Prof. Dr. Ali GÜnerli Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi



Yüklə 445 b.
tarix02.11.2017
ölçüsü445 b.
#28142


  • Prof.Dr. Ali GÜNERLİ

  • Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi

  • Anesteziyoloji Anabilim Dalı

  • İzmir


Lipidler veya daha spesifik olarak yağ asitleri 2-24 karbondan oluşan hidrokarbon zincirleridir.

  • Lipidler veya daha spesifik olarak yağ asitleri 2-24 karbondan oluşan hidrokarbon zincirleridir.

  • Karbonhidrat ve proteinlerle karşılaştırıldığında oksijenden yoksundur.



Lipidler ; suda çözünmez, benzen, kloroform gibi organik çözücülerde çözünür,

  • Lipidler ; suda çözünmez, benzen, kloroform gibi organik çözücülerde çözünür,

  • İnsan vücudundaki fonksiyonları

  • metabolik yakıt,

  • enerjinin transportu – depo şekli

  • hücre membranının yapısal komponentinde yer alırlar



Vücudu izole etmeyi, organları ayırmayı ve korumayı sağlar.

  • Vücudu izole etmeyi, organları ayırmayı ve korumayı sağlar.

  • Biyokimyasal sinyalleşmede :

  • prostoglandinler, lökotrienler, tromboksanlar, diğer mediatörler için prekürsör olma ve sinirler boyunca elektrik akımını iletme rolü vardır.

  • Diyette yağların bulunmasıyla yağda çözünen vitaminler maksimum düzeye çıkar.



Total enerjinin %45’ini karşılar

  • Total enerjinin %45’ini karşılar

  • Vücudun organik moleküllerinin %40’ı yağlardan oluşur

  • 3 ana gruptur

  • a. Trigliseritler

  • b. Fosfolipidler

  • c. Steroller

  • Yağda eriyen vitaminler, beta-karotenler

  • A,D,E,K



  • Erişkin bir insan diyetle günde

  • 60-150 gram lipid alır,

  • %90’ı triaçilgliserol

  • %10’u kolesterol,kolesterol esterleri,serbest yağ asidleridir



Basit lipidler

  • Basit lipidler

  • B. Kompleks lipidler

  • C. Prekürsör ve türev lipidler

  • D. Nötral lipidler



Yağ asitlerinin çeşitli alkoller ile yaptıkları ester bileşikleridir

  • Yağ asitlerinin çeşitli alkoller ile yaptıkları ester bileşikleridir

  • Yağlar: Gliseroller

  • Mumlar: YA’nin büyük molekül ağırlıklı monohidrik alkoller ile yaptıkları esterlerdir.



B. Kompleks lipidler

  • B. Kompleks lipidler

  • 1.Fosfolipidler:Yağ asidi ve alkole ek olarak fosforik asid artığı içerir

  • Gliserofosfolipidler. Alkol gliserol

  • Sfingofosfolipidler.Alkol sfingozin

  • 2. Glikolipidler : (glikosfingolipid)Bir yağ asidi,sfingozin ve karbonhidrat içerir.

  • 3. Diğer kompleks lipidler: Sülfolipidler,aminolipidler



C. Prekürsör ve türev lipidler:

  • C. Prekürsör ve türev lipidler:

  • YA’leri, gliserol, steroidleri,sterole ek olarak alkolleri, yağaldehidleri, keton cisimleri,hidrokarbonları, lipidde çözünen vitamin ve hormonları kapsarlar.

  • D. Nötral lipidler:

  • Açilgliseroller, kolesterol ve kolesterol esterleri ( elektrik yükleri yoktur.)



Yağ asitleri

  • Yağ asitleri

  • Kimyasal formülü R-COOH

  • R grubu alkil zinciridir, karbon ve hidrojen atomları içerir.

  • YA’nin terminal karboksil grubunun

  • pKa’sı 4.8’dir. Plasma Ph’ı 7.4 olduğundan vücuttaki yağ asidleri iyonizedir ( -COO-)

  • Yağ asidi amfipatiktir (hidrofobik ve hidrofilik )

  • Uzun zincirli YA’nin hidrofobik kısımları predominant olup suda çözünmezler ve plasmada albumine bağlanırlar.



Yağ asitleri doğal katı ve sıvı yağlarda yağ asiti esterleri halinde bulunurlar.

  • Yağ asitleri doğal katı ve sıvı yağlarda yağ asiti esterleri halinde bulunurlar.

  • Plazmada %90 yağ asiti esteri şeklinde bulunurlar.



Yağ asitinin karbon atomları, karboksil karbonundan (1 nolu karbon atomu) itibaren numaralandırılır.

  • Yağ asitinin karbon atomları, karboksil karbonundan (1 nolu karbon atomu) itibaren numaralandırılır.

  • 2 nolu karbon atomu, alfa-karbon,

  • 3nolu karbon atomu B-karbondur,

  • son metil karbonu omega-karbonu (omega) veya n-karbon atomu diye bilinir.



Doğal yağlarda bulunan YA’leri düz zincir türevleridir, iki karbonlu birimlerden sentez olduklarından çift sayıda karbon atomları vardır.

  • Doğal yağlarda bulunan YA’leri düz zincir türevleridir, iki karbonlu birimlerden sentez olduklarından çift sayıda karbon atomları vardır.

  • Doymuş ( sature) YA : Zincir çift bağ taşımaz, oksidasyona dirençli, Ör:Palmitik asit

  • Doymamış (ansature ) YA: Çift bağ içerir, Hava ile temas ettiklerinde spontan olarak okside olurlar.

  • Zincir uzunluğu arttıkça YA’nin ısınma dereceleri artar.



Yağ asitlerinde zincir uzunlukları çeşitlilik gösterir.

  • Yağ asitlerinde zincir uzunlukları çeşitlilik gösterir.



Monoansature asitler: bir çift bağ içerirler. Ör:Oleik asid

  • Monoansature asitler: bir çift bağ içerirler. Ör:Oleik asid

  • Poliansature asitler:Birden fazla çift bağ içerirler Ör: Linoleik asid

  • Eikozanoidler: Bu bileşikler eikoza (20C) polioneik yağ asitlerinden türerler,Prostanoidleri(prostoglandin, prostosiklin ve tromboksan ) ve lökotrienleri kapsar.



Poliansatüre yağ asitleri (PUFA)

  • Poliansatüre yağ asitleri (PUFA)

  • iki veya daha fazla çift bağa sahiptir,

  • birinci çift bağın yerine göre 4 alt gruba ayrılır.

  • Bunlar omega-3 (n-3), omega-6 (n-6), omega-7 (n-7) ve omega-9 (n-9) yağlardır.

  • n-3 ve n-6 grubu esansiyeldir.



Zincir uzunluklarına göre yağ asitleri

  • Zincir uzunluklarına göre yağ asitleri

  • Kısa

  • Orta

  • Uzun

  • Çift hidrokarbon bağlantısına göre

  • Sature

  • Monoansature

  • Poliansature

  • Hidrokarbona çift bağ pozisyonu yönünden

  • n-3, n-6 veya n-9 yağ asiti



MCT : C6-12 karbon atomu,

  • MCT : C6-12 karbon atomu,

  • LCT : C14 veya daha fazla karbon atomu içerir.







Avustralya, Afrika, Güney Amerika’da yapılan arkeolojik çalışmalar geçmişte yaşayan insanların diyeti ile bugünkü batı diyetinin çok farklı olduğunu göstermiştir..

  • Avustralya, Afrika, Güney Amerika’da yapılan arkeolojik çalışmalar geçmişte yaşayan insanların diyeti ile bugünkü batı diyetinin çok farklı olduğunu göstermiştir..

  • .



Evans ve Burr ilk olarak 1929 yılında

  • Evans ve Burr ilk olarak 1929 yılında

  • Belirli yağ asitlerinin vücut için esansiyel

  • olduğunu bildirmişlerdir.

  • Yapılan bir araştırmada yağsız diyetle beslenen farelerde ;

  • Büyümenin gecikdiği,

  • Böbrek fonksiyon bozuklukları,

  • Cilt sorunları,

  • Üreme fonksiyon bozuklukları saptanmıştır.



İnsanlarda :

  • İnsanlarda :

  • Trombositopeni

  • Anemi

  • Kanama zamanının bozulması

  • Deri değişiklikleri



Normal diyeti tamamlar

  • Normal diyeti tamamlar

  • Enerji ihtiyacını karşılar

  • EYA eksikliğini önler

  • Hiperglisemi riskini azaltır

  • KC’de yağ infiltrasyonunu azaltır

  • KC fonksiyonları korunur





%8’i doymuş yağlar

  • %8’i doymuş yağlar

  • %29’u tekli doymamış yağ asitleri

  • ( zeytinyağ)

  • %’3ü çoklu doymamış yağ asitleri



Günümüzde piyasada; yağ asitleri, trigliseritler, fosfolipidler ( çoklukla yumurta lesitini), gliserol içerikli lipid emülsiyonları vardır.

  • Günümüzde piyasada; yağ asitleri, trigliseritler, fosfolipidler ( çoklukla yumurta lesitini), gliserol içerikli lipid emülsiyonları vardır.

  • Bu emülsiyonlar izoosmotiktir.

  • Lipid emülsiyonlarının sırası

  • LCT

  • LCT/MCT

  • Strüktürel trigliseritler

  • Omega-3 yağ asidleri

  • Oleik asit



Klinik olarak kabul edilen ilk lipid emülsiyonudur

  • Klinik olarak kabul edilen ilk lipid emülsiyonudur

  • Soya fasulyesi bazlıdır

  • Molekül boyları şilomikronlar kadardır

  • İnsanlarda kullanımı emniyetli bulunmuştur ( 6 milyondan fazla kullanım )



MCT - LCT ile birlikte kullanılır

  • MCT - LCT ile birlikte kullanılır

  • Potansiyel yararları :

  • Hızlı metabolize olur,

  • Yağ klirensi yüksektir,

  • Yağ depolarında toplanması sınırlıdır,

  • Azalmış peroksidasyon riski,

  • Azalmış respiratör iş olarak özetlenebilir.



MCFA ve LCFA aynı gliserol molekülünden esterifiye olarak oluşurlar

  • MCFA ve LCFA aynı gliserol molekülünden esterifiye olarak oluşurlar

  • MCFA / LCFA oranı rastgeledir

  • MCT/LCT nin fiziksel alternatifleridir



Enerji için hızlı kaynaktır

  • Enerji için hızlı kaynaktır

  • Protein tasarrufu sağlar

  • Plazma trigliserit ve MCTGs düzeylerini kontrol eder

  • Düşük plazma trigliserit düzeyi oluşur

  • İyi tolere edilir

  • EFA için güvenilir kaynaktır



Lipid emülsiyonlarında FL/TG oranının yüksek olması

  • Lipid emülsiyonlarında FL/TG oranının yüksek olması

  • Lipoprotein X formasyonuna,

  • LDL içinde kolesterol/fosfolipid oluşumuna

  • Plasma trigliseridlerinde artmaya neden olur.

  • Lipoprotein X, TG’e karşı yarışarak Lipoprotein lipasları azaltır ve TG lerin hidrolizini yavaşlatır.



Omega-3 yağ asitleri nedir?

  • Omega-3 yağ asitleri nedir?

  • Neden önemlidir?

  • Nerelerde bulunurlar?

  • Nasıl kullanılırlar?

  • Yağ sağlığınız açısından zararlıdır!!!!



Tarihsel olarak beslenmede omega-3 ve 6 yağ asitlerinin alınışı eşittir

  • Tarihsel olarak beslenmede omega-3 ve 6 yağ asitlerinin alınışı eşittir

  • Yıllar içinde balans omega-3 yağ asitlerinin alınışının azalması şeklinde değişmiştir

  • Omega-3 yağ asitlerinden zengin diyetle beslenenlerde kardiyovasküler sistem hastalıklarına daha az rastlanması omega-3 yağ asitlerine ilgiyi arttırmıştır

  • Yoğun çalışmalar sonucu omega-3 yağ asitlerinin fonksiyonları daha iyi anlaşılmıştır.

  • Kardiyovasküler hastalıklarda koruyucu etkisi ve antienflamatuvar özelliği öne çıkmıştır.



Omega-3 yağ asitlerinin yeterli alınması

  • Omega-3 yağ asitlerinin yeterli alınması

  • Antienflamatuvar,immunolojik etki gösterir

  • İnflamatuvar doku hasarına,

  • Kapiller permiabilite artışına ,

  • İmmunolojik direnç,

  • Anti-agregan ve vasodilatör etki

  • Splanknik alanda mikrovaskuler perfüzyon artışı

  • Tromboz riskinde azalma,



Nörolojik semptomlar

  • Nörolojik semptomlar

  • Görme keskinliğinde azalma

  • Deri lezyonları

  • Büyümede gecikme

  • Öğrenme yeteneğinde azalma

  • Anormal elektroretinogram









Haftada iki kez balık yiyenlerde kardiyovasküler problemlerin daha az olduğu,

  • Haftada iki kez balık yiyenlerde kardiyovasküler problemlerin daha az olduğu,

  • Balıklardan elde edilen yağ asidlerinin trigliseritleri düşürdüğünü diğer lipidlere minimal veya hiç etkili olmadığını göstermiştir.

  • Bu da çoklu doymamış yağ asitlerinin, özellikle derin deniz balıklarının içerdiği Omega-3 yağ asitlerinin kalp hastalıklarına karşı profilaktik olarak yararlı olabileceğinin kabul edilmesine neden olmuştur.

  • Am J Clin Nutr 65;1083-1086,1997.



Omega-6 yağ asitleri nedir?

  • Omega-6 yağ asitleri nedir?

  • Neden önemlidir?

  • Nerelerde bulunurlar?

  • Nasıl kullanılırlar?

  • Yağ sağlığınız açısından zararlıdır!!!!



Membranların, reseptör, enzim ve kanal yapılarında yer alır

  • Membranların, reseptör, enzim ve kanal yapılarında yer alır

  • Cilt permiabilitesinde etkilidir

  • Kolesterol hareketi, Omega-6 yağ asiti esterleri daha solubüldür.

  • Regülator moleküllerin prekürsörüdür

  • İnflamasyonun kontrolü,

  • Platelet agregasyonu

  • Vasokonstrüksiyon/dilatasyon



Deri lezyonları

  • Deri lezyonları

  • Anemi

  • Trombosit agregasyonunda artış

  • Trombositopeni

  • Karaciğerde yağlanma

  • Yara iyileşmesinde gecikme

  • Enfeksiyona duyarlılıkta artış

  • Bebeklerde

  • Büyümede gecikme

  • Diyare











Deniz ürünleri kaynaklı lipid konsantrasyonu

  • Deniz ürünleri kaynaklı lipid konsantrasyonu

  • EPA

  • DHA

  • Diğerleri

  • Vitamin E ( alfa-tokoferol)

  • Deodorize sarmısak



Yağların bazıları sizin için zararlıdır!

  • Yağların bazıları sizin için zararlıdır!

  • Başka bir açıdan bakılırsa

  • Yağların bazı tipleri insan sağlığı açısından gereklidir!







Enerji deposu olarak pekçok avantajı vardır

  • Enerji deposu olarak pekçok avantajı vardır

  • Daha az metabolik komplikasyon ve beslenme rejimlerinde esneklik sağlar

  • Lipid emülsiyonları metabolik ihtiyaca cevap verecek değişkenlik sağlar

  • Hastaların enerji gereksinimlerinin %30-50’si yağlardan karşılanır.



Oleik asid

  • Oleik asid

  • Monoansature yağ asidi

  • Zeytinyağı ağırlıklı

  • EFA sentezi mümkün değildir

  • Lipid peroksidazyonuna daha dirençlidir,

  • 0.5 mg tokoferol/ g PUFA önerilir.



Toplam enerjinin %30-50’sini sağlamalıdır

  • Toplam enerjinin %30-50’sini sağlamalıdır

  • Minimum: 0.3 g/kg vücut ağırlığı

  • Maksimum. 3.0 g/kg vücut ağırlığı alınmalıdır.



Good Fats?

  • Good Fats?

  • To much Fat?

  • Saturated / undsaturated?

  • Fisch oils?

  • Fat acids ?

  • The truth is………?



Üreticiye göre değişir,

  • Üreticiye göre değişir,

  • Farklı komponentlerin önerilen limitleri karışım içindeki stabilitelerine göre değişir,

  • Hedeflenen karışımların sırası kadar stabiliteye olan etkileridir.

















Herhangi bir parenteral

  • Herhangi bir parenteral

  • beslenme planında,

  • genel enerji alımıyla

  • bağlantılı olarak yağ

  • emülsiyonu oranı %30 –

  • %50 arasında yer

  • almalıdır*



Lipidler

  • Lipidler

  • Membran yapısında düzenleyici olma

  • Biyokimyasal süreçlerin modülatörleri olmak gibi önemli görevler üstlenir.











 Lipid uygulamalarına bağlı peroksidasyonu ve oksidatif stresi azaltır

  •  Lipid uygulamalarına bağlı peroksidasyonu ve oksidatif stresi azaltır

  •  İmmun yanıtı korur

  •  Diğer lipid emülsiyonlarına göre parenteral karışımlarda daha stabildir



Zeytinyağı ClinOleic antiinflamatuvar etkili,

  • Zeytinyağı ClinOleic antiinflamatuvar etkili,

  • Polifenoller antioksidan özellikleri nedeniyle indirekt antiinflamatuvar etkili,

  • Oleik asit- diyette ana MUFA- signal yolağı üzerinden inflamasyona direkt etkili,

  • MUFA omega-3 yağ asitlerinin dilüsyonu ve fosfolipitler aracılığı ile indirekt etkili,



TPN uygulanan 2 ay ile 3 yaş arası çocuklarda Oleik asit bazlı solüsyonlar daha iyi tolere edilmiş ve esansiyel yağ asiti metabolizmasını düzenlediği görülmüş,

  • TPN uygulanan 2 ay ile 3 yaş arası çocuklarda Oleik asit bazlı solüsyonlar daha iyi tolere edilmiş ve esansiyel yağ asiti metabolizmasını düzenlediği görülmüş,

  • ClinOleic diğer soya bazlı emülsiyonlara göre lipid içeriği ile anne sütüne daha çok benzemektedir.

























İzole tavşan akciğerinde inflamatuar uyarandan sonra ödem oluşumunu azaltmıştır

  • İzole tavşan akciğerinde inflamatuar uyarandan sonra ödem oluşumunu azaltmıştır

  • Bakterilerin kandan eliminasyonunu artırmıştır

  • Akciğerde deneysel bakteriemide bakteri kolonizasyonunu azaltmıştır

  • Parenteral olarak beslenen rat’larda karaciğer ve alveoler makrofajların fagositoz işlevini iyileştirmiştir

  • Septik rat’larda mortaliteyi azaltmıştır



Uzun zincirli Omega 3 yağ asitlerinin çeşitli hücre tiplerinde membranlara hızlı bir şekilde katılımı

  • Uzun zincirli Omega 3 yağ asitlerinin çeşitli hücre tiplerinde membranlara hızlı bir şekilde katılımı

  • Eikosanoid sentezinin Anti-inflamatuar ve

  • immunomodülatör etkili mediatörlerin

  • oluşumunu sağlayacak şekilde modifikasyonu

  • Cerrahi hastalarda infeksiyon sıklığının ve hastanede kalma süresinin kısalması





n-3 PUFA alınımındaki artma sitokin üretimi ve fonksiyonlarını etkiler. Diyetle n-3 PUFA alınması tümör nekrozis faktör (TNF) ve interlökin-1 (IL-1) üretimini azaltır.

  • n-3 PUFA alınımındaki artma sitokin üretimi ve fonksiyonlarını etkiler. Diyetle n-3 PUFA alınması tümör nekrozis faktör (TNF) ve interlökin-1 (IL-1) üretimini azaltır.









%30 Soya yağı - 60 g/1000 ml

  • %30 Soya yağı - 60 g/1000 ml

  • %30 MCT - 60 g/1000 ml

  • %25 zeytin yağı - 50 g/1000 ml

  • %15 balık yağı - 30 g/1000 ml

  • Ek olarak

  • 200 mg/l alfa-tokoferol

  • Vitamin E ( antioksidatif, antioksidan koruma, yeterli vitamin E düzeyi sağlama)



ClinOleic : Oleik Asit –Emülsiyonu: Zeytinyağı içerikli ( düşük PUFA )

  • ClinOleic : Oleik Asit –Emülsiyonu: Zeytinyağı içerikli ( düşük PUFA )

  • Omegaven : Standart lipid solüsyonlarına ( soya yağı / MCT/LCT’ye balık yağından zengin omega-3 yağ asitleri ilavesi ile )

  • SMOFlipid:Soya yağı,MCT, zeytinyağı, ve balık yağı karışımı ( % 30:30:25:15) SMOFlipid’de Ω-3/Ω-6 oranı 2.5:1 dir.





Lipid solüsyonları ;

  • Lipid solüsyonları ;

  • Omega-3 yağ asitleri içeriği ve Ω-3/Ω-6 oranları dikkate alınmalı, Ω-3’den zengin olmalı

  • Hücre membranının yapısındaki yağ asidlerini modifiye etmek, yağda çözünen vitaminlere kaynak oluşturacak şekilde hazırlanmalıdır.

  • Diyette alınan lipid miktarı nonprotein kalorinin %30-50’sini geçmemeli

  • Hipertrigliseridemide ( > 4.5 mmol/l veya >350-450 mg/dl) kullanılmamalı,

  • Trigliserit düzeyi ( 2-2.5 mmol/l veya 190-260 mg/dl ) ise küçük miktarlarda verilmelidir

  • Başlangıçta infüzyon hızı yavaş olmalı,

  • Plazma trigliserid düzeyi, infüzyon hızı monitorize edilmelidir.






Yüklə 445 b.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə