Hüseyn Cavid 135 (1882-1941)



Yüklə 8,18 Kb.
tarix11.09.2018
ölçüsü8,18 Kb.

Hüseyn Cavid - 135 (1882-1941)
Azərbaycan ədəbiyyatında romantizm ədəbi cərəyanının əsas nümayəndəsi olan Hüseyn Cavid milli romantik şeirin və mənzum faciənin banisidir. Hüseyn Cavidin ölməz sənəti dünya romantizminin tərkib hissəsidir. Hüseyn Cavid Naxçıvanın indiki Kəngərli rayonunun Şahtaxtı kəndində, ruhani ailəsində dünyaya göz açmışdır. İbtidai təhsilini Naxçıvanda molla məktəbində, orta təhsilini M.T.Sidqinin "Məktəbi-tərbiyə" adlı yeni üsullu məktəbində almışdır (1894-1898). 1899-1903-cü illərdə Cənubi Azərbaycanda yaşamış, Təbrizin ―Talibiyyə mədrəsəsində təhsilini davam etdirmişdir. İstanbul Universitetinin ədəbiyyat şöbəsini bitirmiş (1909), Naxçıvanda, sonra isə Gəncə və Tiflisdə, 1915-ci ildən isə Bakıda müəllimlik etmişdir.

Hüseyn Cavid klassik Azərbaycan ədəbiyyatının ən yaxşı ənənələrini inkişaf etdirən sənətkarlardandır. O, XX əsr Azərbaycan mütərəqqi romantizminin banilərindən biri olmuşdur. "Keçmiş günlər" adlı ilk şer kitabı 1913-cü ildə çap olunmuşdur. Azərbaycan ədəbiyyatında ilk mənzum faciə olan "Şeyx Sənan" (1914) əsərində xalqları bir-birinə qovuşdurmaq üçün ümumbəşəri din ideyasını ortaya atmışdır. Yaradıcılığında mühüm yer tutan "İblis" (1918) mənzum faciəsində dövrün bütün mürtəce qüvvələri - "Insan insana qurddur" fəlsəfəsinin tərəfdarları, "İyirminci əsrin mədəni vəhşiləri" olan dairələri İblis surətində ümumiləşdirilmiş, işğalçı müharibələrə lənət yağdırılmışdır. Ötən əsrin 20-30-cu illərində Hüseyn Cavid bir sıra tarixi dramlar yazmışdır. "Peyğəmbər" (1922) və "Topal Teymur" (1925) əsərlərindən sonra yazdığı "Səyavuş" (1933), "Xəyyam" (1935) tarixi dramları Hüseyn Cavidin tarixə, tarixi şəxsiyyətlərə baxışında ciddi dönüş olmuşdur.

Sovetlər Birliyində totalitarizmin dəhşətli dövründə Hüseyn Cavid sosializmin "nailiyyətlər"indən yazmağı özünə rəva bilməmiş, Stalini, Azərbaycan ağalarını mədh etməkdən qətiyyətlə boyun qaçırmışdır. Ona görə də bu mətin şəxsiyyət Sibir buzlaqlarına, Maqadana sürgün edilmiş və 5 dekabr 1941-ci ildə İrkutsk vilayətinin Tayşet rayonunun Şevçenko kəndində həlak olmuşdur. Şairin anadan olmasının 100 illik yubileyi geniş qeyd olunmuşdur. Naxçıvanda ev-muzeyi yaradılmışdır (1981). Ümummilli lider Heydər Əliyevin tapşırığı ilə yubiley ərəfəsində cənazəsinin qalıqları İrkutsk vilayətindən Naxçıvana gətirilib, ev-muzeyinin yaxınlığında dəfn edilmişdir. Naxçıvanda onun qəbri üstündə möhtəşəm məqbərə ucaldılmışdır.

Azərbaycan teatrlarında Hüseyn Cavidin dram əsərləri böyük müvəffəqiyyətlə tamaşaya qoyulmuşdur.



Kitabları: “Bahar şəbnəmləri, İblis (1927), Peyğəmbər (1926), Şeyda (1925), Topal Teymur (1926), Şeyx Sənan (1926), Uçurum (1926), Səyavuş (1934), Seçilmiş əsərləri (1985) və s.

Bu münasibətlə kitabxanalarda “Hüseyn Cavid – 135” adlı sərgi təşkil edilməli, oxucu konfransı, ayrı-ayrı əsərlərinin müzakirəsi, şeir gecələri keçirilməlidir.


Metodika və biblioqrafiya şöbəsi
Kataloq: front -> files -> libraries -> 207 -> documents
documents -> Yusif Vəzir Çəmənzəminli 130
documents -> Kitabxanalarda uşaq ədəbiyyatının təbliği və müasir dövrdə kitabxanaların fəaliyyətinin yaxşılaşdırılması, onların işində yeni metodların tətbiq edilməsi istiqamətində kitabxanaların qarşısında duran vəzifələr
documents -> Böyük şair və mütəfəkkir İmadəddin Nəsiminin vəfatının 600-cü ildönümü ilə əlaqədar kitabxanalar qarşısında duran vəzifələr
documents -> Qara Qarayev-100 (1918 1982)
documents -> Ağdaş 018 azərbaycan xalq cümhuriYYƏTİ – ŞƏrqdə İlk parlamentli respublika
documents -> Uşaq Hüquqları aylığı ( 20 oktyabr-20 noyabr) ilə əlaqədar kitabxanaların qarşısında duran vəzifələr
documents -> Cəmil Əlibəyov -90
documents -> Mirzə Fətəli Axundzadə 205
documents -> MiRZƏ ƏLƏKBƏr sabiR 155

Yüklə 8,18 Kb.

Dostları ilə paylaş:




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2020
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə