Yayına Hazırlayanlar



Yüklə 158.95 Kb.
tarix14.08.2018
ölçüsü158.95 Kb.

Birinci Sayfa


I.TÜRKİYE ÇOCUK HAKLARI STRATEJİSİ

2012-2016

-İkinci Taslak Metin-

Yayına Hazırlayanlar


Mustafa Ruhi Şirin

Prof.Dr. Aydın Gülan



Danışman Kuruluş


TÜBİTAK - TÜSSİDE

Yayınları


İkinci Sayfa


Çocuk Vakfı Yayınları: 93

I.Türkiye Çocuk Hakları Kongresi

Yayın Dizisi: 17

Yayın Yönetmeni : Mustafa Ruhi Şirin

Kapak ve iç tasarım : Lokomotif Ajans

Redaksiyon

ve tashih : Selim Uğurlu – Ömer Alioğlu

Baskı-cilt : Erkam Matbaası

Baskı tarihi : Şubat 2011

Birinci baskı : 1250 adet


ISBN 975-552-

Çocuk Vakfı Yayınları

Zafer Sokağı No17

34371 Nişantaşı – İstanbul


Telefon : 0 212 240 41 96 – 240 23 83

Belgegeçer : 0 212 230 01 25

elektronik posta : cocukvakfi@hotmail.com

internet sitesi : www.cocukvakfi.org.tr


Üçüncü sayfa




I.TÜRKİYE ÇOCUK HAKLARI STRATEJİSİ

2012-2016

-İkinci Taslak Metin-

Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi

(2012 – 2016)

İkinci Taslak Metin

Yazım Grubu

İstanbul, 9 Mart 2011

Dördüncü sayfa : BOŞ

Beşinci ve Altıncı Sayfa

İÇİNDEKİLER
Stratejinin Sunuşu
1.Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi

(2012 – 2016) İkinci Taslağı


  1. GİRİŞ




  1. MİSYON / GEREKÇE




  1. VİZYON-ÇOCUK HAKLARI HAYALİMİZ




  1. ÇOCUĞA YAKLAŞIM, ÖLÇÜTLER ve İLKELER




  1. ÇOCUĞA YAKLAŞIM

  1. Çocuğun Masumiyeti

  2. Çocuğa Saygı ve Çocuklar İçin Demokrasi

  3. Aileye Saygı ve Ailenin Desteklenmesi




  1. Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin Ölçütleri ve İlkelerine Dayalı Bir Strateji

  1. Temel Ölçüt: Çocuğun Yüksek Yararının Önceliği

  2. Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin İlkeleri



  1. STRATEJİK AMAÇLAR, STRATEJİLER ve EYLEMLER

  1. Çocuğa Saygı Kültürü

  2. Çocuğun Görüşünün Alınmasının Önceliği

(Çocuğun Katılım Hakkı)

  1. Çocuk Hakları Eğitimi ve Öğretimi

  2. Medeni Haklar ve Özgürlükler

  3. Eğitim, Öğretim, Bilim, Sanat ve Spor

  4. Çocuğun Sağlığını ve Sosyal Güvenliğini Sağlamaya Yönelik Hizmetler

  5. Aile ve Çocuğa Yönelik Destek ve Özel Koruma Hizmetleri

(Çocuk Yoksulluğu, Güç Koşullardaki Çocuklar ve Çocuk İş Gücü İstismarının Önlenmesi)

  1. Çocuk Adalet Sistemi

  2. Çocuk Dostu Bir Medya

  3. Denetleme ve İzleme




  1. STRATEJİNİN PROJELENDİRMESİ, FAALİYET VE UYGULAMA PLANI ÜST YÖNETİM ÖNERİSİ




  1. SONUÇ ve ÖNERİLER


KAYNAKÇA
İletişim Bilgileri

Yedinci Sekizinci Sayfa



1.TÜRKİYE ÇOCUK HAKLARI STRATEJİSİ

(2012 – 2016)

İkinci Taslağı


Sunuş
I. Türkiye Çocuk Hakları Kongresi’nin başlangıç tarihi: 1 Ocak 2010. Kongreyi 25 – 27 Şubat 2011 tarihinde gerçekleştirdik.
TBMM Başkanı Sayın Mehmet Ali Şahin’in himayelerinde gerçekleşen I. Türkiye Çocuk Hakları Kongresi ile Türkiye, çocukla ilgili yeni bir başlangıca hazırlanıyor. Kongre’nin bugünün ve geleceğin çocuklarına en büyük armağanı ise I. Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi olacak. Strateji belgesi üzerinde 25-27 Şubat 2011 tarihinde çocuk ve yetişkin delegelerin üç gün boyunca görüşü alındı ve taslağı yine çocuk ve yetişkin delegeler sonuçlandıracak.

I. Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi’ni hazırlarken Çocukların Cumhuriyeti İçin Çocuk Hakları düşüncesi belirleyici oldu. Stratejinin temel ilkesi, çocuğa saygı temelinde çocuklar için çocuklarla birlikte hareket etmek, anlayışına dayanıyor. Strateji hazırlanırken Türkiye genelinde çocuk ve yetişkin görüşü alınmasına özel önem verildi. Türkiye’nin çocuk nüfusu dikkate alındığında çocuk görüşü, özellikle de köy çocuklarının görüşlerinin alınmasında başarılı olamadık. Gönderilen çocuk görüşlerinin büyük çoğunluğu ise yetişkinler tarafından yazılmıştı. Ne yazık ki çocuklarımızın görüş bildirme alışkanlıkları yok. Buna rağmen, strateji hazırlama süreçlerinde çocukla yola çıkma kararlılığımızdan ödün vermeden bu sonuca ulaşabildik. Strateji Belgesi’nin hazırlanmasında Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin Ölçütleri ve ilkeleri esas alınmış; çocuk hakları ile ilgili 1.,2. ve 3. ulusal ilerleme raporları; alternatif raporlar; BM Çocuk Hakları Komitesi Türkiye Raporu (2001); çocuk hakları alanında uzman sivil toplum kuruluşlarının raporları ve değerlendirmeleri göz önünde bulunduruldu.
1. Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi’nin ön hazırlık çalışmaları Ağustos 2010 tarihine kadar sürdü. Çocuk ve yetişkin görüşlerinin alınması amacıyla çocukla ilgili hükümet kuruluşları, STK temsilcileri, üniversite öğretim üyeleri ve yetişkinlerle 13-15 Ekim 2010 tarihinde; 17-18 Ekim tarihinde ise çocuk görüşü alınması amacıyla TÜBİTAK-TÜSSİDE’nin danışmanlığında düzenlediğimiz çalıştaylar gerçekleştirildi. Çocuk görüşü alınması bağlamında 81 ilin Demokrasi ve Öğrenci Meclisleri, Çocuk Meclisleri ve Çocuk Hakları Komiteleri’ne üye 9 – 18 yaş grubu 6230 çocuğun görüşüne başvuruldu. Çocuk görüşü alınması süreçlerinde 11 soru soruldu çocuklara. Çocuk görüşlerinden Sesimizi Kim Duyacak!.. adıyla 2010 Çocuk Görüşü Raporu hazırlandı ve 23 Nisan 2010 tarihinde açıklandı. 23-24 Kasım 2010 Ankara, 27-28 Kasım 2010 İstanbul Odak Grup toplantılarıyla alan uzmanlarının görüşleri alınarak hazırlık çalışmaları sürdürüldü.
2012 – 2016 yıllarını kapsayacak I. Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi Belgesi’nin birinci taslak metni 28 Ocak 2011 tarihinde kamuoyuna açıklandı. Taslak hakkında eleştiri, görüş ve önerileri için çocukların kurduğu dernekler, sivil toplum kuruluşları, özerk ve hükümet kuruluşları, 81 ilin valilikleri, yerel yönetimleri ve siyasi partiler ile 2845 üniversite öğretim üyesi ve alan uzmanından tekrar görüş talebinde bulunuldu.
Strateji Birinci Taslağı 25 Şubat 2011 tarihinde kitap halinde yayımlandı. Strateji taslağının Kongrede değerlendirilmesi amacıyla, Türkiye’de kurulmuş 5 çocuk derneği, çocuk konusunda uzman 56 sivil toplum kuruluşu, 81 ilin belediye başkanı ve valisi, 108 üniversitenin rektörü, 22 özerk ve hükümet kuruluşu üst düzey yöneticisi ve seçime katılacak 22 siyasi parti temsilcileri I. Türkiye Çocuk Hakları Kongresi’ne Delege ve Gözlemci Delege statüsünde davet edildi. Sonuç olarak, 25-27 Şubat 2011 tarihinde gerçekleşen Kongrede de 530 çocuk ve yetişkin delege taslak üzerinde 3 gün boyunca görüşlerini açıkladılar. Kongrede Birinci Taslak üzerinde yapılan bu genel değerlendirmenin 15 saatlik ses kaydı Kongre’nin web ortamına yansıtıldı.

I. Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi, etkilenen taraf çocuk ve etkileyen taraf yetişkin, toplumun bütün çevreleri ve hükümet kuruluşlarının görüşleri alınarak hazırlandı. Strateji Belgesi’nin ana felsefesi ise, çocuk ve yetişkin bireylerin, toplumun bütün çevrelerinin ve devletin katılımı ile çocuk sorunlarının çözümüne yönelmek, olarak belirlenmiştir. Bu yaklaşımdan hareket edildiğinde stratejinin amaçlarının 1 ya da 5 yılda bütün yönleriyle gerçekleşeceğini ileri sürmek gerçekçi değildir. Strateji ile çocuklar için iyi bir başlangıç yapılacağı düşüncesi ise daha doğru ve gerçekçi bir yaklaşımdır. Bu açıklamalardan anlaşılacağı gibi, Strateji Belgesi hükümet programı değildir; çocuk ve yetişkin bireyleri, toplumu, yerel yönetimleri, sivil toplum kuruluşlarını ve devleti çocuktan yana taraf olmaya ve sorumluluklarını yerine getirmeye davet eden sosyal politika belgesidir.
I. Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi’nin niçin hazırlandığı kadar nasıl hayata geçirileceği de önemlidir. Strateji Belgesi sonuçlandığında eş zamanlı olarak 6 çalışmanın yapılması gerekmektedir: Bir, strateji belgesinin çocuğa göre uyarlanması. İki, stratejinin hangi süreçlerde hayata geçirileceğine ilişkin projenin hazırlanması. Üç, ülke ölçekli strateji faaliyet planının düzenlenmesi. Dört, strateji uygulama planı ve paydaşlarının belirlenmesi. Beş, öncelikler sıralamasına göre strateji acil eylem planının hazırlanması ve uygulanması. Altı, stratejinin amaçlarının gerçekleşmesi amacıyla çocuk ve yetişkinler yanında sivil toplum kuruluşlarının etkin izleme-değerlendirme ve denetleme çalışmalarının gerçekleştirilmesi.
Önemli bir gerçeği vurgulamak isteriz: Stratejinin bütün süreçlerinde çocuk özne durumuna gelmedikçe stratejinin amaçlarının gerçekleşme ihtimali de yoktur.
2012-2016 dönemini kapsayan I. Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi İkinci Taslak Metni, 15 aylık bir sürecin sonunda hazırlanabilmiştir. Stratejinin hazırlanmasında görüş bildiren ve destek veren 7000 çocuğa ve 2865 yetişkin bireye; sivil toplum kuruluşu, yerel yönetim, üniversite ve hükümet kuruluşları ile çalıştay ve odak grup toplantılarına katılan 345 alan uzmanına ve 1. Türkiye Çocuk Hakları Kongresi’nin çocuk ve yetişkin delegelerine teşekkür ediyoruz.
Türkiye’nin yeni çocuk hakları ödevinde buluşmak ümidiyle…
Prof. Dr. Aydın Gülan Mustafa Ruhi Şirin

Kongre Başkanı Çocuk Vakfı Başkanı

Kongre Genel Yönetmeni
Dr. İsmail Barış Prof. Dr. Yunus Söylet

Sosyal Hizmetler ve İstanbul Üniversitesi Rektörü

Çocuk Esirgeme Kurumu

Genel Müdürü

1.TÜRKİYE ÇOCUK HAKLARI STRATEJİSİ

(2012 – 2016)

İkinci Taslağı

I.TÜRKİYE ÇOCUK HAKLARI STRATEJİ BELGESİ

( 2012-2016 )

İkinci Taslağı

Beni övme sözlerini bırakınız; gelecek için neler yapacağız, onları söyleyiniz!...

Gazi Mustafa Kemal Atatürk

I.GİRİŞ
1. Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi Belgesi, BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’ni kapsayan ve Türkiye’nin katkısını ortaya koyan aşağıda belirtilen çocuk hakları ile ilgili hayalimizi / vizyonumuzu gerçekleştirmek düşüncesiyle hazırlandı:

ÇOCUK HAKLARI HAYALİMİZ
Çocuğun yüksek yararının bütün yararlardan öncelikli olduğunu kabul ederek, yaşama ve gelişme hakkı ile ayrımcılığın önlenmesini esas alan, çocukla birlikte ailenin, toplumun ve devletin etkin katılımına dayalı, çocuk hakları kültürü temelinde bir çocukluğun yaşandığı Türkiye
Strateji belgesinin bu amaç ve yönelişi çocuk haklarının gerçekleşmesi ve sorunlarının çözümünü sadece Türkiye ile sınırlı görmez; aynı zamanda uluslararası çocuk hakları ve sorunlarının birlikte çözüm bilincini oluşturur. Türkiye çocuk hakları kültürü ve politikasının esası budur. Bu değişim ve dönüşüm verili dünya koşullarının aşılmasını içerdiği için bugünü ve geleceği de kapsayan tarih ve medeniyet bakışını taşır.
1.Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi’nin hazırlanması, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Sayın Mehmet Ali Şahin’in himayelerinde, Türkiye’de ilk kez 25-27 Şubat 2011 tarihinde gerçekleştirilen 1. Türkiye Çocuk Hakları Kongresi’nin paydaşları Çocuk Vakfı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ( SHÇEK ), İstanbul Üniversitesi’nin işbirliği ve TÜBİTAK TÜSSİDE’nin danışmanlığında gerçekleşmiştir.

13-15 Ekim 2010 tarihinde TÜBİTAK TÜSSİDE’nin strateji çalıştayında ilgili kurumların, STK temsilcilerinin, üniversite öğretim üyelerinin ve ilgili paydaşların; 17-18 Ekim 2010 tarihinde çocukların; 23-24 Kasım 2010 Ankara, 27-28 Kasım 2010 İstanbul Odak Grup toplantılarıyla alan uzmanlarının görüşleri alınmış ve bütün aşamalarında çocuk görüşünün yansıtılmasına özel bir önem verilmiştir.


Strateji Belgesi’nin Birinci Taslağı, 28 Ocak 2011 tarihinde çocuk ve yetişkin görüşüne sunul- muştur. Alınan görüşler doğrultusunda yeniden ele alınan metin, 25-27 Şubat 2011 tarihinde İstanbul’da gerçekleşen 1.Türkiye Çocuk Hakları Kongresi’nde çocuk ve yetişkin delegelerin görüşleri çerçevesinde ikinci kez düzenlenmiştir. Strateji Belgesi İkinci Taslağı, Kongre delegeleri ile birlikte değerlendirilerek son şekline kavuşturulacaktır.
Strateji Belgesi’nde, çocukla ilgili paydaşların Türkiye çocuk hakları hayali / vizyonu ve bu hayalin gerçekleşmesi için önerileri, stratejik amaç ve eylemler ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Bu nedenle belge, hükümet programı yaklaşımıyla değil, ülke ölçekli genel bir stratejik anlayış ile hazırlanmıştır.
I.Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi, hayata geçirilmesi noktasında, demokratik gelişimin bir gereği ve göstergesi olarak, sivil toplum kuruluşlarına ve yerel yönetimlere önemli görevler yüklemektedir.
Strateji Belgesi’nin 2012-2016 döneminde uygulanabilir duruma gelmesi için, 2011 yılı içinde hazırlık ve projelendirme çalışmaları ile yasal ve idari düzenlemelerin tamamlanması gerekmektedir. Strateji Belgesi’nin hayata geçirilmesi için öngörülen 6 aşama şöyledir:


  1. Strateji belgesinin çocuğa göre uyarlanması.

  2. Stratejinin hangi süreçlerde hayata geçirileceğine ilişkin projesinin hazırlanması.

  3. Ülke ölçekli strateji faaliyet planının düzenlenmesi.

  4. Strateji uygulama planı ve paydaşlarının belirlenmesi.

  5. Öncelikler sıralamasına göre strateji acil eylem planının hazırlanması ve uygulanması.

  6. Stratejinin amaçlarının gerçekleşmesi amacıyla çocuk ve idare yanında sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla etkin izleme-değerlendirme ve denetleme çalışmalarının gerçekleştirilmesi.



II. MİSYON / GEREKÇE
1.- Çocuk hakları stratejisi, nasıl bir dünya istediğimizle ilgilidir.
Tarihte insanlık ilk defa bir bütün halinde kendi geleceği için kaygı duymaktadır. Çocuk hakları konusunda uluslar arası düzenlemelere gerek duyulması bunun kanıtıdır.
Dünya uygarlık tarihi ve toplumsal gelişmelerin sağladığı bazı kazanım ve sorunlar çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyeti’nin 27 Ocak 1995 tarihinde kabul ettiği BM Çocuk Hakları Sözleşmesi ve 18 Ocak 2001 tarihinde onayladığı Çocuk Haklarının Kullanılmasına Dair Avrupa Sözleşmesi, Avrupa Birliği Çocuk Hakları Stratejisi ( ..... ) , Avrupa Konseyi’nin 2009 – 2011 Çocuk Hakları Stratejisi, BM İnsan Hakları Evrenesel Bildirgesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile dünya çocuk hareketinin çeşitli deneyimleri ve evrensel ilkeleri 1.Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi’nin gerekçesini oluşturmaktadır.
2.- Çocuk sorunu, öncelikle mevcut egemenlik ilişkilerinin yarattığı bir dünya uygarlığı sorunudur.
Çocuk sorunlarının ve haklarının sadece ekonomik merkezli olmaması ve çeşitli sosyal ve kültürel düzeyleri de kapsaması nedeniyle çok yönlü disiplinler arası bütünsel bir bakışa ihtiyaç vardır.
Çocuk sorunlarının çözümü konusu, her türlü toplumsal farklılıklara rağmen, çağdaş medeniyetin ortak bir problemi olarak ve dolayısıyla da tüm çocukların ve toplumların katkıda bulunacağı, kendi güç ve imkanlarını ortaya koyacağı eleştirel bir yaklaşımla ele alınmalıdır. Böyle bir temellendirme Türkiye Çocuk Hareketi’nin kendi sözünü ve zenginliğini, maddi bir güç olarak örgütlenmesini ortaya koyma imkanı vermektedir.

3.- Her medeniyet, en iyisini önce çocuğa vermeyi amaçlamadıkça, dünya çocuklarının sorunları çözülemez ve çocukların güzel bir dünyada yaşama hayalleri gerçekleşemez. Bu nedenle, çocuk sorunlarının çözümünde medeniyetin çocuk açılımı ve çocuk haklarını gündemine alması belirleyici bir önceliğe sahiptir.


Farklı medeniyetlerin olması ve çelişkisi, dünya tarihinin birliğine engel değildir. Medeniyetler arası ilişki, çelişki ve çatışmalar dünya tarihinin birliğini ve dinanizmini oluşturur. Tek merkezli bir uygarlık ve egemenlik anlayışının mutlaklığı yerine farklı medeniyetlerin de dünya tarihine katkıları ve söz sahibi olmaları dünya uygarlık tarihinin bir zenginliğidir. Toplumların en geniş biçimde kendileriyle özdeşleştikleri meden,yet merkezli çözüm çocuk haklarının ve sorunlarının da en geniş biçimde çözümünü içerir. Medeniyetler arası ilişkiler dünyanın geleceğini de belirlemesi nedeniyle hiç bir medeniyet çocuk haklarına ve sorunlarına ilgisiz kalamaz. Bu nedenle çocuklara saygı, koruma ve gözetim bir anlamda her medeniyetin kendi varlığına sahip çıkma ve yüceltme çabasının ifadesidir. Çocukların masumiyeti ve çocuklara saygı bu nedenle keyfi değildir, en üst düzeyde toplumların kendi varlığıyla ilgili bir soyutlamadır.
Çocuk hakları ve sorunları tek bir medeniyet çözümüne ve üstünlüğüne indirgenemez. İnsan hakları temelinde evrensel çocuk hakları kültürünün tarihi gelişim sonucu ortaya çıkan ve dünyaca da kabul gören bazı sonuçları vardır. Çocuk hakları kültürü bir medeniyete mal edilemez; çocuğa ait birikim insanlığın ortak tarihinin bir ürünüdür.Bu nedenle her medeniyetin Çocuk Hakları Sözleşmesi’ni yorumlama hakı esastır.

5.- 1. Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi, kendi içinde bazı süreçler teşkil etse bile uzun vadeli ve bütüncül bir medeniyet yaklaşımına sahiptir. Bu yaklaşımın günümüzdeki çocuk sorunlarını kapsayacak biçimde bütün alanlara nüfuz edebilmesi, toplumdaki yaklaşım ve uygulamaları etkilemesi için yeni bazı araç ve yöntemlerin geliştirilmesini gerektirmektedir. Bunun bir yönü yeni bir dünya ve geleceği amaçlayan bütüncül çocuk bakış açısı bilinci, diğer yönü bu bilincin sürekliliğini sağlayacak ve geliştirecek bir örgütlenmedir. Bu örgütlenme, çocuk hakları kültürünün gelişmesi için asgari koşuldur. Bu ön koşulun temeli çocuğun katılımını ve ortaklığını stratejinin amaçları ve eylemlerine egemen kılmaktır.



6.- Aileye ve çocuğa yönelik ” iyilik hali endeksi” sistemi gereklidir.
Çocukluk bir toplumsal kategoridir. Çocuk hakları toplumca sahip çıkılması ve ifade edilmesi gereken haklardır. Bu arada sistemin kendisinin yarattığı sorunlar toplumsal seviyede çözüme kavuşturulamadığı için, çocuk sorunları da özel sorunlar olarak farklı uygulamalara ve düzenlemelere konu teşkil etmiştir. Toplumsal aksaklıkların ve zaafların temelini tartışmadan, dar anlamda çocuğu etkileyen her türlü sorunun acil çözümü için, mevcut sistem içinde iyileştirmeler gerçekleştirmek zorunlu hale gelmiştir. Bu uygulamaların izlenmesi, denetimi ve ölçülmesi için, çocuk bilgisi ve göstergeleri ile aileye ve çocuğa yönelik ”iyilik hali endeksi” sistemi gereklidir.
”Çocuğun iyi olma hali endeksi”nin amacı çocuğun bir bütün olarak ve şimdiki ihtiyaçları dikkate alınarak ”iyi olmasının” göstergelerini belirlemektir. Çocuğun iyi olma hali göstergelerinin tanımlanması ve ortaya konması iki açıdan önemli açılım sağlayacaktır: Bir, çocuğun bugünkü büyüme ve gelişimi sürecinde toplumsal katılımını ve yapabilirliklerini gerçekleştirmesini sağlayacak öznel ve nesnel kriterlerin belirlenmesidir. İkincisi ise, çocuğun büyümesini ve gelişimini şekillendiren bütün süreçler ve bağlamlar içinde müdahale alanlarının oluşturulabilmesidir. Böylece, çocuklara yönelik ulusal düzeyde bir izleme ve müdahale mekanizması oluşturularak çocukların sorunları ertelenmeden çözülmesi mümkün olabilecektir. ”Çocuğun iyi olma hali” sisteminde maddi durum, sağlık, eğitim, ev ve çevre koşulları, güç koşullar ve güvenlik, katılım, ilişkiler, öznel iyi olma hali olmak üzere sekiz alanda oluşturulan gösterge endeksi çocuğa bütünsel çocuk bakış açısı ile bakmayı hedeflemektedir. Çocuğun iyi olma hali gösterge endeksi hem uluslararası çalışmalar ile karşılaştırmalı veriye imkan tanıması hem de çocukların ihtiyaçlarının uygulanabilir ve talep edilebilir bir hak olarak tanımlanabilmesi açısından stratejinin hayata geçebilmesi, ölçme, değerlendirme, izleme ve denetleme çalışmaları için önemli ve belirleyici bir sistem görevini yerine getirecektir.
7.- Türkiye, Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne taraf olan bir ülke olarak çocuğun esenliği için gerekli bakım ve korumayı sağlamayı üstlenme ve bu amaçla bütün uygun yasal ve idari önlemleri almak amacıyla 1. Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi’ni hazırlamıştır.
Bu Strateji Belgesi’ne Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin ölçütleri ve ilkeleri çocuğun yetiştirilmesinde ve gelişimlerinin sağlanmasında ana – babanın birlikte sorumluluk taşıdıkları; her türlü ayrımcılığa karşı korunması ve katılımı ilkeleri ile çocuğun yüksek yararı temel düşüncesi yön verecektir. Bu Strateji Belgesi, Türkiye’de bütün çocukların toplumsal konumunu dikkate alarak hayat standartlarının niteliğini geliştirmek amacıyla devletin sorumluluğu ve yükümlülükleri doğrultusunda gerekli gelişimi, koruma ve önlemeyi, güç koşullardaki çocuklara özgü bakım ve koruma sağlayıcı; kalıcı ve yaygın programları geliştirme sorumluluğunu üstlenme ve bu amaçla bütün uygun yasal ve idari önlemleri alma, ulusal politika ve strateji geliştirme, faaliyet ve eylem planı oluşturma ve uygulama çalışmalarını hedeflemektedir.
1.Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi’nin çocuk hakları odaklı uygulamaların temel bileşenleri ve uygulamalarında 10 öncelikli yaklaşım belirlenmiştir:


  1. Çocuk haklarının yasal düzenlemelerle kabulü ve fiilen kalkmış bulunan 17., 29. ve 30. maddelerdeki çekincelerin kaldırılması.

  2. Yasalarda kabul edilen ilke ve ölçütleri uygulamaya dönüştürecek kurumsal yapıların oluşturulması ve var olanların güçlendirilmesi.

  3. Sorumlu kuruluşlarca ulusal çocuk politikalarının faaliyet, uygulama ve eylem planlarının hazırlanması.

  4. Çocuk hakları politikaları ve uygulamaları konusunda kamuoyunda bilinç ve duyarlılık oluşturulması.

  5. Çocuk hakları politikaları ve uygulamalarından sorumlu kurum ve kuruluşların yaklaşımlarının geliştirilmesi; bütüncül, sistemci, disiplinler arası, çok sektörlü ve eş güdümlü çalışma anlayışının karar ve uygulama birimlerinde güçlendirilmesi.

  6. Ulusal çocuk politikaları ve faaliyet planlarına dayalı uygulama programları hazırlanması ve çocukların ilgili haklardan yararlanmalarının sağlanması.

  7. Çocuklara sağlanan hakların korunması ve geliştirilmesi.

  8. Çocuk hak ihlalleri karşısında başvuru sisteminin kurulması ve yaygınlaştırılması.

  9. Çocuk hakları uygulamalarının bütün süreçlerine çocuk ve yetişkin bireylerin, toplumun, sivil toplum kuruluşlarının, yerel yönetimlerin, üniversitelerin ve hükümet kuruluşlarının etkin katılımı ve işbirliği ortamlarının hazırlanması.

  10. Çocuk ve yetişkin paydaşlığında değerlendirme, denetleme ve izleme sisteminin kurulması.

III. VİZYON - ÇOCUK HAKLARI HAYALİMİZ
Bu Strateji Belgesi’nde vizyon sözü yerine “Çocuk Hakları Hayalimiz” ifadesi tercih edilmiştir. Bunun nedeni, gerçekçi olmayan bir strateji benimsenmiş olması değildir. Farklı toplumların tutacağı yola ve kendi sözlerini söylemelerine saygının gereği olarak, yeni bir dünya içinde ortak birlikteliğimiz, ulaşılması gereken bir çocuk hakları hayali olarak ifade edilmiştir. Bu deneyimi ve elde edilecek sonuçları şimdiden sınırlandırmamak için yeni bir dünya ve yeni bir gelecek hayalimizden söz edilmiştir. Toplumların ve çocukların yeni bir dünya ve gelecek tasarımları vazgeçilmez bir haktır. Çocuk Hakları Sözleşmesi de nihai, önü kapalı ve sonlandırılmış bir haklar bildirgesi olmadığı gibi bu bildirgeyi her medeniyetin yorumlama ve rengini katma hakkı vardır. Strateji Belgesi yalnızca Türkiye ile sınırlı değil, toplumlar arası ilişkileri de kapsayan bir çerçeveye sahiptir. Dünyanın her yerindeki çocuk sorunları bizi ilgilendirmektedir.


Çocuk Hakları Hayalimiz

Çocuğun yüksek yararının bütün yararlardan öncelikli olduğunu kabul ederek, yaşama ve gelişme hakkı ile ayrımcılığın önlenmesini esas alan, çocukla birlikte ailenin, toplumun ve devletin etkin katılımına dayalı, çocuk hakları kültürü temelinde bir çocukluğun yaşandığı Türkiye

IV. ÇOCUĞA YAKLAŞIM, ÖLÇÜTLER ve İLKELER
1.Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi, Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin ölçütlerini ve ilkelerini esas alarak Türkiye’nin çocuk alanında geleceğe yönelik uygulamalarını öngörmektedir. Türkiye, günümüz çocuk sorunlarına öncelik vererek dünya çocuk sorunlarının çözümüne yönelik katkı yapmayı da amaçlamaktadır. Medeniyetler arası farklılıklar ve ilişkiler çocuk alanında ortak çabaların çözümüne engel değildir. Günümüzde medeniyetler arası farklılıkların çocuk hakları anlayışı içinde kabulü ve bu anlamda ortaklık düzeyinde bütünlüğünün en genel ifadesi Çocuk Hakları Sözleşmesi’dir. Bu nedenle çocuk hakları tek bir medeniyete ait olmadığı gibi ortak tarihin ve sorunların ürünüdür. Çocuk haklarının yorumlanmasında medeniyet değerleri olan dil, inanç, ahlâk, adalet / hukuk, iyilik, doğruluk düzelik / estetik, temel değerlerdir. Toplumlar arası ilişkiler içinde getirilen çözüm yanında ileriye yönelik stratejik amaç ve hedeflerin temel dayanağını, gücünü ve işlevini bu değerler oluşturmaktadır. Bu nedenle özellikle dil, din, inanç, adalet, ahlâk, iyilik, doğruluk güzellik gibi değerlere, farklılıklara ve çeşitliliklere saygı adına tartışılması söz konusu edilmemektedir. Çocuk hakları bağlamında en soyut düzeyde “çocuğa saygı” anlayışının temelinde de bu anlayış vardır. Bu, bir anlamda belli değerlere, çocuğa, çocuk haklarına dokunulmazlık kazandırmaktadır. Çocuğun medeni, sosyal, kültürel ve ekonomik haklarının en kısa sürede uygulanması ve sonuçlandırılması devletler ve toplumlar için geçerli ortak ilke ve değerler olmasının nedeni de budur. Çocuk haklarının dayanması gereken değer ve ilkeler, çocukla ilgili bütün güncel, değişken uygulama ve düzenlemelerin gerekçesidir ve yön belirleyici özelliktedir.

1. Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi’ne yön verecek medeniyet değerleri ile Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin ölçütleri ve ilkeleri çocuk hakları hayalimizin hayata geçirilmesinde yön verecek doğrularımızdır. Bu strateji belgesinde belirtilen çocuklara yönelik bütün hizmetlerde karar süreçlerimizi ve yaklaşımlarımızı bu yaklaşım ve ilkeler şekillendirecektir.



  1. ÇOCUĞA YAKLAŞIM



  1. ÇOCUĞUN MASUMİYETİ

Doğan her çocuk masumdur; çocuk olma ve çocukluğunu yaşama hakkına sahiptir. Çocuk doğumundan itibaren aile ve toplum hayatından etkilendiği ve bu ortama göre yetiştiği için masumiyetini kabul etmek esastır.


  1. ÇOCUĞA SAYGI ve ÇOCUKLAR İÇİN DEMOKRASİ

Çocuğa saygı ifadesi ile bütün çocukların eşit haklara sahip olduğunu kabul ederek hak, özgürlük, eşitlik, katılım ve demokrasinin çocuklarla gerçekleşmesi anlaşılmalıdır.

  1. Çocuğa önem ve değer vermek.

  2. Çocuğun kendi bakış açısıyla bakabileceği ve görüşlerini ifade edebileceği ortamlar oluşturmak.

  3. Bütün karar süreçlerine çocuğun katılımını sağlamak.

  4. Çocukların görüş açıklama haklarına saygı göstermek.

  5. Çocuğun yetiştiği ailenin kültürel çevresine saygıyı geliştirmek.

  6. Çocuğu her türlü sosyal dışlanmadan koruyucu çalışmaları gerçekleştirmek.



  1. AİLEYE SAYGI ve AİLENİN DESTEKLENMESİ



    1. Çocuğun gelişmesi ve yetişmesi süreçlerinde aileyi desteklemek.

    2. Çocuk, toplum ve insanlık için aileye önem vermek ve saygı göstermek.




  1. ÇOCUK HAKLARI SÖZLEŞMESİ’NİN ÖLÇÜTLERİ ve İLKELERİNE DAYALI BİR STRATEJİ


Temel İlke: Bu stratejinin bütün amaçları ve eylemlerinde evrensel insan hakları düşüncesi ile Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin ölçütleri ve ilkeleri esas alınacaktır.
Bu strateji belgesinde tedbir kavramı, yaşama, sağlığını koruma, sosyal korunma ve temel ihtiyaç ve hizmetlere erişimi; koruma kavramı, güç koşullardaki bütün çocukların ihmal ve istismardan korunması; katılım kavramı ise çocuğun bütün karar süreçlerinde görüşünün alınması ve çocuğa saygıyı ifade etmektedir.

Bu strateji belgesi etkilenen taraf çocuk ve etkileyen bütün tarafların faaliyet ve uygulamaları için çocukların etkin katılımına öncelik verilerek hükümet kuruluşları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, üniversite ve medyanın etkin işbirliğini sağlamak; toplumsal ilgiyi arttırmak, mevcut potansiyeli geliştirmek ve sürdürülebilirliği arttırmak ve çocuk merkezli bütün hizmetleri koordine etmek amacıyla hazırlanmıştır.




  1. TEMEL ÖLÇÜT : ÇOCUĞUN YÜKSEK YARARININ ÖNCELİĞİ

Çocuğun yüksek yararını öncelikli kabul etmek ifadesinden, çocuğun yararını her türlü yarardan daha önemli ve öncelikli görmek ve buna göre davranmak anlaşılmalıdır. Çocuğun yüksek yararı dar şekilde yorumlanabilecek, sembolik bir ilke değildir. İlkenin etkin biçimde uygulanabilmesi çocuğun yüksek yararını önceleyen geniş ve güçlü bir yorumla mümkündür. İlkenin anayasal güvence altına alınmış olması ile çocuklara yönelik pozitif ayrımcılık ilkesi birlikte değerlendirildiğinde çocuğun yüksek yararının öncelenmesi anayasal bir zorunluluk olarak kabul edilmelidir.

  1. ÇOCUK HAKLARI SÖZLEŞMESİ’NİN İLKELERİNİ ESAS ALMAK

Bu stratejide yer alan stratejik amaçlar ve eylemler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin aşağıda belirtilen ilkeleri esas alınarak gerçekleştirilecektir:

    1. Çocuğun yaşama ve sağlığını koruma hakkı

    2. Gelişme ve yeteneklerini geliştirme hakkı

    3. Korunma ve bakılma hakkı

    4. Çocuk görüşünün alınması (katılım) hakkı

    5. Çocuğa karşı her tür ayrımcılığın önlenmesi


Çocukların Cumhuriyeti İçin Çocuk Hakları
V. STRATEJİK AMAÇLAR, STRATEJİLER ve EYLEMLER
Stratejik amaçlar, çocuk hakları hayalimize / vizyonumuza ulaşmak noktasında kısa dönemde atılması gereken adımların ve hedeflenen sonuçların kavramlaştırılmasına yönelik ifadelerdir. Strateji belgemizde ifade edilen “Çocuk Hakları Hayalimize” ulaşabilmek için, belge kapsamında yer alan 2012-2016 döneminde ulaşılması hedeflenen Stratejik Amaçlar aşağıdaki temalar altında oluşturulmuştur.
Stratejiler ise stratejik amaçlara ulaşmada yöntem, yaklaşım ve politikaları, eylemler de faaliyetlerimizin genel ifadesi olup, aşağıda belirtilen amaçlarla ilişkilendirilerek verilmiştir.
1.ÇOCUĞA SAYGI
Bu strateji belgesindeki “Çocuğa saygı kültürünü geliştirmek” ifadesi, çocuğu nesneleştiren algı ve süreçler yerine, çocuğu özne duruma getirecek anlayışı toplumsal hayatın bütün alanlarında sağlayacak şekilde ve çocuğa saygı temelinde yapılandırılması biçiminde anlaşılmalıdır.

Stratejik Amaç :


  1. Çocuğa saygı ve çocuk hakları kültürünü geliştirmek.


Stratejiler ve Eylemler:
Toplumsal hayatın her alanını kapsayacak yapılandırmalarda, çocuğa saygı ve çocuk hakları kültürü esas alınmalıdır. Aile içinde ve okulda, medyada ve toplumsal ilişkilerde dilin, inanç eğitiminin, hukuk sisteminin, ahlâk ve estetiğin, araç-gereç tasarım ve kullanımının, ayrıca kurumsal yapıların, çocuğa saygı esası üzerine inşa edilmesi gerekmektedir.


2.ÇOCUĞUN GÖRÜŞÜNÜN ALINMASININ ÖNCELİĞİ

(Çocuğun Katılım Hakkı)
Çocuğun etkin katılımı ifadesinden, çocukların toplumun saygın bir bireyi olarak, toplumsal hayatın bütün alanlarına adaletli bir ortamda ve yetişkinlerle birlikte katılımını sağlamak olarak anlaşılmalıdır.
“Toplumsal hayatın bütün alanları” kavramından anlaşılması gereken husus ise; ailede, okulda, toplumda, yerel yönetimlerde, sağlıkta, yargıda, medyada, anayasa ve yasa hazırlama süreçlerinde, sivil toplum kuruluşlarında çocuğun görüşünün alınmasında önerilecek modellerin tasarımıdır.

Stratejik Amaçlar :


  1. Çocuk ve çocuk haklarına ilişkin karar süreçlerine çocuğun etkin katılımını sağlamak.

  2. Toplumsal hayatın bütün alanlarında her türlü hizmetlerin tasarımı, düzenlenmesi, uygulanması, izlenmesi ve denetlenmesinde çocuğun katılımı ile ilgili kültürü geliştirmek.



Stratejiler ve Eylemler :


  1. Mahalle, köy, belde, ilçe ve illerde “Çocuk Meclislerinin” kurulması ve ülke genelinde de “Türkiye Çocuk Meclisi” nin oluşturulması, örgütlü bir yapıya kavuşturulması; izleme ve değerlendirmelerle sürekliliğin sağlanması.



  1. Görüşlerini oluşturma ve açıklama yeteneğine sahip çocuğun kendini ilgilendiren her konuda görüşlerini serbestçe ifade etmesi; aile içinde çocukların görüşünün en yüksek düzeyde alınması ve açıklama isteme imkânı sağlayacak yöntemlerin geliştirilmesi.

3.ÇOCUK HAKLARI EĞİTİMİ ve ÖĞRETİMİ
Çocuk hakları eğitimi ve öğretimi okul öncesinden başlayarak ilköğretim, yüksek öğretim, engelli ve üstün yetenekli bireylerin eğitim programları ile yaygın eğitim programları çerçevesinde ve bütünsellik içinde gerçekleştirilecektir.


Stratejik Amaç:


  1. Çocuk hakları eğitim ve öğretimini, temel hak ve özgürlükler bağlamında ve örgün ve yaygın eğitim düzeyinde gerçekleştirmek.

Stratejiler ve Eylemler:

  1. Okul öncesi, ilköğretim, ortaöğretim, yükseköğretim düzeyinde ve din görevlileri için çocuk hakları öğretimi ve eğitiminin gerektirdiği programların tasarlanması, geliştirilmesi ve uygulanması.

  2. Anne, baba ve aile büyüklerine, sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler ve hükümet kuruluşlarına yönelik ülke ölçekli eğitim programlarına çocuk haklarının dahil edilmesi.

  3. TBMM’ne üye seçilenler de dahil tüm kurum ve kuruluşlarda karar vericilerin ve yargı mensuplarının çocuk hakları konusunda eğitiminin sağlanması.


4.MEDENİ HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER
Medeni haklar ve özgürlükler bağlamından anlaşılması gereken; çocuğun yetişkinler gibi toplumun saygın bir bireyi olarak görülmesi, ana dili öğretiminin sağlanması, içinde doğduğu ailenin kültürel ortamına uygun bir çocukluk yaşaması, kimliğinin korunması, ifade özgürlüğü, doğru bilgiye erişim hakkı, düşünce, vicdan, yaş engeli olmaksızın din eğitimi ve inanç özgürlüğünün sağlanması, dernek kurma ve barışçıl amaçlı toplantılar düzenleme, özel hayatın korunması, işkenceye ve insanlık dışı aşağılayıcı davranışlara ve cezaya maruz bırakılmama, her türlü ihmal ve istismardan korunma, kız ve erkek her çocuğun öğrenim görme hakkı ile ücretsiz sağlık hizmetlerinden yararlanma ve sağlığını koruma hakkı gibi haklara sahip olması ve bu hakların hayata geçirilmesidir.
Stratejik Amaçlar :


  1. Anayasa, yasa, yönetmelik ve yönergeleri ve çocukla ilgili her düzenlemeyi Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne uyumlu duruma getirmek.

  2. Çocuk haklarına ilişkin sözleşme ve yasaların uygulamasına dönük hukuki ve kurumsal yapılar geliştirmek.

  3. Çocuk hakları kültürünü ülke çapında geliştirmek ve yaygınlaştırmak.

Stratejiler ve Eylemler:
1.Halen yürürlükte olan anayasadaki çocuğa ilişkin hükümleri, stratejik amaçlar doğrultusunda yeniden ele almak ve ayrı bir madde halinde düzenleyecek değişiklik çalışmalarının başlatılması.

2. Mevzuatımızın stratejik amaçlar doğrultusunda gözden geçirilerek, engel teşkil edecek hükümleri çıkarmak ve amacı gerçekleştirmeye yönelik gerekli düzenlemelerin yapılması.

3. Çocuklarla ilgili hizmet veren görevli insan kaynağının, stratejik amaçlar doğrultusunda eğitiminin gerçekleştirilmesi.

4. Çocuklara yönelik idari faaliyetlerde bulunan kuruluşların kaynak, kadro ve araç-gereç ihtiyacının sağlanması.

5. Çocuk haklarının ülke genelinde geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için bilgilendirmeye yönelik eğitim programlarının oluşturulması, etkinlikler düzenlenmesi ve çocuk hakları dersinin zorunlu ders durumuna getirilmesi.

6. Çocuk haklarını ülke genelinde geliştirmek ve yaygınlaştırmaya yönelik aile, okul, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler, yerel yönetimler ve medya bağlamında projeler geliştirilmesi.

7. Üniversitelerde Çocuk Hakları Araştırma ve Uygulama Merkezleri açılması ve Enstitüler kurulması.

8. Çocuk hakları ihlallerini önlemeye, sorumlularına yaptırım uygulamaya ve zararlı sonuçlarını gidermeye yönelik hızlı ve etkin çalışan mekanizmalar kurmak.


5.EĞİTİM, ÖĞRETİM, BİLİM, SANAT ve SPOR

Gelişme ve Yeteneklerini Geliştirme Hakkı” ile bütün çocukların özgür bireyler olarak yetişmesi; kendi yapabilirlikleri yanında becerilerini geliştirmeleri, özgür düşünen, yaratıcı, yenilikçi ve girişimci bireyler olarak gelişmesi kastedilmektedir.


Stratejik Amaç:


  1. Çocuk hakları kültürü çerçevesinde bilim, spor, sanat, öğretim, örgün ve yaygın eğitim politikaları oluşturmak.



Stratejiler ve Eylemler:


  1. “Çocuğun gelişme ve becerilerini geliştirme hakkı” doğrultusunda;

a. Öğretim sisteminin çocuk haklarıyla uyumlu duruma getirilmesi amacıyla yeniden yapılandırılması.

b. Eğitim program ve yöntemlerinin geliştirilmesi.

c. Ana dili öğretiminin nitelikli bir eğitimle gerçekleştirilmesi.

d. Eğitim programlarının çocuk hakları ile uygun duruma getirilmesi.

e. Başta okul yöneticileri ve öğretmenler olmak üzere, her seviyedeki insan kaynağının çocuk hakları kültürüne uygun şekilde yetiştirilmesi.

f. Örgün eğitime devam edemeyecek olanlara yerinde öğrenim imkanlarının sağlanması.

g. Çocuk haklarıyla uyumlu okul öncesi, çocuk ve ilkgençlik edebiyatının geliştirilmesi.



h. Eğitim ihmalini önleyici modellerin geliştirilmesi.


  1. Üstün yetenekli ve engelli çocuklar başta olmak üzere, her çocuğa gelişimi için gerekli eğitim ve öğrenim imkanlarının sağlanması.

  2. Herkesi orta seviyede eşitleyici yaklaşımlardan vazgeçilerek, gelişim hızını kesmeyen ve fırsat eşitliğini de sağlayacak yeni bir yapılanmaya gidilmesi.

  3. Mevzuat ve uygulamaya ilişkin iyileştirmelerin yapılması.

  4. Üniversiteler ile sanat ve spor alanında faaliyet gösteren kamu ve özel kurumların çocuğun gelişmesi ve becerilerini geliştirme hakkı çerçevesinde hizmet, eğitim ve araştırma yapmalarının özendirilmesi.

  5. Yüksek öğretim kurumlarında çocuk hakları eğitimi verilmesi.

  6. Eğitim kurumlarının çocuk dostu mimari düzenlemelerinin yapılması.


6. AİLE VE ÇOCUĞA YÖNELİK DESTEK VE ÖZEL KORUMA HİZMETLERİ

(Çocuk Yoksulluğu, Güç Koşullardaki Çocuklar ve Çocuk İş Gücü İstismarının Önlenmesi )
Aile ve çocuğa yönelik destek ve özel koruma başlığı; ebeveyn bakımından yoksun ve yoksul (çocuk yoksulluğu ile mücadele), engel durumundan dolayı özel hizmet alması gereken, ihmal ve istismar mağduru (psikolojik, fiziki, cinsel ve ekonomik), çalışan ve sokakta yaşayan (çocuk iş gücü istismarının önlenmesi) ve her türlü madde bağımlılığından korunması gereken çocuklar ile mülteci çocuklara yönelik sağlık ve eğitim hizmetlerini kapsamaktadır.


Stratejik Amaçlar:


  1. Uygun destek hizmetleriyle sağlıklı aile ortamı oluşturmak.

  2. Çocukların her türlü hizmet erişimini ve sürdürülebilirliğini sağlamak.

  3. Çocuk ve ergenlerin ihmal ve istismarı (psikolojik, fiziki, cinsel, ekonomik) hakkında bilgilendirmek ve önleyici, tedavi ve rehabilite edici hizmetleri geliştirmek ve yaygınlaştırmak.

  4. Aile ve çocuğa yönelik destek ve özel koruma hizmet modelleri geliştirmek.

  5. Çocuğun, ailesinin yoksulluğundan kaynaklanan mağduriyetlerini önleyici hizmetler ve eğitim çalışmaları geliştirmek.

  6. Engelli de doğsa her çocuğun hayata iyi bir başlangıç yapması için engelli çocuk ve ergenlere yönelik hizmet ve eğitim modellerini geliştirmek.

  7. Ülke ölçekli ihmal ve istismarı ( psikolojik, fiziki, cinsel ve ekonomik ) önleyici, rehabilite edici destek ve koruma hizmetleri ağı kurmak, İhmal ve istismara uğramış çocukların ailelerine yönelik koruyucu aile destek hizmetleri geliştirmek.

  8. Çocuk yoksulluğunu önleyici sosyal politikalar geliştirmek.

  9. Çocuk iş gücünün istismarını önlemek amacıyla sosyal güvenlik, hizmet, eğitim, araştırma modelleri ve uygulamaları geliştirmek.

  10. Sokakta yaşayan çocukların yerel yönetimlerin öncülüğünde ailelerine geri dönüşü sağlayıcı destek ve rehabilite edici hizmetlerde sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği gerçekleştirmek.

  11. Madde bağımlılığından korunması gereken bütün çocuklara yönelik hizmet ve rehabilitasyon merkezlerini yaygınlaştırmak.

    1. Uygun aile destek hizmetleriyle sağlıklı aile ortamı oluşturmak.

    2. Çocukların her türlü hizmetlere erişimini ve bu hizmetlerin sürdürülebilirliğini sağlamak.

    3. Çocuk ve ergenlerin ihmal ve istismarını (psikolojik, fiziki, cinsel ve ekonomik) önleyici, tedavi ve rehabilite edici hizmetleri geliştirmek ve yaygınlaştırmak.

    4. Aile ve çocuk merkezli destek ve özel koruma hizmet modelleri geliştirmek.

    5. Ailenin yoksulluğundan kaynaklanan çocuk mahrumiyetlerini önleyici hizmetler geliştirmek.


Stratejiler ve Eylemler:
1. Başta yerel yönetimler olmak üzere kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ile özel sektörün, tercihen işbirliği halinde, bu amaçlar doğrultusunda koordine edilmesi.

2. Çocuğun öncelikle aile ortamında yaşaması ve gelişebilmesi için, yerel yönetimleri ve sivil toplum kuruluşlarını aileye destek hizmetleri bağlamında geliştirmek ve desteklenmesi.


3. Her türlü çocuk istismarına karşı, ailelerin ve toplumun bilinçlendirilmesi, ihlallerin tespiti ve caydırıcı önlemlerin geliştirilmesi amacına yönelik düzenlemeler yapılması ve ayrıca hizmet modellerinin oluşturulması.
4. Çocuk İhmali ve İstismarı faaliyet gösteren kuruluşlara nitelikli personel ile araç-gereç ve mali kaynak sağlanması.

5. Çocuğun, ailenin ve toplumun destek ve koruma konusunda bilinçlendirilmesi.

6. Strateji belgesinin amaçlarının ve eylemelerinin gerçekleşmesi ve ülke dışına çocuk acil yardımlarını gerçekleştirmek amacıyla Türkiye Çocuk Fonu’nun kurulması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması.

7. Etkin, hızlı ve yeterli bir koruma sağlayacak kurumsal yapıların oluşturulması için bu konuda faaliyet gösteren kurumların yanı sıra yerel yönetimler, kamu kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının işbirliği içinde çalışması.

8. Aile ve Çocuk Koruma Hizmetleri’nin yeniden tanımlanması, kapsamının belirlenmesi, gerçekleştirilmesi amacıyla etkin bir Aile ve Çocuk Koruma Sistemi’nin kurulması.

9. Ülke ölçekli aile ve çocuk hizmetlerinin 81 il ve 957 ilçede aile ve çocuğa yönelik bütün hizmetlerin koordinasyonu amacıyla icracı yapıda, Aile ve Çocuk Bakanlığı’nın kurulması.




7. ÇOCUK ADALET SİSTEMİ
Çocuk Adalet Sistemi; çocukluk haline ceza hukuku yaklaşımları dışında bakabilen, özgün çocuk hukuku ilkeleri doğrultusunda koruyucu, önleyici, iyileştirici ve geliştirici yaklaşımları ifade etmektedir.
Stratejik Amaçlar:


  1. Suça sürüklenen çocuklara ceza hukuku yaklaşımı dışında bakabilen yeni bir çocuk hukuku yaklaşımı geliştirmek.

  2. Çocuğu suça iten nedenleri önleyici ve iyileştirici politikaları çocuk hukuku yaklaşımı ile geliştirmek.

  3. Çocuğa yönelik suçları önleyici sosyal politikalar geliştirmek.

  4. Suç mağduru çocukların korunması ve rehabilite edilmelerine yönelik çalışmalar gerçekleştirmek.

  5. Suça sürüklenen çocuklarla ilgili gizlilik ilkesini uygulayacak sistem geliştirmek.

Stratejiler ve Eylemler:


  1. Çocuğa yönelik suçların cezalarını ağırlaştırıcı düzenlemelerin yapılması.

  2. Özgün çocuk hukukunun oluşumu ve gelişimi için çalışmaların teşvik edilmesi.

  3. Mevzuatın çocuk hukuku yaklaşımı ile gözden geçirilmesi, gerekli değişiklik ve düzenlemelerin yapılması.

  4. Çocuk Adalet Sistemi çalışmalarında çocuk görüşünün alınması; bu hususta aileler, yerel yönetimler, kamu kuruluşları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının etkin katılımının sağlanması.

  5. Çocuk Adalet Sistemi kapsamında, suça sürüklenmiş çocuklara yönelik rehabilite edici ve topluma kazandırıcı sivil ve resmi uzman kuruluşların oluşturulması.

  6. Çocuk Adalet Sistemi içerisinde yer alan kurum ve kuruluşların kaynak, kadro ve araç – gereç ihtiyacının sağlanması.

8.ÇOCUĞUN SAĞLIĞINI VE SOSYAL GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAYA YÖNELİK HİZMETLER
Burada çocuğun sağlığı, refahı ve sosyal güvenliği ifadesinden; durumu özellik arz eden güç koşullardaki (görme, işitme, zihinsel, ortopedik, otistik, yaygın gelişim bozukluğu ve süreğen hastalığı olan, dil, konuşma ve uyum güçlüğü içindeki çocuklar) çocukların hayat standartlarını yükseltmek; sağlık hizmetleri, bebek ve çocuk bakım hizmetleri, sağlık güvencesi, ergen sağlığı ve çevre sağlığı kapsamındaki hizmetler anlaşılmalıdır.
Stratejik Amaçlar:


  1. Çocuğa yönelik beslenme ve sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmak ve erişimini sağlamak.

  2. Çocuğun sağlığına ve refahına yönelik hukuki, ekonomik, sportif ve sanatsal ortamı geliştirmek.

  3. Durumu özellik arz eden güç koşullardaki bütün çocukların refahını ve sosyal güvenliğini, sosyal, kültürel ve ekonomik yaşama düzeylerini geliştirmek ve yükseltmek.


Stratejiler ve Eylemler:


  1. Türkiye’de sürdürülmekte olan bebek, çocuk ve anne ölüm oranlarını düşürmeye yönelik etkin, acil ve sonuç alıcı çalışmaların niteliğinin arttırılması.

  2. Çocuk sağlığı standartlarının belirlenerek, bütün çocuklara bu standartlar dahilinde öncelikle aileleri, ailelerin yetmezliği halinde ilgili kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları tarafından düzenli ve sürekli hizmet sunulmasının sağlanması.

  3. Engelli çocuk ve ergenlerin saygın bir birey olarak sosyal hayata katılımını ve bu katılımın sürekliliğini sağlamaya yönelik her türlü tedbirin alınması, geliştirilmesi ve bu alanda çalışan uzman sivil toplum kuruluşları ile hizmet, eğitim ve araştırma projelerinin işbirliği içinde gerçekleştirilmesi ve sürdürülmesi.

  4. Çocuğun refahı için sosyal, kültürel, hukuki, ekonomik, sportif ve çevreyi geliştirmeye yönelik çalışmaların arttırılması.

  5. Öncelikli olarak mahrumiyet bölgelerinde uygulanmak üzere ailenin ve öğretmenin dahil edildiği etkin müdahale programlarının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması; mahrumiyet durumundaki ailelere özel eğitim yardımı yapılması.



9.ÇOCUK DOSTU BİR MEDYA
Çocuk dostu medya ifadesinden; örgün eğitimde medya okuryazarlığı, çocuğun iletişim ortamından gelebilecek olası zararlardan korunması çalışmaları ve medyanın kötüye kullanılmasının engellenmesi, bilişim suçları, siber medya ağından korunma, çocuk haklarına duyarlı, çocuğun üstün yararını gözeten bir medya anlayışının geliştirilmesi anlaşılmalıdır.

Stratejik Amaçlar:
1. Medya ile ilgili yasal düzenlemeleri ve uygulamaları çocuk hakları temelinde ele almak ve geliştirmek.

2. Çocuk haklarına dayalı çocuk dostu bir medya anlayışını yaygınlaştırmak.

3. Çocukla ilgili bütün yayınların, çocuk haklarına uygunluğunun izlenmesine yönelik çocukların da içinde yer alacağı mekanizmalar geliştirmek.

4. Medyada, çocuk ihmali ve istismarını (psikolojik, fiziki, cinsel ve ekonomik) önleyici tedbirler almak.



Stratejiler ve Eylemler:


  1. Ülke ölçekli eleştirel medya okuryazarlığı eğitiminin gerçekleştirilmesi.

  2. Medyada çocuk hakları ihlallerini önleyici tedbirlerin alınması; ihlallere yönelik etkin ve ağırlaştırılmış yaptırımların uygulanması.

  3. Çocuğu olumsuz etkileyen medya mecralarından korumaya yönelik tedbirlerin alınması.

  4. Medya öz denetim yapılarının meslek etiği kuralları içinde ve çocuk dostu medya ilkelerine uygun biçimde bir yayıncılığın özendirilmesi, aykırı davranışların tespiti ve meslek örgütlerinin caydırıcı tedbirler almalarının sağlanması.

  5. Medya denetim ilkelerinin çocuğun üstün yararı doğrultusunda gözden geçirilmesi, özendirici ve caydırıcı tedbirlerle bunlara uyumun sağlanması.

  6. Medya mecralarının çocukların gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerini tespite ve gidermeye; medya ve çocuk etkileşim göstergelerinin oluşturulmasına yönelik bilimsel çalışmaların yapılması.


10. DENETLEME VE İZLEME
Denetleme ve İzleme başlığı altında; çocuk haklarıyla ilgili hizmet ve uygulamaları denetlemek üzere sivil ve özerk güçlü mekanizmaların kurulması ve çocukların bu yapılar içinde yer alması anlaşılmalıdır.

Stratejik Amaç:


  1. Çocuk haklarını denetleyecek ve izleyecek çocukların da içinde yer aldığı sivil ve özerk modeller geliştirmek, sistemler kurmak.



Stratejiler ve Eylemler:


  1. Çocuk hakları alanında öne çıkmış ve yıllar içinde konuya ilgisinin devamlılığını ortaya koymuş sivil toplum kuruluşu, yerel yönetim, üniversite ve hükümet kuruluşu temsilcileri arasından “Türkiye Çocuk Konseyi” kurularak, çocuk hakları ve ihlalleri ile ilgili sürekli izleme, değerlendirme, görüş ve önerileri uygulayacak kurumsal yapıların oluşturulması, yasal düzenlemelerin yapılması.

  2. Kamu Denetçiliği Kurumu içinde Çocuk Ombudsmanlığı’nın kurulması ve ülke genelinde örgütlenmesi.

  3. Türkiye Çocuk Bilgi Merkezi’nın kurulması.

  4. 1. Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi’nin bütün aşamalarında “Türkiye Çocuk Meclisi”nin il ve ilçe temsilcilerinin izleme ve denetim yapabilmelerinin sağlanması.

  5. Çocuğun İyilik Hali Endeksi’nin ülke ölçekli tanımlamalarının yapılması ve sistematiğinin kurulması.

  6. Stratejinin yıllık ölçme, değerlendirme ve başarı göstergelerini sonuçlandırmak amacıyla Çocuk Etki Analizleri İçin Kılavuzlar hazırlanması.

  7. Sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler, valilik ve kaymakamlıklarda çocuğun üstün yararını gözetecek uygulamaları izlemek üzere bağımsız izleme modellerinin geliştirilmesi.




  1. STRATEJİNİN PROJELENDİRİLMESİ İÇİN YÖNETİM ÖNERİSİ


1.Türkiye Çocuk Hakları Stratejisi’nin hayata geçirilebilmesi için öncelikle idare tarafından projelendirilmesi gerektirmektedir. Bu projelendirme yapıldıktan sonra stratejinin hayata geçirilmesine başlanabilecek ve uygulama ve faaliyet planları oluşturulabilecektir.
Aşağıda yer verilen yönetim önerisi sadece projelendirmeye ilişkindir. Stratejiyi uygulayacak icracı yönetim yapısı ise bu projelendirme aşamasında sivil toplumun etkin katılımı ve şeffaflık ilkeleri esas alınarak şekillendirilecektir.
Projelendirmenin Bağlı Olduğu Kurum
Stratejinin projelendirmesinden T.C. Başbakanı sorumludur.



  • Proje Koordinatörü:

Başbakan’a doğrudan bağlı olarak çalışacak ve stratejinin projelendirilmesinde koordinasyon görevini üstlenecek üst düzey deneyimli yöneticidir.


Proje Koordinatörü’nün görevi, projelendirme aşamasından başlayarak sistemin kurulması, sürecin işlerlik kazanması, bütün aşamalarda projenin sağlıklı olarak yürümesini sağlamaktır.



  • Koordinasyon Ekibi:

Proje Daimi Ekibi, Proje Koordinatörü’ne bağlı olarak çalışacak kişilerden oluşacaktır.


Koordinasyon Ekibi’nin Hükümet Kuruluşları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları ve alanında uzman üniversite temsilcilerinden seçilecek 12 kişiden oluşması önerilmektedir.


  • Proje Danışmanları:


Proje Danışmanları, proje uygulama aşamasında, uzmanlıklarından gerektiği durumlarda yararlanılacak ve görevleri süreklilik arz etmeyecek kişilerdir.


  1. SONUÇ ve ÖNERİLER


1.Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi, ülkemizde çocuk haklarına ilişkin hayalin / vizyonun ve bu hayale ulaşmak için atılacak adımların ve elde edilecek sonuçların toplamıdır. Belgede yer alan amaç, strateji ve eylemler, konuyla ilgili bütün sivil / resmi paydaş kurumlar için rehber olmalı; söz konusu kurum ve kuruluşlar hizmetlerini sürdürürken bu yönlendirmeler doğrultusunda kendi amaç ve politikalarını belirlemeli ve hizmetlerini tasarlamalıdır.
Strateji Belgeleri belirli aralıklarla gözden geçirilerek değerlendirilmeli ve gerekli güncellemeler yapıldıktan sonra yeniden uygulamaya konulmalıdır. Bu süreç, belirlenen stratejik amaçlar doğrultusunda oluşturulacak değerlendirme kriterlerine dayalı verilerin toplanması, analiz edilmesi ve hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığının değerlendirilmesi ile gerekli düzenlemelerin yapılması biçiminde yıllık olarak sürdürülür.
1.Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi’nin bitiş tarihi olan 2016 yılı içinde bir sonraki dönem için yeni strateji belgesi hazırlanacaktır. Ülkemiz bakımından önemli toplumsal gelişmelerin yaşandığı her durum karşısında belgenin yeniden gözden geçirilmesi ise doğal bir zorunluluktur…

Umut Var !.. Ve Hep Olacak !..

Açıklama:
Strateji taslağında, I. Türkiye Çocuk Hakları Kongresi nedeniyle hazırlanan Sesimizi Kim Duyacak !.. adlı 2010 Çocuk Görüşü Raporu ile Çocuk Bildirileri Kitabı’ndaki (2011) çocuk görüşlerinden örneklere yer verilmiştir…

İletişim Bilgileri

Çocuk Vakfı Çocuk Akademisi
Zafer Sokağı No 17

34371


Nişantaşı / İstanbul
Telefon : 0 212 240 41 96 -240 23 83

Belgegeçer : 0 212 230 01 25


Web Sitesi www.cocukvakfi.org.tr

www.turkiyecocukhaklarikongresi.org


elektronik posta : cocukhaklariokulu@cocukvakfi.org.tr

cocukvakfi@hotmail.com



bilgi@cocukvakfi.org.tr

info@turkiyecocukhaklarikongresi.org

Facebook Çocuk Vakfı



Twitter http://twitter.com/cocukvakfi


Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu

www.shcek.gov.tr

İstanbul Üniversitesi

www.istanbul.edu.tr





Dostları ilə paylaş:


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə