 Tarih /151

ISBN 975-338-427-0

Bu kitabın bütün hakları Akçağ A.Ş.'ne aittir.

Kapak /Emin Bebek Sayfa Düzeni /Akçağ Dizgi Ünitesi Baskı / Başer Matbaası 356 88 88

Akçağ Basım Yayım Pazarlama A.Ş.

Tuna Cad. 8/1 06420 Kızılay - Ankara

Tel: (312) 432 17 98- 433 86 51

Faks: 432 28 52

www. akcag. com. tr akcag@akcag. com. tr

TÜRK MUSİKÎSİ TARİHİ

Ahmet Şahin AK

Ahmet Şahin AK

1956 yılında Malatya da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Malatya da tamamladı. 1977 yılında Atatürk Üniversitesi Eğitim Fakültesinden mezun oldu. 1977-1990 yılları arasında Konya Anadolu Lisesinde Tarih Öğretmeni olarak çalıştı. 1990 yılında Selçuk Üniversitesinin açmış olduğu sınavı kazanarak Müzik Okutmanı olarak göreve başladı. 1993 yılında Yüksek Lisansını tamamladı ve Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Bölümüne öğretim görevlisi oldu.

Müzik çalışmalarına 1974 yılında Erzurum da başlayan Ahmet Şahin Ak, Musikî Cemiyetlerinde, Erzurum Radyosunda ve Ahmet Zeki Erdal'dan özel dersler alarak Klasik Türk Musikîsi Nazariyatı ve ud icrası ile ilgili hususlarda kendisini yetiştirmeye çalıştı. Konya da, şimdi Kültür Bakanlığı sanatçısı olan Udî Necati Çelik'den istifade etti. Yüksek Lisans Eğitimi esnasında Cinuçen Tanrıkorur'un öğrencisi ve o dönem de aynı fakülte de Öğretim Görevlisi olan Dr. Gülçin Yahya ile çalıştı. Bu arada geleneksel ud icrası ile ilgili araştırma ve çalışmalar yaptı.

Halen Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Müzik Eğitimi Öğretmenliği bölümünde Öğretim Görevlisi olarak çalışan Ahmet Şahin Ak'ın; "Avrupa ve Türk-Islâm Medeniyetinde Müzikle Tedavi, Tarihî gelişimi ve Uygulamaları" isimli kitabı 1997 yılında yayınlandı. Ayrıca kitap olarak incelenip onaylanmış, fakat henüz yayınlanmamış olan "Türk Saz Musikîsinde Süsleme ve Ud İçin Geleneksel İcra Yöntemleri" isimli bir kitabı ile çeşitli dergilerde yayınlanmış makale ve yazıları bulunmaktadır. Güzei Sanatlar Eğitimi Bölüm Başkanı olan ve yazarın Yüksek Lisans tez danışmanı ve hocası Prof. M. Salih Ergan ile uzun bir süreden beri üzerinde çalışmış oldukları, M. Ragıp Gazimihal'in "Anadolu Türküleri ve Musikî İstikbalimiz" adlı çeviri- yazım çalışması da yayınlanmaya hazır hale gelmiştir.

1999 yılında Fransa'ya Amiens Belediyesinin düzenlediği ve Selçuklu Kültür ve Medeniyetinin tanıtıldığı "Amiens 2000 les couleurs du monde" kültür ve sanat organizasyonuna ud'u ile katılarak Tarihî Türk Musikîsi ve Türk Tasavvuf Musikîsi ile ilgili açıklamalı dinletiler ve Türk Musikîsinin müzik terapide ki önemi ile ilgili konuşmalar yapmıştır.

Ahmet Şahin Ak evli ve dört çocuk babasıdır
Tarayan: Mustafa Karaca
içindekiler

Ön Söz.................................................................................................11

BİRİNCİ BÖLÜM

1-1. Türk Musikîsi Tarihine Giriş.......................................................13

1-2. Türk Musikîsi Coğrafyası............................................................13

1-3. Türk Musildsinin Yayılışı ve Tesirleri..........................................13

1-4. Türk Musikîsinin Batı Musikîsi ve Bestecilerine Tesirleri........18

1-5. Türklerde Nota Yazısı..................................................................22

1.5.1. Genel Nota Tarihi.....................................................................22

1.5.2. Batı Notasının Menşei..............................................................22

1.5.3. Türk Musikîsinde Nota............................................................23

Nayî Osman Dede Notası...................................................................25

Kantemiroğlu Notası...........................................................................25

Nasır Abdülbâki Dede Notası.............................................................25

Hamparsum Notası.............................................................................26

İKİNCİ BÖLÜM

Türk Musikîsi Eğitim Kurumlan........................................................27

2-1. Enderûn-ı Hümâyûn....................................................................27

2-2. Mevlevîhaneler.............................................................................27

2-3. Tekkeler........................................................................................28

2-4. Camiler.........................................................................................28

2-5. Mehterhane-i Hümâyûn..............................................................28

2-6. Özel Dersane ve Ev Toplantıları..................................................29

2-7. Dârülelhan...................................................................................29

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Başlangıcından XVI. YY. Sonuna Kadar Türk Musikîsi....................33

3-1. Hazırlık ve Oluşum Dönemi.......................................................34

Şaman Müziği.....................................................................................35

6 / TÜRK MUSİKÎSİ TARİHİ

Hunlar Döneminde Türk Müzik Kültürü..........................................36

Göktürkler Döneminde Türk Müzik Kültürü....................................36

Uygurlar Döneminde Türk Müzik Kültürü.......................................37

Karahanlılar Döneminde Türk Müzik Kültürü..................................38

Fârâbî...................................................................................................43

İbn-i Sina.............................................................................................45

Sultan Veled.........................................................................................46

Safiyüddin Abdülmümin Urmevî.......................................................47

Kutbeddin Şirazî.................................................................................49

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Klâsik Öncesi (Preklâsik) Dönem.......................................................51

Abdülkadir Meragî..............................................................................51

II. Murad.............................................................................................57

Ahmedoğlu Şükrullah..........................................................................57

Hızır Bin Abdullah..............................................................................58

Ladikli Mehmet Çelebi.......................................................................58

Gazi Giray Han...................................................................................59

Şeyh Abdülali Efendi...........................................................................59

BEŞİNCİ BÖLÜM

XVII. Yüzyılda Türk Musikîsi............................................................61

Kantemiroğlu.......................................................................................61

Ali Ufkî Bey.........................................................................................63

Hafız Post............................................................................................65

IV Murat.............................................................................................67

Hafız Kömür........................................................................................67

Saatçi Mustafa Efendi.........................................................................67

Solakzade.............................................................................................68

Şeştari Murat Ağa...............................................................................68

Köçek Derviş Mustafa Dede...............................................................68

Eyyubi Mehmet Çelebi.......................................................................69

Zurnazenbaşı ibrahim Ağa..................................................................69

Seyyid Mehmet Nuh Efendi...............................................................69

ALTINCI BÖLÜM

TÜRK MUSİKÎSİ TARİHİ / 7

XVIII. Yüzyılda Türk Musikîsi...........................................................71

Dönemin Ünlü Bestecileri...................................................................72

Çömlekçizade Recep Çelebi................................................................72

Buhurî-zade Mustafa Itrî Efendi.........................................................72

Yahya Nazim Çelebi............................................................................75

Enfî Hasan Ağa....................................................................................76

Hafız Şeyda Dede...............................................................................76

Kara İsmail Ağa...................................................................................76

Nayî Osman Dede...............................................................................77

Zaharya Efendi....................................................................................77

Dilhayat Kalfa.....................................................................................79

İbrahim Ağa.........................................................................................80

Şeyhülislam Esat Efendi......................................................................80

EbubekirAğa.......................................................................................80

Tanburî Mustafa Çavuş.......................................................................80

Tab'i Mustafa Efendi...........................................................................83

Abdülhalim Ağa...................................................................................84

Hekimbaşı Gevrekzade Hasan Efendi................................................85

Seyyid Ahmed Ağa..............................................................................85

Küçük Mehmet Ağa............................................................................86

Ali Nutkî Dede....................................................................................86

YEDİNCİ BÖLÜM

XIX. Yüzyıl Türk Musikîsi..................................................................87

SultanlII. Selim..................................................................................89

Hacı Sadullah Ağa...............................................................................90

Tanburî İzak........................................................................................91

Abdülbaki Nasır Dede.........................................................................91

Sultan II. Mahmut..............................................................................92

Abdürrahim Künhî Dede....................................................................92

Numan Ağa..........................................................................................93

Tanburî Zeki Mehmet Ağa..................................................................93

Şakir Ağa.............................................................................................94

Hammami-zade İsmail Dede Efendi...................................................94

Eyyubî Mehmet Bey..........................................................................100

8 / TÜRK MUSİKİSİ TARİHİ

Tanburî Arif Ağa................................................................................100

Kemani Rıza Efendi..........................................................................100

Basmacı Abdi Efendi.........................................................................101

Çorlulu Âşık......................................................................................102

Dellal-Zade İsmail Efendi.................................................................102

Kazasker Mustafa İzzet Efendi.........................................................103

HaşimBey.........................................................................................105

Sultan Abdülaziz...............................................................................106

Kömürcü-zade Hafız Mehmet Efendi..............................................106

Neyzen Salim Bey.............................................................................106

RifatBey............................................................................................107

Neyzen Salih Dede Efendi................................................................108

Neyzen Yusuf Paşa............................................................................108

Tanburî Büyük Osman Bey...............................................................109

Hacı Arif Bey.....................................................................................109

Medenî Aziz Efendi..........................................................................112

Şevki Bey...........................................................................................113

Mahmud Celaleddin Paşa.................................................................114

Hoca Zekaî Dede Efendi...................................................................115

Hacı Faik Bey....................................................................................116

Enderûnî Ali Bey..................................,............................................117

Nikoğos Ağa......................................................................................117

Tanburî Ali Efendi.............................................................................118

Neyzen Aziz Dede............................................................................119

Leylâ Hanım......................................................................................120

Mehmet Celaleddin Dede Efendi.....................................................121

SEKİZİNCİ BÖLÜM

XX. Yüzyılda Türk Musikîsi.............................................................123

Bolahenk Nuri Bey............................................................................125

Musûllu Amâ Hafız Osman Bey.......................................................125

Leon (Levon) Hancıyan....................................................................126

Giriftzen Asım Bey............................................................................127

Hüseyin Fahreddin Dede Efendi......................................................128

Santurî Edhem Bey...........................................................................129

Tatyos Efendi.....................................................................................129

TÜRK MUSİKÎSİ TARİHİ / 9

Udî Şekerci Hafız Cemil Efendi.......................................................131

Ahmet Avni Konuk...........................................................................132

Muallim İsmail Hakkı Bey................................................................132

Rahmi Bey.........................................................................................134

LemiAtlı............................................................................................135

Dr. Suphi Ezgi...................................................................................138

Ahmet Rasim Bey..............................................................................140

Selanikli Ahmet Bey..........................................................................141

Kanunî HACI ARİF BEY..................................................................141

Ali Rıfat Çağatay:..............................................................................142

Zekai-zade Hafız Ahmet Irsoy..........................................................143

Bimen Şen.........................................................................................145

Neyzen Tevfik....................................................................................147

Rakım Elkutlu (Rakım Hoca)...........................................................148

Udî Nevres Bey.................................................................................151

Tanburî Cemil Bey............................................................................152

Rauf Yekta Bey..................................................................................159

Refik Talat Bey..................................................................................161

Hüseyin Sadeddin Arel.....................................................................162

Dürrü Turan......................................................................................166

Mustafa Sunar...................................................................................167

Nuri Halil Poyraz..............................................................................168

Mehmet Fahri Kopuz........................................................................168

Suphi Ziya Özbekkan.......................................................................169

Fehmi Tokay......................................................................................171

Muhlis Sabahattin.............................................................................172

Sedat Öztoprak.................................................................................173

Şerif Muhiddin Targan......................................................................174

Refik Fersan.......................................................................................176

Hafız Sadeddin Kaynak....................................................................177

Zeki Arif Ataergin..............................................................................180

Sadilşılay..........................................................................................182

Şerif İçli.............................................................................................183

Münir Nureddin Selçuk....................................................................184

Haydar Tatlıyay.................................................................................187

Recep Hayri Yenigün.........................................................................187

İsmail Hakkı Nebiloğlu.....................................................................188

Kemal Batanay..................................................................................188

Dramah Hasan..................................................................................189

Yesari Asım Arsoy..............................................................................189

Cevdet Çağla.....................................................................................190

Yorgo Bacanos....................................................................................191

Mesut Cemil......................................................................................192

Ruşen Ferit Kam................................................................................194

10 / TÜRK MUSİKİSİ TARİHİ

Selahaddin Pınar...............................................................................196

ÖmerAltuğ........................................................................................198

Halil Can...........................................................................................199

Osman Nihat Akın............................................................................199

Emin Ongan......................................................................................200

Ferit Alnar..........................................................................................201

Şükrü Tunar.......................................................................................202

Reşat Aysu.........................................................................................203

Muzaffer İlkar...................................................................................204

Sadi Hoşses........................................................................................204

Kadri Şençalar...................................................................................205

İsmail Baha Sürelsan.........................................................................206

Vecihe Daryal....................................................................................207

Rüştü Şardağ.....................................................................................208

Yusuf Nalkesen..................................................................................209

Selahattin İçli....................................................................................210

Selahattin İnal...................................................................................210

Ferit Sıdal..........................................................................................211

Kasım İnaltekin.................................................................................211

Dr. Nevzat Atlığ................................................................................212

Alaeddin Yavaşça...............................................................................213

AvniAnıl............................................................................................214

Tarık Kip............................................................................................215

Niyazi Sayın......................................................................................216

Necdet Yaşar......................................................................................216

ZekiMüren........................................................................................219

Sekip Ayhan Özışık...........................................................................221

Ahmet Hatipoğlu...............................................................................221

Aka Gündüz Kutbay.........................................................................222

Akın Özkan.......................................................................................223

Bekir Sıtkı Sezgin..............................................................................224

Erol Sayan.........................................................................................226

Cinuçen Tanrıkorur...........................................................................227

Kaynaklar..........................................................................................233

ONSOZ


Mensubu olmakla gurur duyduğum Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Bölümü Müzik Öğretmenliği Ana Bilim Dalı Öğretim Görevlisi olarak yedi yıldan beri okutmakta olduğum "Türk Müziği Tarihi" dersi çerçevesinde, Klâsik Türk Musikîmizin tarihi ile ilgili hazırlıklarımı öğrencilerimize daha güzel daha tertipli ve düzenli sunabilmek amacıyla yazmaya başlamış olduğum "Ders Notları", genişleyerek bir kitap şekline dönüştü.

Türk Musikîsi Tarihi konusunda ülkemizde yazılmış çok güzel ve doyurucu eserler bulunmaktadır. Bu ders notlarını yazarken elbette bu önemli kaynaklardan faydalandım. Öğrencilerime bu güzel kaynakları da zaman zaman tanıtıp tavsiye etmiş olmamın yanı sıra, bu kadar çok sayıda ve temini her zaman mümkün olamayan bu eserlerden öğrencilerimizin faydalanmaları mümkün olamamaktadır.



Yüklə 0,84 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə