Усимликларнинг усиши ва ривожланиши



Yüklə 0,55 Mb.
səhifə1/15
tarix31.12.2021
ölçüsü0,55 Mb.
#112888
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15
O’simliklarning o’sishiga tashqi оmillarining ta’siri

O’simliklarning o’sishiga tashqi оmillarining ta’siri
Rеja:
I. Kirish

II. Asоsiy qism

  1. O’simliklarning o’sishi va rivоjlanish bоsqichlari

  2. O’simliklarning o’sishiga tashqi sharоit оmillarining ta’siri

  3. Trоpizm, nastik va nutatsiya хarakatlari

III. Хulоsa

Fоydalanilgan adabiyotlar

Kirish

O’simliklarning ekologik stressorlarga chidamligi o’sish va rivojlanish bosqichlarida har xil bo’ladi. Tinim davrida ularning chidamligi eng yuqori bo’ladi. Eng chidamsizlik–o’simliklarning yosh maysalarida kuzatiladi. Keyinchalik o’simliklarning o’sishi va rivojlanishi bilan bir qatorda ularning chidamlilik darajalari ham pishib yetilishi bosqichiga ortib boradi. Ammo, o’simliklarning gullash fazasi ayniqsa gametalarning shakllanish muddati ham kritik sanaladi. Chunki, bu muddatlarda o’simliklar stressorlar tasiridan kuchli zararlanish va hosildorlikni keskin kamaytirishi mumkin.

Quruq tuproqda o’simliklarning suv bilan taminlanish jarayoni buziladi. Natijada o’simlikda uzoq vaqtgacha suv tanqisligi va so’lish holati davom etadi. Suv balansining uzoq vaqtgacha qolishi o’simlikda fiziologik jarayonlarning o’zgarishlariga ham sabab bo’ladi. Suvsizlik natijasida protoplazmaning kolloid va kimyoviy xususiyatlari zararlanadi. Oqsillar sintezi keskin pasayadi. Chunki, informasion RNK iplarini uzuvchi adenozintrifosfataza faollashadi, polisomalar parchalana boshlaydi.

Qurg’oqchilikka chidamli o’simlik hujayralari, to’qimalari va organlarining sezilarli darajada suvsizlanishga chidashdir. Suvsizlanish sitoplazma xususiyatlarini buzadi, oqsil sintezi kamayib ketadi, polisomalar ribosomalarga, ular esa o’zlarining subbirliklariga parchalanib ketadi. Shuningdek, suvsizlik moddalar almashinuvini pasaytiradi. Buning natijasida esa o’simliklarning o’sishi to’xtaydi va hosildorlik kamayib ketadi. Bu asosan generativ organlar kam hosil bo’lishi bilan ifodalanadi.



Issiqlikka chidamli o’simliklar protoplazmaning qovushqoqligi va elastikligi yuqori bo’ladi. Bog’langan suv miqdori ko’p, oqsillari issiqqa chiqamli bo’lib, tezlikda koagulyasiyaga uchramaydi. Issiqlikka chidamli o’simliklarning nafas olish jarayonida ko’proq organik kislotalar hosl bo’ladi va ular ammiak bilan reaksiyaga kirishib, asparagin, glutamin kabi aminokislotalar hosil bo’ladi.


Yüklə 0,55 Mb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2022
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə