Eleştirel Düşünmenin Tanımı



Yüklə 445 b.
tarix27.10.2017
ölçüsü445 b.



Eleştirel Düşünmenin Tanımı

  • Eleştirel Düşünmenin Tanımı

  • Eleştirel Düşünmenin Önemi

  • Eleştirel Düşünme Becerileri Gelişmiş Bireylerin Özellikleri

  • Eleştirel Düşünmeyi Engelleyen Faktörler

  • Eleştirel Düşünme Becerileri Nasıl Kazandırılmalıdır?

  • Atatürk’ün Konu İle İlgili Görüşleri



Bilgiyi özgün bir biçimde elde etme, karşılaştırma, kullanma ve değerlendirmeyi amaç edinen organize bir süreçtir.

  • Bilgiyi özgün bir biçimde elde etme, karşılaştırma, kullanma ve değerlendirmeyi amaç edinen organize bir süreçtir.



Toplum Kalkınması

  • Toplum Kalkınması

  • Bilgi Üretimi

  • Demokrasi

  • Laiklik

  • Kendini Gerçekleştirme

  • Ahlak Gelişimi

  • Duygusal Zeka

  • Eğitim Programları



Toplum kalkınması açısından baktığımızda; dünya coğrafyasında eleştirel düşünmenin egemen olmadığı toplumların kalkındığı görülmemiştir. Uygarlık bir bakıma yaratıcı ve sorun çözme yolu ile ancak gelişebilir.

  • Toplum kalkınması açısından baktığımızda; dünya coğrafyasında eleştirel düşünmenin egemen olmadığı toplumların kalkındığı görülmemiştir. Uygarlık bir bakıma yaratıcı ve sorun çözme yolu ile ancak gelişebilir.

















Dürüsttür. İyi niyetlidir. İçtendir. Cesurdur. Azimlidir. Sabırlıdır. Alçakgönüllüdür.

  • Dürüsttür. İyi niyetlidir. İçtendir. Cesurdur. Azimlidir. Sabırlıdır. Alçakgönüllüdür.

  • Kendi düşünce sürecinin bilincindedir. Kendi düşünceleri üzerine düşünür.



Duygu ve düşünceler arasındaki ilişkinin farkındadır.

  • Duygu ve düşünceler arasındaki ilişkinin farkındadır.

  • Kendi inanç ve değerlerini sorgular.



Empati yeteneği gelişmiştir.

  • Empati yeteneği gelişmiştir.

  • Değişime açıktır.

  • Gerçeğin değerini her şeyin üstünde tutar. Gerçek ile söylentiyi ve önyargıyı birbirinden ayırt eder.

  • Farklı düşüncelerdeki gerçeği araştırır. Kendisi gibi düşünmeyenlerin, düşüncelerinin de kendisininki kadar değerli olabileceğinin bilincindedir.



Yeterli kanıtı olmadan karar vermez. Olasılık sınırları içinde olayları değerlendirir.

  • Yeterli kanıtı olmadan karar vermez. Olasılık sınırları içinde olayları değerlendirir.

  • Tek yolculuktan veya toptancılıktan uzaktır.

  • “Evet – Fakat” demesini bilir.

  • Edilgen bir biçimde başkalarının güdümüne girmez.



Bilimsel tutum ve davranışlara sahiptir.

  • Bilimsel tutum ve davranışlara sahiptir.

  • Disiplinler arası ilişki kurma.

  • Benzerlik veya farklılıkları ayırt etme.

  • Akılcı çıkarımlarda bulunma.

  • Etkin dinleme.

  • Eleştirel okuma.

  • Problem çözme.

  • Sokratik tartışma vb.



İnanca, ideolojiye, otoriteye sorgulamadan, körü körüne bağlılık

  • İnanca, ideolojiye, otoriteye sorgulamadan, körü körüne bağlılık

  • Çevrenin etkisiyle zamanla gelişen peşin hükümler, önyargılar

  • Haklı olma arzusu

  • Tembellik

  • Ben merkezci veya toplum merkezci, uygitsinci kişilik yapısı



Eğitim programlarının yüzeyselliği

  • Eğitim programlarının yüzeyselliği

  • Öğretimde bilgi aktarımına ağırlık verilmesi

  • Öğrencilerden düşük akademik başarı beklentisi

  • Sınav sistemi

  • Fiziksel ortam, öğrenci sayılarının fazlalığı

  • Öğretmenlerin gerek eğitim fakültelerinde, gerekse hizmet içinde yetiştirilmesindeki yetersizlikler vb.



Eleştirel düşünme becerisi zaman içerisinde kazanılır. Bu bir süreçtir.

  • Eleştirel düşünme becerisi zaman içerisinde kazanılır. Bu bir süreçtir.

    • Ailede; Anne-babalar
    • Okulda; Öğretmenler
    • Yaşamın tüm dönemlerinde; kültürün parçası olarak kazandırılıp, geliştirilmeye çalışılmalıdır.


Örnek davranışlar sergilemeliyiz. Model olmalıyız.

  • Örnek davranışlar sergilemeliyiz. Model olmalıyız.

  • Özellikle öğretmenleri eğitim fakültelerinde çok iyi yetiştirmeliyiz.

  • Öğretmenler ve anne-babalar olarak öğrencilerimizin (çocuklarımızın) yerine düşünmemeliyiz.

  • Onlara düşünmeyi öğretmeliyiz.

  • Ne düşüneceğinden çok, Nasıl düşüneceği üzerinde durmalıyız.



Doğru soru sorma alıştırmaları yapmalıyız.

  • Doğru soru sorma alıştırmaları yapmalıyız.

  • Çocukları yargılayıcı tepkilerden kaçınmalıyız.

  • Onları, karşı çıkmak için değil, anlamak amacıyla dinlemeliyiz.

  • Tüm çocukların özgürce fikirlerini söyleyebileceği ortamları yaratmalıyız. Baskı yapmamalıyız. Utandırmamalıyız.



Eleştirel düşünme düz anlatım (takrir) yöntemiyle kazandırılamaz.

  • Eleştirel düşünme düz anlatım (takrir) yöntemiyle kazandırılamaz.

  • Konunun özelliğine göre;

    • Araştırma-Soruşturma, Tam Öğrenme Stratejileri
    • Örnek Olay Yöntemi
    • Grup Tartışmaları
    • Münazara
    • Yaratıcı Drama
    • Beyin Fırtınası
    • Problem Çözme vb.
    • teknikler kullanılabilir.


Diyalektik, Anoloji vb. akıl yürütme süreçleri devreye sokulabilir.

    • Diyalektik, Anoloji vb. akıl yürütme süreçleri devreye sokulabilir.
    • Çeşitli eserler incelenerek, bu eserlerdeki çelişkiler, önyargılar, yazarın referans noktaları, eğilimleri buldurulabilir.


Eleştirel düşünme konulu seminer veya konferanslar

  • Eleştirel düşünme konulu seminer veya konferanslar

  • Konular işlenirken yeri geldikçe eleştirel düşünme becerilerinin kazandırılması

  • Modüler programlarla eleştirel düşünme becerilerinin kazandırılması



Aşama: “Doğru cevabı otorite bilir”

  • Aşama: “Doğru cevabı otorite bilir”

    • Cevaplar doğru-yanlış olarak değerlendirilir.
    • Farklı görüşlere hoşgörüsü yoktur.
    • Empati kuramazlar.
  • Bu tür öğrencilerde eleştirel düşünme becerisini geliştirmek çok zordur.



Aşama: “Herkesin fikri değerlidir”

  • Aşama: “Herkesin fikri değerlidir”

    • Farklı düşünceleri kabul eder.
    • Başkalarının düşüncelerine saygılı olmayı öğrenmiştir.
    • Eleştirel düşünme becerisi gelişmemiştir.
    • Kendi düşüncelerini sorgulayamaz.
  • Bu tür öğrencilere insanların sahip oldukları referans noktalarının nasıl oluştuğu, geçmiş yaşantılarından nasıl etkilendikleri örneklerle buldurulmalıdır.



Aşama: “Herkesin doğrusu kendisinindir”

  • Aşama: “Herkesin doğrusu kendisinindir”

    • Doğruların ait oldukları referans noktalarına göre doğru olduğunun bilincindedir.
    • Her bilim alanının kendisine özgü yapısının olduğunun farkındadır.
    • Ancak bu farklılıkları değerlendirebilecek bağıntılar gelişmemiştir.
    • Empati kurabilirler.
  • Bu tür öğrencilere disiplinler arası yaklaşımın, bireylerin bakış açısını nasıl zenginleştirdiği örneklerle gösterilmelidir.



Aşama: “Doğrular koşulları içinde değerlendirilir”

  • Aşama: “Doğrular koşulları içinde değerlendirilir”

    • Bu tür insanlar kendini gerçekleştirmiş bireylerdir.
    • Başkalarının da kendini gerçekleştirmesi için çaba sarf ederler.
    • Nasıl düşüneceğini bilirler.
    • Düşünceleri eleştirmekle kalmaz, geliştirmeyi hedeflerler.
    • Kişilere ve olaylara takılmadan düşünceleri değerlendirirler.
    • Her alanın farklı değer sisteminin olduğunun bilincindedirler. Bunları kendi değer sistemleriyle bağdaştırabilirler.











Yüklə 445 b.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə