Birinci Bölüm Din ve Mahiyeti

Sizin üçün oyun:

Google Play'də əldə edin


Yüklə 6.05 Mb.
səhifə1/105
tarix30.10.2017
ölçüsü6.05 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   105

İçindekiler

Birinci Bölüm


Din ve Mahiyeti

I. DÎN KELİMESİ 1

E. DİNİN TANIMI 3

IIL DÎNÎN KAYNAĞI 5

IV. DÎNÎN ÖNEMİ 6

V. DİNLERİN TASNİFİ 8

VI. DİĞER DÎNLER ve İSLAM 10

İkinci Bölüm İslâm Dini

I. İSLÂM DÎNÎNİN MAHİYETİ 15

E. TARİHÎ SÜREÇ 19

A) ÎTİKADÎ FIRKALAR 21


  1. Selefıyye 24

  2. Eş'ariyye 25

  3. Mâtürîdiyye 26

  4. Mu'tezile 27

  5. Cebriyye 28

  6. Hâricilik 29

g)Şîa 29

B) FIKIH MEZHEPLERİ 31



  1. Kavram ve Tarihçe 31

  2. Fıkıh Mezhepleri 34

  3. Mezhebe Bağlılık ve Telfik 40

aa) Mezhebe Bağlanmanın Tarihî ve Fikrî Temelleri 41

bb) Tek Mezhebe Bağlılık 45

cc) Telfik 46

C) TASAVVUF 48



  1. Tasavvufi Düşüncenin Dinî ve Fikrî Temelleri 48

  2. Tarihî Gelişim 55

  3. Tasavvufta Örgütlenme Dönemi 58

  4. Tasavvufta Kurumlaşma Dönemi 60

  5. Tasavvufta Sapmalar 62

  6. İlkeler 65

VI

Üçüncü Bölüm Akaid

I. ÎMAN 68


  1. ÎMANIN TANIMI ve KAPSAM 68

  2. ÎCMALÎ ve TAFSÎLÎ ÎMAN 70




  1. İcmâlî İman 70

  2. Tafsîlî İman 71




  1. TAKLÎDÎ ve TAHKÎKÎ ÎMAN 71

  2. ÎMAN ile AMEL ARASINDAKİ BAĞ 72




  1. Amel İmanın Ayrılmaz Parçası Değildir 72

  2. Amelin Gerekliliği ve İmanla Olan İlgisi 73

E) ÎMANIN ARTMASI ve EKSÎLMESÎ 73

F) ÎMANIN GEÇERLİ OLMASININ ŞARTLARI 74

G) ÎMAN-ÎSLÂM ÎLÎŞKÎSÎ 75

H) BÜYÜK GÜNAH KAVRAMI 76

I) TASDÎK ve ÎNKÂR BAKIMINDAN İNSANLAR 77


  1. Mümin 77

  2. Kâfir 77

  3. Münafık 77

J) KÜFÜR ve ŞÎRK 78

K) ÎMAN ile KÜFÜR ARASINDAKİ SINIR 79

L) TEKFÎR 79

E. ÎMAN ESASLARI 81

A) ALLAH'A ÎMAN 82


  1. Allah inancı 82

  2. Allah'ın Varlığı ve Birliği 83

  3. Allah'ın Varlığının Delilleri 84

  4. Allah'ın isim ve Sıfatları 85




  1. "Allah" Özel İsmi 85

  2. İsm-i A'zam 85

  3. Esmâ-i Hüsnâ 85

  4. Allah'ın Sıfatları 87

aa) Zâtı Sıfatlar 88

bb) Sübûtî Sıfatlar 89

B) MELEKLERE ÎMAN 92


  1. Melek Kavramı ve Meleklere İman 92

  2. Meleklerin Mahiyeti 92

  3. Meleklerin Özellikleri 92

  4. Meleklerin Görevleri ve Çeşitleri 94

  5. İnsanlarla Melekler Arasındaki Üstünlük Derecesi 95

  6. Cin ve Şeytan 96

aa) Cin 96

bb) Şeytan 98

C) KİTAPLARA İMAN 99


  1. İlâhî Kitap Kavramı ve Kitaplara İman 99

  2. İlâhî Kitaplar 101

aa) Suhuf 101

bb) Tevrat 101

cc) Zebur 102

dd) İncil 102

ee) Kur'an 102


  1. Kur'an'ın Nüzulü 103

  2. Kur'an'ın Muhtevası 103

  3. Kur'an'ın Mucize Oluşu 105

  4. Kur'an'ı Diğer Kutsal Kitaplardan Ayıran Özellikler 105

D) PEYGAMBERLERE İMAN 106

  1. Peygamber Kavramı ve Peygamberlere İman 106

  2. Peygambere Olan İhtiyaç ve Peygamber Gönderilmesindeki Hikmet 108

  3. Peygamberlerin Sıfatlan 109

  4. Kur'an'da Adı Geçen Peygamberler 110

  5. Peygamberlik Dereceleri 110

  6. Peygamberlik ve Vahiy 112

  7. Peygamberliğin İspatı 113

aa) Mucize 113

bb) Diğer Olağan Üstü Haller 115

h) Hz. Muhammed'in Peygamberliğinin İspatı (Mucizeleri) 115

aa) Manevî (aklî) Mucize Olan Kur'an Mucizesi 115

bb) Hissî Mucizeler 116

cc) Haber Şeklindeki Mucizeler 117

E) AHİRETE İMAN 117


  1. Âhiret Günü ve Âhirete İman 117

  2. Âhiretin Varlığının İspatı 119

  3. Âhiret Hayatının Devreleri 120

aa) Kabir Hayatı (Berzah) 121

bb) Kıyamet ve Kıyamet Alâmetleri 121



  1. Kıyametin Kopacağı Zaman 122

  2. Kıyamet Alâmetleri (Eşrâtü's-Sâat) 123

  3. Sûr ve Sûra Üfürüş 124

cc) Ba's (Yeniden Dirilme) ve Âhiret Halleri 125

l.Ba's 125



  1. Haşir ve Mahşer 126

  2. Amel Defterlerinin Dağıtılması 127

  3. Hesap ve Sual 127

  4. Mîzan 128

  5. Sırat 128

  6. Havuz 128

  7. Şefaat 129

Vlll İLMIHHL

9. Araf 129



  1. Cehennem 130

  2. Cennet 131

F) KAZA ve KADERE İMAN 132

  1. Kaza ve Kaderin Anlamlan 132

  2. Kaza ve Kadere îman 133

  3. Kader ve Kaza ile İlgili Âyet ve Hadisler 134

  4. İnsanın İradeli Fiilleri ve Fiillerinin Yaratılması 135

aa) Allah'ın ve İnsanın İradesi 135

bb) İnsan İradesi ve Fiildeki Rolü 136

cc) İnsanın Fiillerinin Yaratılması 136


  1. Tevekkül 137

  2. Hayır ve Şer 138

  3. Rızık 139

h) Ecel 140

Dördüncü Bölüm Fıkıh

I. KAVRAM 141

H. KAYNAK ve METOT 143



  1. GENEL OLARAK 143

  2. DELİLLER 144




  1. Kitap 145

  2. Sünnet 145

  3. İcmâ 146

  4. Kıyas 148

  5. İstihsan 149

f)İîstislâh (Mesâlih-i Mürsele) 151

g) Örf ve Âdet 151

h) îstishâb 152

ı) Sahabe Sözü 153

j) İslâm Öncesi Şeriatlar 153

k) Sedd-i Zerâi* 154

C) RE'Y ve İCTİHAD 155

El. MÜKELLEFİYET ve HÜKÜM 157



  1. EHLİYET 157

  2. HÜKÜM 160




  1. Vaz'î Hüküm 161

  2. Teklifi Hükümler (Mükellefin Fiilleri) 163

aa) Beş Temel Teklifi Hüküm 164

1. VACİP 164



  1. Farz 165

  2. Vacip 166

IX

2. MENDUP 167



  1. Sünnet 167

  2. Müstehap 169

3. MUBAH 169

  1. Caiz 171

  2. Helâl 172

4. MEKRUH 172

  1. Tahrîmen Mekruh 173

  2. Tenzîhen Mekruh 174

5. HARAM 174

a) Haram Fiillerin Nevileri 175



  1. Haram li-aynihî 175

  2. Haram li-gayrihî 175




  1. Haramlık Hükmü îfade Eden Lafızlar 176

  2. Haram Hükmünü Belirleme Yetkisi 176

  3. Haramdan Kaçınmanın Önemi 177

bb) Azimet ve Ruhsat 178

IV. ÎLMÎHAL 180

Beşinci Bölüm Temizlik

I. İLKELER ve AMAÇLAR 183

E. MADDÎ ve HÜKMÎ TEMİZLİK 185

A) SULARIN HÜKMÜ 186



  1. Mutlak Su - Mukayyet Su 187

  2. Durgun Su - Akar Su 188

B) MADDÎ ve HÜKMÎ KİRLİLİK 190

  1. Necaset 190

  2. Hades 192

C) TEMİZLEME YOLLARI 192

  1. Depo ve Kuyuların Temizlenmesi 192

  2. Istibrâ ve Istincâ 193

EL ABDEST 195

  1. MAHİYETİ ve ÖNEMİ 195

  2. ABDESTÎN GEREKLİLİĞİ 195

  3. ABDESTİN FARZLARI 197

  4. ABDESTİN SÜNNETLERİ ve ÂDABI 198

E) ABDESTİ BOZAN DURUMLAR 199

F) ABDESTİN ŞEKLİ 200

G) ÖZÜRLÜNÜN ABDESTİ 201

H) MESH 202



  1. Mest Üzerine Mesh 202

  2. Sargı Üzerine Mesh 203

X İLMIHHL

IV. GUSÜL 204

A) GUSLÜ GEREKTİREN DURUMLAR 204


  1. Cünüplük 205

  2. Hayız ve Nifas 205




  1. GUSLÜN FARZLARI 206

  2. GUSLÜN SÜNNETLERİ ve ÂDABI 207

V. TEYEMMÜM 208

  1. TEYEMMÜMÜN SEBEPLERİ 209

  2. TEYEMMÜMÜN YAPILIŞI 209

  3. TEYEMMÜMÜ BOZAN DURUMLAR 210

VI. KADINLARA MAHSUS HALLER 210

A) HAYIZ 211



  1. Süresi 212

  2. Dinî Hükümler 212




  1. NİFAS 214

  2. İSTİHÂZE 215

Altıncı Bölüm Namaz

I. GENEL OLARAK İBADETLERİN AMACI 217

E. NAMAZIN MAHİYETİ ve ÖNEMİ 219

El. NAMAZ ÇEŞİTLERİ 223



  1. FARZ NAMAZLAR 223

  2. VACİP NAMAZLAR 224

  3. NAFİLE NAMAZLAR 224

IV. NAMAZIN FARZLARI ve VACİPLERİ 226

A) NAMAZIN FARZLARI 227

a) NAMAZIN ŞARTLARI 227


  1. Hadesten Taharet 227

  2. Necasetten Taharet 229

  3. Setri Avret 229

4.1stikbâl-iKıble 231

5. Vakit 233

aa) Beş Vakit Namazın Vakitleri 234

bb) Müstehap Vakitler 236

cc) Mekruh Vakitler 237

dd) Kutuplarda Namaz 238

6. Niyet 238

b) NAMAZIN RÜKÜNLERİ 240

l.lftitah Tekbiri 240


  1. Kıyam 241

  2. Kıraat 241

XI

aa) Kur'an Meâliyle Kıraat 242

bb) Gizli ve Açık Okumanın Ölçüsü 243

cc) Zelletü'1-kârî 245



  1. Rükû 246

  2. Secde 247

  3. Ka'de-i Ahire 247

B) NAMAZIN VACİPLERİ 249

V. NAMAZIN SÜNNET ve ÂDABI 251



  1. SÜNNETLERİ 252

  2. NAMAZIN ÂDABI 255

VI. NAMAZA AYKIRI DAVRANIŞLAR 256

  1. NAMAZIN MEKRUHLARI 256

  2. NAMAZI BOZAN ŞEYLER 259

VII. NAMAZIN KIUNIŞI 262

Vm. EZAN ve KAMET 266

K. CEMAATLE NAMAZ 270

A) CEMAATLE NAMAZ 270



  1. Cemaatle Namaz Kılmanın Fazileti 270

  2. Cemaatle Namazın Hükmü 271

  3. Kadınlann Mescidlere Gitmeleri ve Saf Düzeni 272

  4. Cemaate Gitmemek İçin Mazeret Sayılan Haller 275

  5. BirMescidde Cemaatin Tekrarlanması 276

  6. Cemaatle Namaz Kılmanın Âdabı 277

B) İMAMLIK 277

  1. İmamlığın Şartları 278

  2. İmama Uymanın Geçerlilik Şartları 279

  3. Cemaatle Namaza İlişkin Bazı Meseleler 281

C) İMAMA UYANIN HALLERİ 282

  1. Müdrik 282

  2. Lâhik 284

  3. Mesbûk 285

X. CUMA NAMAZI 287

  1. DİNDEKİ YERİ ve HÜKMÜ 288

  2. CUMA NAMAZININ ŞARTLARI 289

a) Cuma Namazının Vücûb Şartları 290

  1. Erkek Olmak 290

  2. Mazeretsiz Olmak 292

  3. Hürriyet 293

  4. İkâmet 294

b) Cuma Namazının Sıhhat Şartlan 294

  1. Vakit 294

  2. Cemaat 294

  3. Şehir 295

  4. Cami 296

İLMIHHL

  1. İzin 298

  2. Hutbe 299

aa) Hutbenin Rüknü 299

bb) Hutbenin Şartları 300

cc) Hutbenin Sünnetleri 301

dd) Hutbenin Mekruhları 302

C) CUMA NAMAZININ KILINIŞI 302


  1. Zuhr-i Ahır Namazı 302

  2. Cuma Vakti ve Cuma Namazıyla İlgili Bazı Meseleler 303

XI. VİTİR NAMAZI 304

XII. BAYRAM NAMAZI 306

Xin. NAFİLE NAMAZLAR 308

A) REVÂTİB SÜNNETLERİ 308

a) Vakit Namazlarıyla Birlikte Düzenli Olarak Kılınan Sünnetler 308

aa) Müekked Sünnetler 309

bb) Gayr-i Müekked Sünnetler 309

b) Teravih Namazı 311

B) DİĞER NAFİLE NAMAZLAR 315


  1. Teheccüd Namazı 315

  2. Kuşluk Namazı 315

  3. Evvâbîn Namazı 315

  4. Tahiyyetü'l-mescid 316

  5. Abdest ve Gusülden Sonra Namaz 316

  6. Yolculuğa Çıkış ve Yolculuktan Dönüş Namazı 317

  7. Hacet Namazı 317

h) İstihare Namazı 318

i) Tövbe Namazı 319

j) Teşbih Namazı 319

k) Yağmur Duası 320

1) Küsûf ve Husuf Namazları 321

m) Mübarek Gecelerde Namaz Kılmak 322

XIV. NAMAZLA İLGİLİ BAZI MESELELER 322


  1. HASTA NAMAZI 322

  2. YOLCU NAMAZI 323




  1. Seferîliğin Mahiyeti 323

  2. Seferîliğin Hükümleri 326




  1. İKİ NAMAZI BÎR VAKİTTE KILMAK (CEM*) 329

  2. KORKU NAMAZI 333

XV. NAMAZLARIN KAZASI 334

  1. Sebepler 335

  2. İfa Şekli 337

XVI. SECDELERLE İLGİLİ MESELELER 339

A) SEHİV SECDESİ 339



  1. Sehiv Secdesinin Yapılış Biçimi 340

  2. Sehiv Secdesini Gerektiren Durumlar 341

XIII

aa) Terkedilmiş Bir Farzın Namaz İçinde Kaza Yoluyla

Telâfi Edilebileceği Durumlar 343

bb) Sehiv Secdesi Yapılması Gereken Durumlar 344

cc) İmamlara Özel Durumlar 351


  1. TİLÂVET SECDESİ 352

  2. ŞÜKÜR SECDESİ 354

XVE. CENAZE NAMAZI 354

  1. Cenazenin Yıkanması 356

  2. Cenazenin Kefenlenmesi 359

  3. Cenaze Namazı 360

  4. Cenaze Namazının Kılınışı 362

E) Cenazeye İlişkin Bazı Meseleler 364

F) Taşınması 365

G) Defin 366

H) Kur'an Okuma ve Telkin 367

1) Taziye 369

J) Iskat ve Devir 370



  1. Iskat 370

  2. Devir 374

K) Şehidlere Ait Hükümler 377

Yedinci Bölüm Oruç

I. İLKELER ve AMAÇLAR 379

E. ORUCUN MAHİYETİ ve ÖNEMİ 381

EL ORUCUN ÇEŞİTLERİ 384


  1. FARZ ORUÇ 384

  2. VACİP ORUÇ 385

  3. NAFİLE ORUÇ 385

  4. ORUÇ TUTMANIN YASAK OLDUĞU GÜNLER 388

IV. ORUCUN RÜKÜN ve ŞARTLARI 390

A) HİLÂLİN GÖRÜLMESİ 391



  1. Hilâlin Görülme Vakti 392

  2. Rü'yet-i Hilâl Meselesi 392

B) YÜKÜMLÜLÜK ŞARTLARI 394

  1. Yükümlülük Şartları 395

  2. Oruç Tutmamayı Mubah Kılan Mazeretler 395

C) GEÇERLİLİK ŞARTLARI 398

  1. Niyet 399

  2. Orucu Bozan Şeylerden Kaçınmak 402

D) ORUÇLU İÇİN MUSTEHAP OLAN ŞEYLER 402

E) ITİKÂF 404

XIV" İLMIHHL

V. ORUCUN YASAKLARI 405



  1. ORUCUN MEKRUHLARI 405

  2. ORUCU BOZAN ŞEYLER 406




  1. Kaza ve Kefareti Gerektiren Durumlar 406

  2. Sadece Kazayı Gerektiren Durumlar 407

  3. İlâç Kullanmanın ve İğne Yaptırmanın Hükmü 409

VI. ORUCUN KAZASI 411

  1. RAMAZAN ORUCUNUN KAZASI 411

  2. KEFARET ORUCU 411

  3. FİDYE 413

  4. ISKAT-ıSAVM 415

Sekizinci Bölüm Zekât

I. İLKELER ve AMAÇLAR 419

E. MAHİYETİ ve ÖNEMİ 422

EL ZEKÂTIN ŞARTLARI 426

A) YÜKÜMLÜLÜK ŞARTLARI 426


  1. Mükellef ile İlgili Şartlar 426

  2. Mal ile İlgili Şartlar 427

B) GEÇERLİLİK ŞARTLARI 436

  1. Niyet 436

  2. Temlik 437

IV. ZEKÂTA TÂBİ MALLAR 439

A) ALTIN ve GÜMÜŞ 440

a) Mübadele Aracı Olması Bakımından Nakit veya

Külçe Altın ve Gümüş 440



  1. Altın ve Gümüşten Yapılan Ziynet Eşyası 441

  2. Madenî ve Kâğıt Paraların Zekâtı 442




  1. TİCARET MALLARI 443

  2. TOPRAK ÜRÜNLERİ 444

  3. BAL ve DİĞER HAYVAN ÜRÜNLERİ 447

E) MADENLER ve DENİZ MAHSULLERİ 448

  1. Rikâz 448

  2. Madenler 450

  3. Deniz Ürünleri 452

F) HAYVANLAR 452

  1. Develerin Zekâtı 453

  2. Koyunların Zekâtı 454

  3. Sığırların Zekâtı 454

  4. Atlann Zekâtı 455

XV

G) SINAÎ SERVET, YATIRIM ve ÜRETİM ve ARAÇLARI 457

H) BİNA ve NAKİL VASITALARI GÎBÎ GEÜR GETİREN MALLAR 460

I) MAAŞ, ÜCRET ve SERBEST MESLEK KAZANÇLARI 462

J) HİSSE SENEDİ 463

V. ZEKÂTIN ÖDENMESİ 469



  1. ZEKÂTIN ÖDENME ZAMANI 469

  2. ZEKÂTIN ÖDENME ŞEKLİ 472

VI. ZEKÂTIN DAĞITIMI 476

A) ZEKÂTIN SARF YERLERİ 476



  1. FAKİRLER ve MİSKİNLER 477

  2. ÂMİLLER 481

  3. MÜELLEFE-İ KULÛB 482

  4. RİKAB 483

  5. BORÇLULAR 484

  6. Fî SEBÎLtLLAH 486

  7. İBNÜ's-SEBÎL 487




  1. ZEKÂTIN DAĞITIM USULÜ 489

  2. ZEKÂT VERİLMEYECEK KİMSELER 490

  3. ZEKÂT VERMEDE YANILMA 492

VII. ZEKÂT-VERGİ İLİŞKİSİ 493

  1. Zekâtın Vergiye Benzemeyen Tarafları 494

  2. Zekâtın Vergiye Benzeyen Tarafları 495

Vm. ZEKÂT VERMENİN ÂDABI 498

K. FITIR SADAKASI 501



  1. FITIR SADAKASININ ÖNEMİ 502

  2. FITIR SADAKASIYLA MÜKELLEFİYET 502

  3. ÖDEME VAKTİ 505

  4. FITIR SADAKASININ ÖDENMESİ 506




  1. Miktarı 506

  2. Ödeme Şekli 508

  3. Fitre Verilebilecek Kimseler 509

Dokuzuncu Bölüm Hac ve Umre

I. İLKELER ve AMAÇLAR 511

E. HACCIN TANIMI ve MAHİYETİ 514

El. HACCIN ŞARTLARI 516



  1. YÜKÜMLÜLÜK ŞARTLARI 516

  2. EDA ŞARTLARI 516

İLMIHHL

C) GEÇERLİLİK ŞARTLARI 518

a) İHRAM 518

aa) İhramın Rükünleri 519

bb) İhramın Vacipleri 522

cc) İhramın Sünnetleri 523

dd) İhram Yasakları 523

ee) İhramlıya Yasak Olmayan Şeyler 525



  1. ÖZEL VAKİT 525

  2. ÖZEL MEKÂN 526

IV. HACCIN RÜKÜNLERİ 526

A) ARAFAT VAKFESİ 526



  1. Vakfenin Geçerli Olmasının Şartları 527

  2. Arafat Vakfesinin Sünnetleri 527

B) ZİYARET TAVAFI 528

a) Tavafın Sahih Olmasının Şartlan 529



  1. Tavafın Vaktinde Yapılması 529

  2. Niyet 529

  3. Tavafın Haremin içinde, Kabe'nin Etrafında Yapılması 530

  4. Şavtların Çoğunu Yapmış Olmak 530




  1. Tavafın Vacipleri 530

  2. Tavafın Sünnetleri 531

  3. Tavafın Yapılışı 532

  4. Tavaf Çeşitleri 532

V. HACCIN VACİPLERİ 533

A) SAT 533



  1. Sa'yin Geçerli Olmasının Şartları 534

  2. Sa'yin Vacipleri 534

  3. Sa'yin Sünnetleri 535

  4. Sa'yin Yapılışı 535

B) MÜZDEÜFE VAKFESİ 536

  1. Geçerli Olmasının Şartları 536

  2. Müzdelife Vakfesinin Zamanı 536

  3. Akşam ve Yatsı Namazlarının Cem'-iTe'hir ile Kılınması 537

C) ŞEYTAN TAŞLAMA 537

  1. Şeytan Taşlamanın Geçerli Olmasının Şartları 537

  2. Şeytan Taşlama Zamanı 538

  3. Atılacak Taş Sayısı 539

  4. Şeytan Taşlamanın Sünnetleri 540

  5. Şeytan Taşlamanın Mekruhları 540

  6. Şeytan Taşlamanın Yapılışı 540

  7. Şeytan Taşlamada Vekâlet 541

h) Vaktinde Atılamayan Taşların Kazası 541

ı) Artan Taşlar 541

XVII

D) SAÇLARI TIRAŞ ETMEK veya KISALTMAK 541



  1. Zamanı ve Yeri 542

  2. Tıraş Edilecek veya Kısaltılacak Saçın Miktarı 542

  3. Tıraş ile Diğer Menâsik Arasında Tertip 543

  4. Tıraş Olma ve Saçları Kısaltmanın Hükmü 543

E) VEDA TAVAFI 544

  1. Vacip Olmasının Şartları 544

  2. Vakti ve Sıhhat Şartı 544

VLHACON SÜNNETLERİ ve ÂDABI 545

A) HACCIN SÜNNETLERİ 545



  1. Kudüm Tavafı 545

  2. Hac Hutbeleri 545

  3. Arefe Gecesini Mina'da Geçirmek 546

  4. Bayram Gecesini Müzdelife'de Geçirmek 546

  5. Bayram Günlerinde Mina'da Kalmak 546

  6. Muhassab'daBir Süre Dinlenmek 546

B) HACCIN ÂDABI 546

VII. UMRE 547



  1. Tanım 547

  2. Umrenin Farz ve Vacipleri 547

  3. Umrenin Zamanı 547

  4. Umrenin Yapılışı 548

Vm. HACCIN ÇEŞİTLERİ 548

  1. HÜKÜM BAKIMINDAN HAC ÇEŞİTLERİ 548

  2. YAPILIŞ ŞEKLİ BAKIMINDAN HAC ÇEŞİTLERİ 548




  1. ifradHaccı 549

  2. Temettü* Haccı 549

  3. Kıran Haccı 549

  4. Temettü' ve Kıran Haccının Şartları 549

K. HAC ve UMRENİN YAPILIŞI 550

X. HAC ve UMRE ile İLGİLİ KURBANLAR 555



  1. HEDYİN MAHİYETİ 555

  2. HEDY KURBANIYLA YÜKÜMLÜ OLANLAR ve HEDYİN ÇEŞİTLERİ 556




  1. TatavvuHedy 556

  2. Vacip Hedy 556




  1. HEDY KURBANININ KESİLECEĞİ YER ve ZAMAN 556

  2. HEDY KURBANLARININ ETLERİ 557

E) KURBAN YERİNE ORUÇ 557

XI. HAC ve UMRENİN CİNAYETLERİ 558



  1. CİNAYETİN ANLAMI 558

  2. CİNAYETLERİN CEZA ve KEFARETLERİ 559

a) Hac ve Umrenin Bozulmasına Yol Açan ve Kaza Edilmesini

Gerektiren Cinayetler 559

b) Deve veya Sığır Kesmeyi (Bedene) Gerektiren Cinayetler 559

XVIII lUVılHHL

c) Koyun veya Keçi Kesmeyi (Dem) Gerektiren Cinayetler 560

aa) Hac ve Umrenin Vâcipleriyle İlgili Olanlar 560

bb) ihram Yasaklarıyla İlgili Olanlar 560


  1. Fıtır Sadakası Kadar Bağışta Bulunmayı Gerektiren Cinayetler 562

  2. Bedel Ödemeyi Gerektiren Cinayetler 562

aa) Karada Yaşayan Av Hayvanlanyla İlgili Olanlar 562

bb) Harem Bölgesinin Avları ve Bitkileriyle İlgili Olanlar 563

f) Özür Sebebiyle İhram Yasaklarına Uymamak 563

C) CİNAYET CEZA ve KEFARETLERİN ÖDEME ZAMANI ve YERİ 563

XII. ÎHSÂR ve FEVÂT 564

A)ÎHSÂR 564



  1. îhsâr Sebebiyle İhramdan Çıkma 565

  2. İhsâr Sebebiyle Yapılamayan Menâsikin Kazası 565

B) FEVÂT 565

Xin. HACDA VEKÂLET 566



  1. İbadetlerde Vekâlet 566

  2. Farz Olan Hac İçin Vekâlet Şartları 567

XIV. MEDİNE'DE MESCÎD-İ NEBÎ'Yİ ve PEYGAMBERİMİZ'İN KABRİNİ ZİYARET 569

Onuncu Bölüm


Hz. Peygamber'in İbadet Hayatı 573

Önsöz


Kısaca "davranış bilgisi" demek olan ilmihal, Rabbine, kendine ve içinde yaşa­dığı toplum ve çevreye karşı sorumlulukları olan ve bunu yerine getirme gücüne sahip bulunan insanın, kendisinden beklenenleri yerine getirmesinde ona kılavuz­luk etmeyi hedefleyen derli toplu bilgilerden ibarettir. Bu bilgiler hem dinî metinle­rin doğrudan belirlemelerini hem de bu belirlemeler etrafında oluşan yorumları, tecrübe birikimlerini ve uzun dönemlerden süzülüp gelen bir dinî yaşayış geleneği­ni temsil eder.

Ferdî ve sosyal hayatı dinin emir ve önerilerine uygun şekilde yaşayabilmeyi mümkün Man bir bilgilenmeye olan ihtiyaç, İslâm toplumlarında ilk dönemlerden itibaren değişik usullerde karşılanmış, fakat hem çalışma hayatının ve meşguliyet­lerin arttığı hem de asırlardır oluşan dinî bilgi ve yorum mirasının iyice zenginleşip çoğaldığı ve âdeta bir kargaşanın yaşandığı günümüzde bu ihtiyaç daha mübrem hale gelmiştir.

Elinizdeki bu ilmihalde akaid, ibadetler, haramlar ve helâller, aile hayatı, ticarî ve sosyal hayat da dahil olmak üzere günlük hayatı kuşatan bütün dinî ve fikhî konu ve problemler, dinin aslî kaynaklarına ve genel kabul görmüş bilimsel metot­lara bağlı kalınarak, fakat günümüzdeki gelişme ve değişim de göz ardı edilmeksi­zin ele alınmıştır. Böylece bu çalışmada, ilmihal kültürü çerçeve sindeki problemleri güncelleştirmek ve günceli de problem edinmek, dinî-fıkhî hükümlerin anlatımında klasik doktrindeki farklı görüşlerin ve şeklî tartışmaların arasına sıkışıp kalmadan fakihlerin yaklaşım tarzlarını ve demek istediklerini araştırmak, hem geleneksel fıkıh kültürünü vermek hem de bu bağlamda mâkul ve uygulanabilir bir çözüm önerisi getirmek amaçlanmıştır. Konuların anlatımında dinin aslî kaynaklarında yer alan hükümler ile İslâm toplumunda bu hükümler etrafında oluşan fıkıh kültür ve geleneğini, yorumları ve farklı bakış açılarını birbirinden titizlikle ayırt etmek de bu çalışmada izlenen temel bir metot olmuştur.

Eserin telifinde Hanefî mezhebinin görüşleri esas alınmış olmakla birlikte bu konuda sağlıklı bir muhakeme yapabilmeye zemin hazırlaması için çoğu zaman diğer fıkıh mezheplerinin ve çağımız İslâm bilginlerinin görüşlerine de yer verilmiş, gerektiğinde bunlar arasında gerekçesi de açıklanarak tercihlerde bulunulmuştur. Bununla birlikte bir konuda fıkıh kültüründe farklı görüşlerin bulunmasının birey açısından ne anlama geldiği ve bunlardan nasıl ve hangi ölçülerde yararlanılabile­ceği hususu hem başlangıçta bir metodoloji sorunu olarak işlenmiş hem de yer yer özel olarak belirtilmiştir.

J3C İLMIHHL

Özellikle ibadet konuları incelenirken, ilk önce, ibadetin anlam ve gayesini ge­nel olarak bildirmek üzere söz konusu ibadetin ilke ve amaçlarından bahsedilmiş, daha sonra verilecek birtakım şeklî bilgilerin hangi anlam çerçevesi içerisinde yer aldığı gösterilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, ibadetlerin yapılışına ilişkin mevcut bilgi ve hükümlerin anlamına da yer yer işaret edilmiştir, İbadet konularında verilen ilke ve amaçlar ile çizilen anlam çerçevesi, diğer birçok ilmihalde yer alan ve mü­kellefi düşünme, kavrama ve bilinçli ifada bulunma konumundan uzaklaştıran gereksiz ayrıntı ve bilgi yığınını tekrar etmemize gerek bırakmamıştır. Yazım ko­nusunda izlenen bu metot, netice itibariyle bireyin, ibadetlerin ifasına ilişkin soru ve sorunlar konusunda Allah karşısında sorumluluk üstlenmesini ve bu sorumlu­luk çerçevesinde inisiyatif kullanmasını mümkün ve gerekli kılmaktadır.

Eserin telifinde fıkıh kültüründeki ağırlıklı görüşlerin yanı sıra, büyük bir ilmî mesai ile hazırlanan Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisinden, yine araş­tırma ürünü bilimsel bir eser olan İslam'da İnanç İbadet ve Günlük Yaşayış An­siklopedisinden, merhum Ömer Nasuhi Bilmen'in Büyük İslâm İlmihali'nden ve kaynak belirtilmemekle birlikte genel fıkıh literatüründen âzami ölçüde yararlanıl­mıştır.

Birinci ciltte, din ve İslâm dini, İslâm dininin tarihî süreçteki anlaşılma tarzı ve ekolleşmeler, fıkıh ilminin gelişim seyri, ilmihal kültürünün iyi kavranabilmesi için anahtar konumundaM temel fıkıh ve fıkıh usulü kavramları üzerinde durulduktan sonra İslâm'ın beş esası işlenmiştir. I, cilt müslümanın yaratan karşısındaki konum ve sorumluluğunun işlenmesine tahsis edilmiştir, II, ciltte ise, sosyal içerikli bazı ibadetler, helâller ve haramlar, aile hayatı, sosyal ve siyasal hayat, hukukî ve ticarî hayat, ferdî ve toplumsal ahlâk da dahil müslümanın toplum içindeki konu­mu ve ilişkileri ele alınmıştır.

Konuların çatısı, telif heyetinde yer alan sahasının uzmanı ilim adamlarınca oluşturulmuştur. Heyetimiz, bu tür çalışmaların kolektif bir çalışma sonucu daha verimli hale geleceğinin idraki içinde ortak mesai ile her bir konuyu aralarında tartışarak bazı tercih ve çözüm önerileri geliştirmiş ve eserin nihaî ilmî sorumlulu­ğunu yazarlarla birlikte üstlenmiştir. Bu itibarla eserin hazırlanmasında bilimsel katkılarda bulunan ilim adamlarına, bu projenin gerçekleşmesini aktif olarak des­tekleyen İSAM ve DİVANTAŞ yetkililerine ve personeline teşekkür ederiz,

12,09,1998 Bağlarbaşı-İstanbul

Prof, Dr, Hayreddin Karaman Prof, Dr, Ali Bardakoğlu Prof, Dr, H, Yunus Apaydın

Birinci Bölüm

Din ve Mahiyeti

Din insanın Tanrı, diğer insan ve varlıklarla münasebetlerini düzenleyen ve hayatına yön veren, onlarla ilgili davranışlarına esas olacak kurallar bütününe verilen addır, İnsanla beraber var olan, tarihin bütün devirlerinde ve bütün topluluklarında karşılaşılan din olgusu, çeşitli şekillerde kendini göstermektedir. Bütün bu çeşitliliği kuşatacak bir tanım zor olmakla birlikte bu müesseseye verilen isimlerden yola çıkarak dinin mahiyeti hakkında bilgi sahibi olunabilir.




Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   105
Orklarla döyüş:

Google Play'də əldə edin


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə