Demokrit - yunon faylasufi (tax mil.avv. 460-370-yillar)
Olamni bilish va haqiqatga erishish mumkin.
Aristotel – yunon faylasufi (mil.avv. 384-322-yillar)
Tabiat – bilish va his qilish manbai. Sezgi –ayrim narsalarni his etadi, tafakkur narsalarning umumiy tomonlarini idrok etadi.
Abu Nasr Forobiy (873-950-yillar)
Inson barcha bilimlarni tashqi olamdan oladi, u sezgi, idrok, xotira, mantiqiy tafakkur orqali voqelikni biladi.
Frensis Bekon – ingliz faylasufi (1561-1626-yillar)
Olamni bilish mumkin. Bilish sezgidan boshlanadi. Bilish manbai – tajriba. Olim organon “Yangi organon” asarida bilishning induktiv metodini ishlab chiqqan.
Rene Dekart – fransuz faylasufi (1596-1650-yillar)
Bilishning birdan-bir manbai – tafakkur. Olim bilishda ratsionalizm g`oyasini ilgari surgan.
2-chizma.
2-chizma.
Bilish muammosining falsafada qo`yilishi.
Jon Lokk – ingiliz faylasufi (1632-1704)
Sensumizm ta’limoti asoschisi bilimning
David Yum – ingliz faylasufi (1711-1776-yillar)
Inson real voqelikni bila olmaydi. U faqat o`z sezgilarini bila oladi.
Jorj Berkli – ingiliz faylasufi (1685-1753)
Barcha narsalar sezgilarmajmuasidan iborat. Ular obektiv dunyoning mavjudligini inkor etadilar.
Immanuil Kant – nemis faylasufi, tabatshunos olim (1724-1804-yillar)
U inson bilishi mumkin bo`lgan hodisalar olamini “narsa biz uchun” deb nomlaydi. “Narsa o`zida”ni inson bila olmaydi, deb hisoblaydi.
Vilgelm Gegel – nemis mumtoz falsafasining yirik vakili (1770-1831)
Olamni dialektik anglash metodini ishlab chiqdi, olam taraqqiyotining ziddiyatli jarayon ekanligini asoslab berdi.