Zokirjon saidboboyev



Yüklə 1,43 Mb.
səhifə4/83
tarix01.01.2022
ölçüsü1,43 Mb.
#107142
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   83
2 5474133365772780609
2 5474133365772780609
asarlar bir-biridan tavsifi va maqsadi jihatidan o 'zaro keskinfarq qiladi", - deb yozgan1.

1937-yilda mashhur fransuz olimi Mark Blok zining G.K.Darbi boshchiligidagi ingliz olimlarining kitobiga (An Historical Geography of England before A.D. 1800. Edited by Henry Clifford Darby.-Cambridge.: University Press. 1936.) bergan taqrizida: „Bizning luat „Tarixiy geografiya" kitobi va uning mazmuniga oid to 'liq tasawumi berish uchun hali mukammal emas", — deb ta'kidlagan2.



Shrolar davri adabiyotlarida hatto tarixiy geografiya fanining mavjudligi trisidagi fikrlar rad etib kelindi. P.G.Saar tarixiy geografiyaning rganish ob'ekti yqligini va faqatgina tabiiy-tarixiy geografiyagina mavjud blib, u geografik muhitning zgarish tarixini rganadi, deb ta'kidlaydi3.

Ammo V.K.Yatsunskiy mazkur fanning maqsad va vazifalari haqida tgan asrning 40-50-yillarida qator tadqiqotlar chop etib, tarixiy geografiyaning prinsipial qonun-qoidalarini batafsil tahlil etgan4. Ularda tarixiy geografiya .tarixiy fan sifatida tmish geograilyasi va tabiiy-tarixiy geografiyasini rganadi, degan fikrlar ilgari surilgan. V.K.Yatsunskiyning bu mulohazalariga qarshi fikr bildirgan LAGoldenberg tarixchilar tabiiy-tarixiy geografiya muammolarini rganishga tayyor emasliklarini bildirdi5. LAGoldenberg tarixiy geografiyadan tabiiy-tarixiy geografiyani ajratgan holda uni shunday ta'riflaydi: „ Tarixiy geografiya - tarixiy fan bo 'lib, o 'tmish xalqlaming tarixiy-iqtisodiy (aholi va xjalik)

1 Gilbert. What is Historical geography? //"Scottish Geographical Magazine", 1932, N°3.

2 Annales cThistoire economique et sociale. 1937, Mars, N°44.

3 Caap n.L Hctohhhkh h MeToabi HCTopHiecKoro HccnefloBaHHH. - Bajcy., 1930.

4 HuyncKuu B.K. IlpeflMeT h 3afla™ hctophmcckoh reorpacpHH //"HcropHK-MapKCHCT" 1941, Ns5; shu muallif: HcropHHecKaa reorpacJjHH KaK HayMHaa flHCHHn^HHa//"Bonpocbi reorpacpHH". 1950, Ne20; shu muallif: Hctophh reorpacpHMecKHX 3HaHHH h HCTopHHecKan reorpacpHH CCCP. - M., 1953;

5 fojideHfepe JI.A. O npeflMere HcropHHecKOH reorpacpHH// H3B. BTO. 1971, Ns 6.

9

hamda siyosiy-tarixiy geografiyasini tarixiy-geografik muhit bilan bolab rganadi"1. Bir tomondan L.A.Goldenberg mazkur ta'rifiga tarixiy etnik geografiyani kiritmagan. Bu esa notridir.



tgan asrning 70-yillarida tarixiy geografiyaga baishlangan asarda mazkur fan tabiiy, aholi, xjalik (tarixiy-iqtisodiy) va siyosiy-tarixiy geografiyaga blinishi, tabiat va inson rtasidagi muosabatlar, tabiiy shart-sharoitning jamiyat taraqqiyotiga ta'siri, tabiat in'omlaridan insonning foydalanishi kabi masalalar rganilishi mumkinligi ilgari surilgan2. Bunday katta hajmdagi ishlarni ilmiy tadqiq etish uchun awalo tarix, qolaversa, geografiya fanidan yaxshigina boxabar blish zarur.

Bir guruh olimlar esa geografik kashfiyot va sayohatlar tarixini geografiya tarixigagina emas, tarixiy geografiyaga ham qshib rganish zarurligini uqtirishadi3.

Yuqoridagilardan kelib chiqib shuni ta'kidlash rinliki, tarixiy geografiya haqidagi ilmiy qarashlar xilma-xildir. Tarixiy-geografik muammolarni hal etishda esa hamon ikkita ynalish — tarix va geografiya mavjud. Tarixiy geografiya bu fanlarning. tutash chegarasida blib, tarixga ham, geografiyaga ham oid deyish mumkin.


Yüklə 1,43 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   83




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə