Plevral hayvan modelleri Dr. Öner Dikensoy

Sizin üçün oyun:

Google Play'də əldə edin


Yüklə 445 b.
tarix06.12.2017
ölçüsü445 b.


PLEVRAL HAYVAN MODELLERİ

  • Dr. Öner Dikensoy

  • Gaziantep Ünv. Tıp Fak. Göğüs Hast. AD.

  • dikensoy@yahoo.com


Öğrenim Hedefleri

  • Plevra hastalıkları ile ilgili mevcut hayvan modellerini öğrenmek

  • Aynı hastalıkla ilgili farklı modellerin farkını öğrenmek

  • Model veya hayvan seçiminde dikkat edilmesi gerekenleri öğrenmek

  • Plevraya giriş gibi bazı spesifik yöntemleri öğrenmek



Giriş

  • Plevra hastalıklarında hayvan çalışmalarına gerek var mı?

    • Plevra hastalıkları çok sık görülür
    • Patogenezi yeterince bilmiyoruz
    • Tanı da sıkıntılarımız devam ediyor
      • Malign efüzyon
      • Tüberküloz plörezi
    • Tedavide sıkıntılarımız devam ediyor
      • Malign efüzyon
      • Parapnömonik efüzyon


Başlarken Yapılması Gerekenler

  • Standart klavuzların öğrenilmesi

    • Hayvanların barınması beslenmesi
    • Yapılmaması gerekenler
  • Cerrahi yöntemler hakkında eğitim

  • Etik kurallara uyulması

  • Laboratuar ve alt yapının uygun olması

  • Gereksiz deneylerden ve tekrardan kaçınılması

  • Optimum sayıda hayvan kullanılması



Optimum Sayı



İdeal Hayvan Modeli

  • Araştırılan hastalık açısından insanları iyi temsil eden,

  • Kolayca elde edilebilen,

  • Ucuz,

  • Girişimlere, tekrarlanabilir sonuçlara ve yeterli örnek alınmasına olanak tanıyan bir hayvan olmalıdır.



Hayvan Seçerken

  • Büyüklük

  • Plevra Anatomileri

  • Maliyetleri

  • Bulunabilirlikleri

  • Analizler için kullanılacak kit vs. hayvana uygun olması,

  • Genetik manüplasyon ihtimali



Hayvanın Boyutu

  • Plevra hastalıkları için en sık kullanılan hayvanlar:

    • tavşan, fare, sıçan, hamster ve koyunlar
  • Küçük hayvanlar:

    • Avantaj:
      • Ucuzdur
      • Bakımı kolaydır
      • Sofistike laboratuara gerek yok (steril sartlar vs.)
      • Farelerde genetik modifkasyon yapılabilir
    • Dezavantaj:
      • Girişimler, materyal toplanması zor


Plevra Anatomisi

    • İki önemli anatomik özelliğin farkında olmak gerekir:
    • 1-plevral boşluk:
      • tek plevral boşluk: köpek, fare
      • İki plevral boşluk: tavşan, koyun
    • 2-Koyun gibi daha büyük hayvanların visseral plevraları insan visseral plevrası gibi kalındır.


Çalışılacak Kitler

  • Kullanılan ticari kitlerin hangi hayvanlar için uygun olduğu önemli

  • Örn: ELİSA kitleri genellikle sitokin ölçümlerinde kullanılır ancak sadece insan ve farelerde ölçüm yapmaya uyumlu



Plevraya Giriş

  • Direk: Enjektör ile direk girmek

  • İndirek:

    • Tüp yardımıyla
      • Tekrarlayan enjeksiyonlar
      • Sıvı toplanmasında avantajlı
    • Torakotomi


Plevral Hastalık Modelleri

  • Plevral fibrozis/ Plöredezis

  • Malign Efüzyon

  • Plevral İnflamasyon

  • Eozinofilik plöritis

  • Plevral infeksiyon

  • TBC Plörezi

  • Mezotelyoma



Plöredezis

  • Plevra için en sık kullanılan hayvan modeli

  • İdeal plöredezis ajanı yok

  • İdeal ajan:

  • Halen ideal ajan aranıyor



Plöredezis

  • Tavşan modeli en sık (New Zealand white rabbits)

  • Koyun, fare, köpek, domuz

  • Aynı ajan farklı türlerde benzeri plöredezis yanıtı

  • Plöredezis ajanı direk veya tüp aracılığı ile enjekte edilir.



Talk Plöredezis

  • Bilinen en etkili ajan

  • Akut plevral enflamasyon olur

    • Çözülebilir: başarısız
    • Kronikleşebilir : fibrozis ve yapışıklık
      • Fibroblastlar, mezotel hücreleri: kollajen toplanması fibrozise katkı sağlarlar.
  • 14-28 gün içinde sakrifiye

  • Makroskopik ve mikroskopik skorlama yapılır

  • Karşı hemitoraks kontrol olarak kullanılabilir.



Plöredezis Skorlama Şeması



Plöredezis



Plöredezis



Plöredezis



Plöredezis



Plöredezis Modeli ile İlgili Sorunlar

  • Plevral kavite normal

  • Kullanılacak doz insana nasıl uyarlanacak?

    • Talk insanlarda 2-5 gr. (30-70 mg/kg)
    • tavşanlarda 400 mg/kg kullanılır.
  • Hayvanlarda malign efüzyon modeli az.

    • En sık kullanılan fare modeli
    • Fareler plöredezisin değerlendirilmesi için çok küçüktür.


Malign Plevral Efüzyon Modelleri

  • Patofizyoloji ve en ideal tedavi yöntemi belirsiz

  • Hayvan çalışmaları ışık tutabilir (Örn: VEGF).

  • Tamamına yakını farelerde

  • Atimik nude fare kullanılır:



Ölçülen Parametreler

  • Kilo kaybı ve sürvi en sık

    • efüzyonun miktarı,
    • tümörün boyutu ve ağırlığı
    • uzak metastazların varlığı
  • Plevra sıvısı ve doku plevral metastazda rol oynayan mediyatörlerin araştırılması için çok faydalı örneklerdir.



Kullanılan Kanser Hücreleri

  • Farklı tümör hücreleri kullanılabilir

  • En etkin yayılım sağlayan adenokanser

  • İnsanlardan alınan adenokanser hücreleri kullanılabilir

  • Ticari kanser hücreleri (A549, Lewis Cancer Cell Lines) standardize



Tümör Hücrelerinin İmplantasyonu

  • Malign hücreler plevraya (105-106) IP verilir

    • Direk cerrahi veya plevral injeksiyon
  • Intraplevral en uygun injeksiyon yeri:

    • Sol lateral subdiafragmatik
    • En ince (28 G) enjektör iğnesi
  • Yetişkin bir fareye 1.0 mL sıvı enjekte edilebilir.

  • İntratorasik enjeksiyon yeterli mi?

    • göğüs kafesi ekspanse olması
    • oluşan dispne ile anlaşılabilir


Tümör Hücrelerinin İmplantasyonu

  • 1-2 hf mediasten, akciğerler diafragma lokal invazyon görülür

  • Plevral efüzyon genellikle 3 hafta sonra gelişir

  • Çoğu fare zamanla kaşeksi ve uzak metaztazlar nedeniyle ölür

  • Çoğu çalışmalarda bu model kullanılarak çeşitli antikanser tedavilerin etkinliği araştırılmıştır

    • (IL-12, IL-15 ve VEGF inhibitörleri).


Tüberküloz Plörezi Modelleri

  • Tüberküloz efüzyonlar halen sık

  • Patogenezin anlaşılması ve tedavide halen sıkıntılar mevcuttur

  • İlk olarak 1917 de Patterson guinea pigleri kullanmıştı

  • Sonrasında tavşan ve fareler kullanıldı



Tüberküloz Plörezi Modelleri

  • Bu model insanlarda oluşan tbc plöritisi çok iyi temsil eder:

    • Plevra sıvısında sırasıyla nötrofil, makrofajlar,lenfositler toplanır
    • Hücreler insanlardakine benzer başlıca CD2+T hücrelerdir
    • Plevral sıvı pH ve glukoz düşmez
    • Plevranın histopatolojik incelemesinde:


Basilin plevraya verilişi

  • M. Tuberculosis veya BCG İP enjekte edilir

  • Ucu künt bir iğne (20 G) ile transdiafragmatik yaklaşım

  • Guinea Pig:

    • Önce BCG ile aşılanır
    • 10-15 hf.sonra BCG veya M.tuberculosis
  • Tavşanlarda BCG ile aşılamaya gerek yok

  • BCG ye duyarlı basile dirençli

  • Tavşanlarda immun deprese hayvanlarda tbc plörezi modeli: nitrojen mustard - nötropeni



Tüberküloz Plörezi Modelleri

  • Farelerde (BALB/c veya C57B1/6 strs) intratorasik BCG injeksiyonu ile tbc plöritisin erken inflamatuar etkileri araştırılabilir.

  • Fare çalışmalarında önceden aşılamaya gerek yoktur.

  • Hücresel özellikler insanlardakine benzer

  • Farelerde histolojik özellikler tanımlanmadı



Tüberküloz Plörezi Modellerinin Dezavantajları

  • En önemli kısıtlılık: tbc direk İP veriliyor

  • İnsanlarda akciğer enfeksiyonunun lokal veya hematojen yayılımı

  • BCG ile oluşturulan modellerde patogenez konusunda yararlı bilgiler edinilmesi olası

  • Tedavi araştırmalarında basil verilerek oluşturulan model daha uygundur.



Asbest Maruziyetine Bağlı Plevral Hastalık Modelleri

  • Asbest maruziyetine bağlı:

    • plevral kalınlaşma,
    • bening asbest plörezisi,
    • round atelektazi,
    • malignant mezotelyoma
  • MM ile ilgili çok sayıda hayvan çalışması yapılmış olmasına rağmen diğer patolojiler nadiren araştırılmıştır

  • MM patogenezi, tedavisi problem



Asbestin Veriliş Yolları

  • Asbest hayvanlara inhalasyon yoluyla veya direk İP enjeksiyonla ulaştırılabilir.

  • İnhalasyon yoluyla: plevral patolojinin oluşması için uzun zaman (aylar, yıllar )

  • İP verildiğinde hemen akut etki elde edilebilir:

  • İP verildiğinde daha çok plevral mezotelyoma

  • İnhalasyonla akciğer kanseri daha sık görülür



Hangi Hayvan?

  • En sık:sıçanlar, fareler ve hamsterler

  • Hayvan cinsleri arasında ve kendi içlerinde asbeste duyarlıklık açısından farklılıklar vardır.

    • Farelerin asbeste olan duyarlılığı strainlere göre farklıdır:
    • C56BL/6 türü 129 dan daha duyarlıdır
  • Sıçanlar insanları temsil etmesi açısından daha uygun bulunmuştur



Asbest Türü

  • Asbest türleri arasında da farklılıklar vardır

  • Chrosotile, crocidolite ve amosite en sık kullanılan asbest türleridir.

  • Son zamanlarda fiberglas gibi insan yapımı liflerin

  • Nanopartiküllerin etkileri de araştırılmaktadır.

  • Bu araştırmalarda:



Sonuç ve Özet

  • Plevra Hastalıkları ile ilgili hayvan çalışmalarına halen gerek var

  • Fare, tavşan, sıçan en sık kullanılan

  • Plöredezis ve akciğer kanseri en sık kullanılan modeller

  • Hayvan seçimi, sayısı, yapılacak çalışmanın detayları (kitler vs.) dikkatli belirlenmeli

  • Yeni modellere ihtiyaç var:

    • Farelerde plöredezis
    • Tavşanlarda malign efüzyon
    • Nanopartikül çalışmaları



Dostları ilə paylaş:
Orklarla döyüş:

Google Play'də əldə edin


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə