C. M. Keyns və onun davamçılarının adı ilə bağlı olub, iqtisadi nəzəriyyədə "inqilabi dəyişikliklər" P. Samuel­



Yüklə 2,89 Mb.
səhifə58/114
tarix26.11.2023
ölçüsü2,89 Mb.
#136532
növüDərs
1   ...   54   55   56   57   58   59   60   61   ...   114
C fakepathelave vesait

Mülkiyyət formasına görə banklar - xüsusi, səhm­dar, kooperativ, bələdiyyə, qarışıq, dövlət, döv­lətlərarası banklar kimi təşkil olunub fəaliyyət göstərə bilirlər. Hə­yata keçirdikləri əməliyyatların xarakterinə görə onlar universal (emissiya)ixtisaslaşdırılmış (kommersiya) banklara; vəsaitlərin xarakterinə və verilən kreditlərin müddətinə görə fərqlənən bank­lara bölünürlər.
Bazar münasibətləri şəraitində mühüm əhəmiy­yət kəsb edərək, onun tərkib hissəsinə çevrilən və bəzən ölkə­nin təsərrüfat həyatının "əsəb sistemi" adlandırılan bankla­rın fəaliyyətinin əsas məqsədi, şübhəsiz, mənfəət əldə etmək, qazanmaqdır. Bu mənada bankların for­maları, xidmət üsulları dəyişib təkmilləşsə də, lakin mənfəət əldə etmək məqsədi dəyişməz qalmışdır.
Hələ eramızdan əvvəlki dövrlərdə qədim Babi­lis­tanda, Roma imperiyasında, Yunanıstanda müəyyən əma­nət, yaxud girov qəbul edərək, bunun əvəzində borc pul verən xüsusi adamlar və qruplar fəaliyyət göstərmişlər.
Qiymətli şeylərin və zinət əşyalarının girov qo­yu­lması şərtilə müddətə, habelə şərtlərlə borc pul verən sələmçiləri o zaman "qızıl əl ustaları" adlandırmışlar. Bu sələmçilərin qəbul etdikləri girovun dəyərinə uyğun imza­la­dıqları, möhürlədikləri, xüsusi işarələrlə təsdiqlə­dikləri sənədlər yaxud şifahi tapşırıqlar, bir növ borc qəbzi (borc təəhhüdü, veksel) rolunu oynayaraq, şahı­binə xidmət gös­tər­mişdi.
Bu sadə və bəsit, eyni zamanda son dərəcə riskli, la­kin qarşılıqlı və birgə mənfəət əldə etmək marağı üzərində qurulmuş əməkdaşlıq münasibətləri XVI əsrə qədər, dünya miqyasında nəqliyyat vasitələrinin zəif inki­şaf etdiyi, habelə məhdudluğu şəraitində olduqca müs­bət bir rol oynamış, əmtəə-pul münasibətlərinin ge­niş­ləndiril­məsi prosesinə təkan vermişdir.
Hazırda bütün dünyada bank sisteminin geniş əha­təli şəbəkəsi yaradılaraq, fasiləsiz surətdə və ən müasir texniki vasitələrdən istifadə etməklə, müxtəlif tə­yi­natlı əməliyyatları yerinə yetirir, fiziki və hüquqi şəxslər kimi öz müştərilərinə xidmət göstərirlər.
Bankların mahiyyəti və ölkənin təsərrüfat həya­tın­dakı rolu, aşağıdakı vəzifələrdə öz dolğun əksini tapır:

Yüklə 2,89 Mb.

Dostları ilə paylaş:
1   ...   54   55   56   57   58   59   60   61   ...   114




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2025
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin