Biyo- biyo



Yüklə 462 b.
tarix19.01.2018
ölçüsü462 b.



Biyo-

  • Biyo-

  • Psiko-

  • Sosyal-

  • bir bütündür.

  • +

  • Aşkın eylemliliği, yaratıcı değişiminin teminatıdır.



Bireyin duruş, ifade, davranış

  • Bireyin duruş, ifade, davranış

  • ve çevreye uyumundan çıkarsamayla,

  • öznenin ‘özgün’ içsel işleyiş stilini belirleyen

  • yapı taşlarını ve dinamikleri,

  • -az çok durağan bütünlüğü içinde-

  • tanımlama ve anlama ereğiyle tasarımlanan

  • psişik kurum / aygıt



Algı

  • Algı

  • Duygu

  • Düşünce

  • Duruş / Tutum

  • Davranış

  • İlişki

  • Sorun Çözme

  • ………………….……..….. Aşkınlık  Yaratıcılık



  • K İ Ş İ L İ K ,

  • insanı “tek” ve “farklı” kılan,

  • - kendini ifade edişini belirleyen,

  • - çevreye özgün uyumu sağlayan,

  • karmaşık bir psiko-fizyolojik “iç örgütlenme” dir.

  • Bu “ i ç ” örgütlenme,

  • “ d ı ş ” örgütlenmeyi de şekillendirir.

  • .



M İ Z A Ç

  • M İ Z A Ç

  • HUY

  • YARADILIŞ

  • TIYNET

  • FITRAT

  • TABİAT / DOĞA





MELANKOLİK >

  • MELANKOLİK >

  • HÜZÜNLÜLÜK 

  • KOLERİK > SİNİRLİLİK 

  • SANGUİN > İYİMSERLİK 

  • FLEGMATİK >

  • SOĞUKKANLILIK 









Kişiliğin ‘kavramsal’ ve ‘kavramlaştırıcı’ çekirdeğidir.

  • Kişiliğin ‘kavramsal’ ve ‘kavramlaştırıcı’ çekirdeğidir.

  • Sevgi, empati, sabır, ümit gibi işlenmiş, karmaşık i k i n c i l emosyonları içerir.

  • ‘Ayrıştırılmış’ kendilik ve nesne imgelerini içkindir.

  • ‘Bireysel’ amaç, yöntem ve değerleri şekillendirir.











Kişilik insanı şekillendirir ve “bilinir” kılar.

  • Kişilik insanı şekillendirir ve “bilinir” kılar.

  • “Bilinirlik”:

  • - içten dışa doğru (santrifugal bilme)  Kişi dünyasını bilir.

  • - dıştan içe doğru (santripetal bilinme)

  •  Dünyası kişiyi bilir.



Kişilikte,

  • Kişilikte,

  • her hangi bir ân ve hâlde,

  • kişinin ve dünyanın

  • ne / nasıl olduğu bilgisi

  • içkindir.



Bireysel şekillenme süreklilik, kalıcılık, bilinirlik (tahmin edilebilirlik)

  • Bireysel şekillenme süreklilik, kalıcılık, bilinirlik (tahmin edilebilirlik)

  • Çevreye işlevsel uyum

  • Otomatizasyon

  • Yaratıcı açılım  Aşkınlık



Bu muhafazakârlığın getirisi olan

  • Bu muhafazakârlığın getirisi olan

  • güven, tepki ve hedef otomatizasyonu,

  • kişinin yaşam akışı içinde

  • tutarlı bütünlüğünü sağlar,

  • Açılımlarını -bağlantılayarak- destekler.

  • Uyumu ve doyumu optimize ettiği sürece,

  • işlevsel ve “sağlıklı” kabul edilebilir.





Ancak

  • Ancak

  • Kişilik Bozukluğu’nda (KB) bu işlevsellik bozulur:

  • Karikatürize bir hal alan patolojik tutarlılık , değişime

  • bütünüyle kapalı bir katılığa dönüşmüştür.

  • Kişi, bireyselliği ve birlikteliği içinde

  • yaşamın akışına yabancılaşmış;

  • kendi patolojik şematizasyonunda

  • donuklaşmıştır.





  • P A T O L O J İ





Derinliği olan 4-boyutlu bir kişilik yapısı yerine, tek-boyutlu bir karikatürizasyon gelmiştir. Belirli kişilik özelliklerinin aşırı vurgulandığı ve esnemediği kişilik yapısı, şiddetli öznel ve/veya kişilerarası sıkıntılara gebedir.

  • Derinliği olan 4-boyutlu bir kişilik yapısı yerine, tek-boyutlu bir karikatürizasyon gelmiştir. Belirli kişilik özelliklerinin aşırı vurgulandığı ve esnemediği kişilik yapısı, şiddetli öznel ve/veya kişilerarası sıkıntılara gebedir.





Bireysel şekillenme ………..……Tek-boyutlu, karikatürize

  • Bireysel şekillenme ………..……Tek-boyutlu, karikatürize

  • Çevreye işlevsel uyum ……........Disfonksiyonel / Patolojik

  • Otomatizasyon …………….……...... Rijid, tek-işlemli, kapalı

  • Yaratıcı açılım  Aşkınlık ……………….…Ketlenmiş, güdük



DSM-I (1952)

  • DSM-I (1952)

  • DSM-III (1980)

  • DSM-IV (1994)

  • DSM-V



EKSEN -I

  • EKSEN -I



A. Kişinin içinde yaşadığı kültürün beklentilerinden belirgin olarak sapan, sürekli davranış ve iç yaşantı örüntüsü. Bu örüntü, aşağıdaki alanlardan ikisinde (ya da daha fazlasında) kendini belli eder:

  • A. Kişinin içinde yaşadığı kültürün beklentilerinden belirgin olarak sapan, sürekli davranış ve iç yaşantı örüntüsü. Bu örüntü, aşağıdaki alanlardan ikisinde (ya da daha fazlasında) kendini belli eder:

  • 1) b i l i ş (kognisyon) [yani, kendini, başka insanları ve olayları algılama ve yorumlama yolları]

  • 2) d u y g u l a n ı m (afektivite) [yani, duygusal tepkilerin görülme aralığı, yoğunluğu, değişkenliği ve uygunluğu]

  • 3) k i ş i l e r a r a s ı i ş l e v s e l l i k

  • 4) d ü r t ü k o n t r o l ü

  • B. Bu sürekli örüntü esneklik göstermez, ve çok çeşitli kişisel ve toplumsal durumları kapsar.

  • C. Bu sürekli örüntü, klinik açıdan belirgin bir sıkıntıya ya da toplumsal, mesleki alanlarda ya da diğer önemli işlevsellik alanlarında bozulmaya yol açar.

  • D. Bu örüntü değişmez, uzun bir süredir vardır ve başlangıcı en azından ergenlik ya da genç erişkinlik dönemine uzanır.

  • E. Başka bir mental bozukluğun görünümü ya da sonucu olarak açıklanamaz.

  • F. Bu örüntü, bir maddenin (örn. kötüye kullanılabilen bir ilaç ya da tedavi için kullanılan bir ilaç) veya genel tıbbi bir durumun (örn. kafa travması) doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı değildir.









ANCAK,

  • ANCAK,







Ne kadar sorunlu bir doyum-uyum gerilimini taşıyor olursa olsun, Kişilik Bozuklukları esasında kendi içinde tutarlı ve anlamlı çözüm girişimlerinin kurumlaşması ve kemikleşmesidir.

  • Ne kadar sorunlu bir doyum-uyum gerilimini taşıyor olursa olsun, Kişilik Bozuklukları esasında kendi içinde tutarlı ve anlamlı çözüm girişimlerinin kurumlaşması ve kemikleşmesidir.

  • Geride yatan bilinçdışı arzu ve korkuların sürüklediği ilişki şemaları, en erken ilişkilerdeki ketleyici ve zorlayıcı yaşantıların damıtılmasıyla yoğunlaşmış ve dogmatize olmuş ürünlerdir.



  • Kişilik Bozukluğu kurgusu,

  • özneyi ve dolayısıyla da nesnelerini,

  • gerçekliğini doğrulayacak

  • etkileşimlere zorlar.

  • tekrarlayıcı

  • uyum ve doyum bozucu

  • tutum ve davranışlar









  • ALLOPLASTİSİTE

  • gerçekçi bir öneri ve talep değildir !

  • Zira, KB şeması, patojeni dinamosunu kendi içinde taşır, ve rijid kurgusunu hep yeniden oluşturur.

  • Çevre talebe uygun değişse bile, kişi yine aynı kalacaktır !



KB kriterleri: Süreklilik, Rijidite, Genelgeçerlik, Erken Başlangıç

  • KB kriterleri: Süreklilik, Rijidite, Genelgeçerlik, Erken Başlangıç

  • Anlık kesit tanısı değil, zaman içinde süreç tanısı konmalıdır.

  • Egosintonisite, sorunların nitelik ve şiddetini sislendirir: Bilgi toplamada kaynak çeşitliliği gereklidir.

  • Savunma düzenekleri, nesne ilişkileri ve psiko-sosyal gelişimi değerlendirmek için psikodinamik temel bilgi ve deneyim şarttır.

  • Açık uçlu / yönlendirmeyen görüşme tekniği esas olsa da, yarı yapılandırılmış görüşme form ve ölçeklerine de başvurulmalıdır.

  • Projektif testler temel dinamikler hakkında önemli ipuçları verir.

  • Eksen-I, Eksen-II ve Eksen-III Bozuklukları ayrıştırılmalıdır.

  • Tanı koymada, hasta ile ilişkinin dinamikleri çok önemlidir.

  • Kültürel / sınıfsal genellemelerin kolaycılığından kaçınmalıdır.





Organisite taraması: Nöropsikolojik batarya, EEG, BT, MR, PET, SPECT vb.

  • Organisite taraması: Nöropsikolojik batarya, EEG, BT, MR, PET, SPECT vb.

  • Projektif testler: Rorschach, TAT, DAP / HTP vb.

  • Sorgulama formları: MMPI-PD, SCID-II (Structured Clinical Interview for DSM-III-R Personality Disorders Revised) , DIPD (Diagnostic Interview for Personality Disorders), DIB-R (Diagnostic Interview for Borderline Patients - Revised), TCI (Temperament and Character Inventory) vb.



A Kümesi: Paranoid KB

  • A Kümesi: Paranoid KB

  • Şizoid KB

  • Şizotipal KB …………………tuhaf, sıradışı, yabancılaştırıcı

  • B Kümesi: Antisosyal KB

        • Sınır KB
        • Histrionik KB
        • Narsisistik KB ………………….dramatik, duygusal, tutarsız
  • C Kümesi: Kaçıngan KB

  • Bağımlı KB

  • Obsesif-Kompulsif KB …………. kaygılı, korkulu, huzursuz

  • BTA – KB: …………..Karışık KB, Depresif KB, Pasif-Agresif KB,

  • Sado-Mazohistik KB, Sadistik KB vb.



Kişilik Bozukluklarının (Eksen-II) komorbiditesi çok yüksektir:

  • Kişilik Bozukluklarının (Eksen-II) komorbiditesi çok yüksektir:

  • Aynı kişide, mevcut 10+1 ana KB profilinden sıklıkla 4-6 tanı birden konulabilir.

  • Saf ‘a-‘ ya da ‘b-‘ KB yoktur: Pratikte gözlemlediğimiz, farklı kişilik özelliklerinin biraradalığıyla ortaya çıkan karmaşık ve özgün tipolojilerdir.

  • Bu durum, KLİNİK / KATEGORİK SINIFLAMA ’nın

  • kullandığı tanı yöntemlerinin yetersiz özgünlüğüyle,

  • ve KB tanılarındaki ihtiyârî ayrıştırmalarla bağlantılıdır.





Sanrısal Bozukluk, Persekütuar Tip ..sanrımsı taslaklar değil, gerçek sanrılar

  • Sanrısal Bozukluk, Persekütuar Tip ..sanrımsı taslaklar değil, gerçek sanrılar

  • Şizofreni, Paranoid Tip …………………………………………………………...

  • Psikotik Özellikli Duygudurum Bozukluğu..ısrarlı, açık çoklu psikotik belirtiler

  • Şizotipal KB ……..………..büyüsel düşünce, tuhaf algı / konuşma / davranış

  • Şizoid KB ….…………………………………………..paranoid düşünce yoktur

  • Sınır KB ..……………..………………………………….………………………….

  • Histrionik KB ………………………tepkisellikte kuşkuculuk belirleyici değildir

  • Antisosyal KB …..kişisel çıkar birincil; kuralcı-katı vicdan değil, ‘vicdansızlık’

  • Narsisistik KB ……….……uzak tutma, kusurlarının görüleceği korkusuyladır

  • Obsesif-Kompulsif KB…...rijid, ısrarlı tutum güvensizlik ve kuşkudan gelmez

  • Kaçıngan KB ..….………….….güvensizlik, küçük düşme korkusuna bağlıdır

  • Genel Tıbbi bir Duruma Bağlı Kişilik Değişikliği, Paranoid Tip

  • Kronik Madde Kullanımı ile birlikte gelişebilen semptomlar (örn. Başka Türlü Adlandırılamayan Kokainle İlişkili Bozukluk)

  • Fiziksel eksikliklerin (örn. işitme kaybı) gelişmesine eşlikçi paranoid özellikler

  • Yabancı sosyokültürel çevrede yalnız veya azınlıkta olma (örn. mültecilik)



A. Aşağıdakilerden dördünün (ya da daha fazlasının) olması ile belirli, genç erişkinlik döneminde başlayan ve değişik koşullar altında ortaya çıkan, sürekli, toplumsal ilişkilerden kopma ve başkalarıyla birlikte olunan ortamlarda duyguların anlatımında kısıtlılık örüntüsü:

  • A. Aşağıdakilerden dördünün (ya da daha fazlasının) olması ile belirli, genç erişkinlik döneminde başlayan ve değişik koşullar altında ortaya çıkan, sürekli, toplumsal ilişkilerden kopma ve başkalarıyla birlikte olunan ortamlarda duyguların anlatımında kısıtlılık örüntüsü:

  • (1) ailenin bir parçası olamadığı gibi, yakın ilişkilere girmeyi istemez; yakın ilişkilere girmekten zevk almaz

  • (2) hemen her zaman tek bir etkinlikte bulunmayı yeğler

  • (3) başka biriyle cinsel deneyim yaşamaya karşı ilgisi varsa bile çok azdır

  • (4) alsa bile çok az etkinlikten zevk alır

  • (5) birinci derece akrabaları dışında yakın arkadaşları ya da sırdaşları yoktur

  • (6) başkalarından övgü ya da eleştirilere karşı ilgisiz görünür

  • (7) duygusal soğukluk, kopukluk ya da tekdüze bir duygulanım gösterir

  • B. Sadece Şizofreni, Psikotik Özellikler Gösteren bir Duygudurum Bozukluğu, başka bir Psikotik Bozukluk ya da bir Yaygın Gelişimsel Bozukluğun gidişi sırasında ortaya çıkmamaktadır ve genel tıbbi durumun doğrudan fizyolojik etkilerine bağlı değildir.

  • Not : Şizofreninin başlangıcından önce tanı ölçütleri karşılanıyorsa, "Premorbid“ sözcüğünü ekleyiniz. örn. “Şizoid Kişilik Bozukluğu (Premorbid)“




Yüklə 462 b.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə