Mülkiyyət formasınagörə banklar - xüsusi, səhmdar, kooperativ, bələdiyyə, qarışıq, dövlət, dövlətlərarası banklar kimi təşkil olunub fəaliyyət göstərə bilirlər. Həyata keçirdikləri əməliyyatların xarakterinə görə onlar universal (emissiya) və ixtisaslaşdırılmış (kommersiya)banklara; vəsaitlərin xarakterinə və verilən kreditlərin müddətinə görə fərqlənən banklara bölünürlər. Bazar münasibətləri şəraitində mühüm əhəmiyyət kəsb edərək, onun tərkib hissəsinə çevrilən və bəzən ölkənin təsərrüfat həyatının "əsəb sistemi" adlandırılan bankların fəaliyyətinin əsas məqsədi, şübhəsiz, mənfəət əldə etmək, qazanmaqdır.Bu mənada bankların formaları, xidmət üsulları dəyişib təkmilləşsə də, lakin mənfəət əldə etmək məqsədi dəyişməz qalmışdır. Hələ eramızdan əvvəlki dövrlərdə qədim Babilistanda, Roma imperiyasında, Yunanıstanda müəyyən əmanət,yaxud girov qəbul edərək, bunun əvəzində borc pul verən xüsusi adamlar və qruplar fəaliyyət göstərmişlər. Qiymətli şeylərin və zinət əşyalarının girov qoyulması şərtilə müddətə, habelə şərtlərlə borc pul verən sələmçiləri o zaman "qızıl əl ustaları"adlandırmışlar.Bu sələmçilərin qəbul etdikləri girovun dəyərinəuyğun imzaladıqları, möhürlədikləri, xüsusi işarələrlə təsdiqlədikləri sənədlər yaxud şifahi tapşırıqlar, bir növ borc qəbzi (borc təəhhüdü, veksel) rolunu oynayaraq, şahıbinə xidmət göstərmişdi. Bu sadə və bəsit, eyni zamanda son dərəcə riskli, lakin qarşılıqlı və birgə mənfəət əldə etmək marağıüzərində qurulmuş əməkdaşlıq münasibətləri XVI əsrə qədər, dünya miqyasında nəqliyyat vasitələrinin zəif inkişaf etdiyi, habelə məhdudluğu şəraitində olduqca müsbət bir rol oynamış, əmtəə-pul münasibətlərinin genişləndirilməsi prosesinə təkan vermişdir. Hazırda bütün dünyada bank sisteminin geniş əhatəli şəbəkəsi yaradılaraq, fasiləsiz surətdə və ən müasir texniki vasitələrdən istifadə etməklə, müxtəlif təyinatlı əməliyyatları yerinə yetirir, fiziki və hüquqi şəxslər kimi öz müştərilərinə xidmət göstərirlər. Bankların mahiyyəti və ölkənin təsərrüfat həyatındakı rolu, aşağıdakı vəzifələrdə öz dolğun əksini tapır: