Societatis iesv, segoviensis



Yüklə 14.73 Mb.
səhifə113/143
tarix14.08.2018
ölçüsü14.73 Mb.
1   ...   109   110   111   112   113   114   115   116   ...   143

nis primæ, quòd scilicet mutuum sit beneficium,

ex quo nullus grauari debet. Quòd si contingat

in foro exteriori compelli. Sic gratuitò mutuan-

tem admittere solutionem, id in foro animæ ni-

hil proderit, vnde mutuatarius ad plenam recom-

pensationem manebit in Dei oculis obligatus.

Sed communia hæc aliis extra Indias sunt. Ad

alia iam specialia veniamus.


CAPVT XII.

Contractus alij Indici percurruntur,

præsertim Ecclesiasticorum.




CIrca præcipuos, quatenus speciales sunt

aut speciale aliquid in illis admiscetur,

dictum à nobis, quod est visum oppor-

tunum: vnde circa alios breuioribus est clausulis

decurrendum; licet in nonnullis diutius insisten-

dum.



§. I.

De contractu circa Cocam.



140 DIctum de illâ Titulo 1. num. 138. &Religiosi an|habere Co-|ciceta|queant, id|est arbores|Cocæ co-|lere.

seqq. Hic quæro an Religiosi habere

possint prædia, in quibus arbores istæ coluntur,

& emolumentis earum frui; cùm enim genus

istud foliorum ea habeat inconuenientia, de qui-<-P>

@@0@

@@1@De contractibus Indicis circa Ecclesiasticos. 315



<-P>bus loco citato diximus, Religiosos, qui om-

nium spirituali bono, ac præsertim Indorum con-

uersioni, & in fide promotioni debent attendere;

videtur dedecere. Quod quidem ego sic arbitror,Posse, sed|non decere|nisi ali-|quando.

dedecere quidem ob rationes dictas, sed nihilo-

minus non peccare grauiter, si ex donatione ali-

cuius habuerint, neque eam commodè possint

alienare: dummodò prædia in pago non insalu-

bri sint, in quo scilicet Indi cultores de vita pe-

riclitentur, quorum aliqui inueniuntur. Ratio

est, quia ea, quæ minùs decent, ob rationes ali-

quas specialis conuenientiæ solent licita reddi.

Sic D. Paulus indecens sibi iudicauit habere, qui

alimenta ministraret circa euangelij prædicatio-

nem occupato, vnde ait 1. Cor. 9. v. 12. Sed non1. Cor. 9|v. 5. & 12.

vsi sumus hac potestate, sed omnia sustinemus, ne

quod offendiculum demus Euangelio Christi. Et tamen

alios Apostolos non ita fecisse ibidem præmise-

rat, dicens v. 5. Numquid non habemus potestatem

mulierem sororem circumducendi: sicut & ceteri Apo-

stoli, & fratres domini, & Caphas? Quod ergo mi-

nùs decens videbatur, Apostoli alij faciebant,

quia ad id cogebat necessitas, & indecentia illa

magnitudine virtutum, & excellentia miraculo-

rum supplebatur, vt nullum Euangelio obsta-

culum videretur. Existima autem indecentiam

fore non tolerandam, si Coca in propriis Reli-

giosorum domibus minutiùs esset venalis; nam

& abusus illius, non sine graui nota in Religio-

sos cœpit propagari.




§. II.

De aliquibus Religiosorum contractibus,

qui negotiationem videntur præseferre.



141 SIt hoc ad nuper dicta consequens, deAliqua emi|in Indijs|ab eis posse|cariùs in|Hispania|vendenda,|necessitatis|titulo.

quo P. Molina Disput. 342. §. Tertiò ob-



seruandum. Vbi ait Religiosos in Indiâ, & Brasi-

lia, nonnullos regionum illarum fructus emere

viliori pretio, vendendos maiori in Europa, vt

inde quæ illis necessaria sunt empta transmittan-

tur. Quod ipse Pater probat, quia ad illud ne-

cessitas cogit; dummodò intra necessitatis limites

se contineant, & non cedat in lucrum, quod est

necessitati tantummodò indultum. Et hanc eius

doctrinam alij posteà sunt amplexi; pro quâ &

auctoritas sic facientium esse potest affatim suf-

ficiens; cùm viri docti, & probi sint, qui meliùs,

quàm alij, circumstantias rerum noscere potue-

runt. Pro quibus est caput. Multa sunt, ne Cle-Cap. Mul-|ta sunt.

rici, vel Monachi. in quo sic ex Concilio Mogun-

tino: nec tamen iustum negotium est interdicendum



propter neceßitates diuersas, quia legimus sanctos A-

postolos negotiatos fuisse. &c. Pro quo etiam: extra

de dicimis Cap. dilecti.

  142 Illud non ita excusabile, vendere agro-Religiosos|non posse|agros con-|ducere vt|fructus|vendant.

rum fructus quos Religiosus conduxit: quod

quidem prohibitum in Cap. Multa sunt citato,

verbis illis: conductores sæcularium rerum, aut Pro-

curatores. Vt ibi Doctores intelligunt, & expres-

siùs in Cap. Peruenit. 21. Quæst. 3. ex Concilio 1.

Carthaginensi, in quo Nicolaus Papa Episcopis

Castillanis sic dixisse legitur. Verba citati Capi-

tis sunt: Decreuit igitur sancta Synodus, neminem

deinceps eorum, hoc est, non Episcopum, siue Clericum,<-P>@@

<-P>aut Monachum conducere posseßiones &c. Idem ha-

betur in Cap. Placuit. Vbi tamen de Monachis

non est sermo. Constat autem ex Cap. Sed nec:

ne Clerici, vel Monachi. Ea quæ quæ ad negotia-

tionem spectent, strictiùs Religiosis inhiberi, ver-

bis illis: Districtiùs autem eum decernimus punien-Negotiatio|illis stri-|ctiùs pro-|hibita.

dum, si Religiosorum quisquam aliquid prædictorum

ausus fuerit attentare. Sic ibi ex Alexandro Tertio

in Concilio Turonensi. Cùm etiam in priori Ca-

pite expressa Monachorum habeatur mentio;

nil refert in alio Capite illam non extare, vt est

manifestum; & hoc debent Parochi Regulares

attendere quia & prohibitio comperta est, &

Doctores in ea agnoscenda, & asserenda conue-

niunt.


  143 Addunt tamen id contingere quandoLimitatio|ex fine vẽ-|ditionis|fructus.

aliena pr$unclearædia conducuntur, vt vendantur fructus.

Pro quo videri possunt P. Molina Disputat. 342.

vers. Idem dicerem. Cardinalis Lugo Disputat. 26.



numer. 29. P. Lessius Libr. 2. Cap. 15. num. 6. P.

Gaspar Hurtadus Disp. 2. de Contractibus, difficultate

17. vers. Addimus. Bonacina de Restitutione Disp. 2.

Quæst. 9. Puncto 2. num. 4. P. Dicastillus Libr. 2.

Tract. 9. Disp. 1. num. 238. & alij, qui communi-

ter addunt ex huiusmodi contractu debere alca-

ualam, vel quocumque alio nomine vocetur id,

quod ex venditione debetur. Si ergo prædia non

conducantur, vt vendantur fructus, & quæstus ex

illis fiat, sed ex aliis finibus, non currit prohibitio.Notanda|exempla.

Ex .g. si conducantur, vt propria animalia ibi

pascantur, quia non est locus commodus Reli-

giosis vbi id facere possint. Quod ampliandum,

etiamsi pascantur vt benè enutrita vendi meliùs

possint. Vbi & ampliatio alia fieri secundùm a-

lios potest, videlicet etiamsi animalia emantur, &

ibi diutiùs alantur, & curentur, vt sic per indu-

striam meliora reddita vendi cum lucro possint.

Non enim immutata venduntur, quod commu-

niter Doctores requirunt ad propriâm negotia-

tiorem; de quo dictum n. 33. & melioratio videtur

esse fructus industriæ, quamquàm hoc vltimum

difficultate non careat. Videatur Cardinalis Lu-

go num. 29. & 34. & decretum 84. Congregatio-



nis septimæ nostræ Societatis.

  144 Item si conducantur, eò quòd ad culturamEt amplia-|tio conside-|ratione|digna.

propriorum prædiorũ notabiliter conferant, vel

ob pascua, vel ob aquas irrigationi necessarias, vel

propter vitanda damna ex vicinis prædiis occur-

rentia, quæ sunt semper frequentissima: ob rixas

rusticanorum, & vicinorũ æmulationes, insidias,

suffurationes, simultates. Sic Abraham & Loth,

licet cognati, & iusti. Non poterant habitare com-

muniter. Genes. 13. v. 6. Vnde & facta est rixa interGenes. 13.|v. 6. & 7.

pastores gregum, Abram, & Lot. v. 7. in his ergo &

similibus casibus, licet ex conductis prædiis ven-

dantur fructus, non contrauenitur iuris canonici

dispositionibus, iuxta quas solùm negotiatio ob

directum finem quæstus faciendi prohibetur, quẽ

generaliter Textus damnat, vt videri potest tota



Distin. 88. & toto Titulo. Ne Clerici, vel Mona-

chi: non autem eum, qui intra rationis contine-

tur limites, & nihil inordinatum: aut scandalo oc-

casionem præbens, constat præseferre. Videatur

Cardin. Lugo in Responsis moral. Lib. 3. Dubio. 20.



num. 3. Et quod dictum est de Religiosis, etiam

de Clericis est intelligendum, circa quos tamen

aliquid specialius adiiciendum.

@@0@

@@1@316 Thesauri Indici Titulus IX. Cap. XII.

§. III.

De Contractibus Clericorum, & speciali

pro Indijs prohibitione.



145 CIrca prohibitionem in genere viden-Fructuum|decimaliũ|conductio|Clericis|prohibita.

dus Dom. Solorzanus Tomo 2. Lib.

1. cap. 16. num. 60. & 61. & in Politica Pag. 170.

In particulari loquendo conducere alienos agros

Clerici prohibentur, vt vidimus: ex quo non-

nulli videntur colligere non esse sibi prohibitam

fructuum decimalium conductionem, vnde vide-

mus aliquos contractatione istâ, non solùm diui-

tes, sed etiam opulentos euasisse, sed non esse il-

lam licitam videtur omnino compertum. Tum ex

Concilio Limensi 3. Actione 3. id specialiter pro-

hibente Cap. 21. Tum etiam iuxta id quod Docto-

res communiter circa prohibitionem negotiatio-

nis affirmant. Emunt siquidem fructus vt immu-

tatos vendant: neque id titulo aliquo pietatis,

aut necessitatis honestant: & supra conductio-

nem agrorum aliquid est in eo ampliùs, vnde illa

magis prohibita debeat judicari. Siquidem quan-

do conducuntur agri non ibi emptio aliqua in-

teruenit, quia neque agri ipsi neq; fructus emun-

tur: in conductione autem decimarum emuntur

fructus, qui posteà immutati venduntur. Si autemLimitatio|specialis.

mutatio accidat, erit forsitan conductio toleran-

da, vt si Clericus habeat molendinum, & fructus

decimales emat, siue quoscumque alios, vt in fa-

rinam reductos cum lucro vendat; quod fieri

posse probabile apparet. Et erunt etiam qui af-Reiecta a-|lia.

firment licere illud, etiamsi Clericus proprium

non habeat molendinum, ob mutationem in eo

factam. Quod tamen non videtur admittendum,

quia mutatio illa non est effectus industriæ

ipsius Clerici, neque ex aliquo prouenit, quod

eius sit, eamdemque indecentiam habere vide-

tur, acsi penitus immutati tales fructus vende-

rentur. Pro quo videri possunt P. Molina Di-

sputat. 324. citatâ, & Cardinalis Lugo num. 34.

ob multa, quæ adducunt similia, & minimè licere

testantur. In specie autem casus præsentis loqui-

tur P. Molina vers. Idem dicendum, de Clerico in-

quam, qui alieni beneficij fructus conducit. Et

idem erit si quando decimæ conductoribus tra-

duntur, Clericus conductorem supponat, qui suo

nomine conducat, cùm tamen reipsa Clericus ipse

totum sit negotium per se principaliter peractu-

rus. Verba enim legis amplectitur, sed contra le-

gis voluntatem faciens, vnde manifestũ est in legẽ

peccare, vt est regula iuris notissima.

  146 Et licet Episcopi possint Clericis admi-Episcopos|circa id di-|spẽsare posse,|& quando|sic facere|censeantur.

nistrationem aliquam committere rerum dicta-

rum, vt habetur in Cap. Peruenit 21. quæst. 3. non

ideò possunt conductionibus istis annuere, cùm

prohibitio à suprema potestate descendit, nisi for-

tè indecentiâ cessante dispensent, vt videntur posse

facere, quandoquidem id non inuenitur in spe-

ciali prohibitum; iuxta multorum doctrinam.

Pro quo videndus P. Thomas Sancius Lib. 1. de

Matrimonio Disput. 61. numer. 3. vbi quamplures

adducit. Sed an ex Prouinciali Concilio id pro-

hibenti oriatur specialis impossibilitas; dicendum

inferiùs. Videntur autem multoties dispensare<-P>@@

<-P>Episcopi, quia vident, nec prohibent, aut puniunt

sic facientes: taciturnitas enim eius, qui prohibere

potest, cùm facilè prohibere possit, est tacita di-

spensatio, vt innumeri docent Auctores apud

Ioannem Sancium in selectis disp. 44. n. 3. Pro quoDispensatio|tacita quā.|do contin-|gat.

& videndus P. Palaus Tom. 1. tractat. 3. disp. 6. Pun-



cto 12. num. 3. vbi & alios adducit. Videntur au-

tem eâ ad dispensationem dictam ratione moueri:

quia sic res Ecclesiæ meliùs transiguntur, dum

conductores securiores habentur, qui & Prælatos

verentur offendere, & quæ congregant, in vsus

tandem pios creduntur expensari; quod non ita in

sæcularibus euenit, vt experientiâ est manifestum.

  147 Contingit etiam in Indiis MercatoresDe Merca-|toribus qui|sacros reci-|piunt Ordi-|nes, & re-|manent|Mercato-|res.

aliquos etiam bigamos dispensatione, vt possunt

obtenta, fieri Clericos, sed communi ferè omnium

judicio Mercatores remanere, licèt eorum nomi-

ne non videantur mercimonia procedere, sed a-

liorum, quibuscum societatem ineunt, vel admi-

nistratores sunt: & vtrumque hoc, scilicet socie-

tatem inire posse, vel per alios negotiari, Docto-

res plures affirmant, qui videri possunt apud Dia-

nam Parte 1. tract. 8. resol. 71. & 72. & aliis locis

citatis n. 33. & Bonacinam disp. 3. de contract. q. 1.Contractũ|Societatis|vt inire|clerici que-|ant.



Puncto 5. n. 19. Addunt tamen ita sentientes, li-

mitationes aliquas, quas isti non videntur obser-

uare. Quòd scilicet pecunia ita tradatur socio, si

contractus societatis initur, vt tota cura illi relin-

quatur, & solius pecuniæ, ac lucrorum communi-

catio sit. Ita Card. Lugo n. 36. cum P. Molina



disp. 342. vers. Vtrum autem, & P. Lessio lib. 2. cap. 15

n. 6. Syluius 2. 2. q. 77. art. 4. Renatus à Valle apud

Dianam Parte 9. tract. 7. resol. 69. quod & ipse am-

plectitur addens cum Card. Lugo, peccatum ve-

niale futurum, si aliquantulùm curæ, & superin-

tendentiæ in eo interueniat, quod & prius tradi-

derat P. Rebellus Parte 2. lib. 9. quæst. 18. num. 8.

Prætereà dicunt, si per administros id faciant, nonQualiter|per admi-|nistros ne-|gotiari.

debere ita negotiationi intendere, vt quasi causæ

principales sint, quod benè à Renato, & Syluio

explicatum amplectitur Diana suprà in fine. Quẽ

influxum ita explicare possumus, vt administri in

emptionibus, & venditionibus, cambiis, permuta-

tionibus, &c. quoad substātiam & modum omni-

no à Clericorũ voluntate dependeant, scribendo,

& rescribendo frequenter, quod facere etiam laici

solent, dum administros adhibẽt negotiationibus,

quas per se ipsos nequeunt exercere. Sic enim ha-

bet Regula Iuris in Sexto 72. Qui facit per alium, est



perinde, acsi faciat per se ipsum. Addunt item, ad ne-Iustam pro|eo caussam|requiri.

gotiationem talem debere iustam aliquam subesse

causam: sic P. Lessius dudum citatus in fine. vers. vlt.

Tales autem limitationes non seruari ab aliqui-

bus, ex eo ostenditur; quia Mercatores vt anteà

reputantur, & de justa causa non constat, neque

vlla specialis apparet. Sibi ergo consulant, ratio-

nem dati, & accepti Deo ob sacerdotalem dignita-

tem, quam gerunt, exactissimè reddituri.

  148 Dubitari autem potest an iusta caussaAnsittalis,|si ex fine|piorum ope-|rum fiat.

sit si in negotiatione persistant, vt plura acqui-

rant in operibus pietatis expendenda. Ad quod

dicendum: si negotiatio non penitus per alios

exerceatur, sed ipsi habeant principalem influ-

xum, ita vt Mercatores reputentur, minimè ob

finem dictum negotiationem honestari, quia per

illam easdem distractiones incurrunt, quas ob fi-

nes alios, si negotiarentur incurrerent, & illæ<-P>

@@0@

@@1@De contractibus Indicis circa Ecclesiasticos. 317



<-P>sunt, quas sacri Canones student iteratis cautio-

nibus remouere. Vide 21. Caussam per totam

quæstionem tertiam. Deinde sola necessitatis

ratio in excusationem admittitur, vt vidimus ex

Cap. Multa sunt, ne clerici, vel Monachi. Scanda-

lum prætereà perseuerat, paucis enim caussæ illæ

pietatis innotescunt; & qui eas norunt, non rectè

de huiusmodi solicitudinibus sentiunt, vt expe-

rientiâ constat. Si autem negotiatio per alios

modo decenti fiat, satis iusta caussa videtur præ-

dicta, quia ob pietatem in multis videtur dispen-

sari, vt propter orphanorum, & viduarum defen-

sionem; aut earum personarum quæ maximè Ecclesia-

stico indigent adminiculo, propter timorem Dei, vt ha-Cap. Per-|uenit, 21.|q. 3.

betur in Cap. Peruenit 21. quæst. 3. vbi de negotia-

tione est sermo.

  149 Ex quo habemus; quod si in ConcilioConcilij|prohibitio|vt intelli-|genda.

aliquo contra Clericos negotiationi vacantes ex-

communicatio ipso facto incurrenda proferatur,

illos non liget, qui eâ seclusâ grauiter in eo genere

non deliquerint, iuxta datas explicationes, quia

videlicet non per se, sed per alios, & per alios ita,

vt cura eisdem relinquatur, & conductione bo-

nis respectibus honestatâ, & talis est excommuni-

catio Concilij Limensis Tertij. Actione 3. cap. 4.

In quo sic post alia: Cui tanto malo, quod & indies

latiùs serpere, & Indorum saluti vehementer nocere ani-Peculiaris|Concilij|Limensis 3.

maduerterit, cupiens pro data sibi à Domino potestate,

efficacius occurrere, strictè præcipit, ne qua persona Ec-

clesiastica, cuiuscumque gradus, dignitatisúe sit, negotia-

tionem Sacris Canonibus toties prohibitam, quacumque

arte, coloreúe exerceat, si quis autem Clericus mercaturæ

operam dederit, præter pœnas à jure, atque Concilio su-

periore impositas, quas innouamus, excommunicationis

sententiam ipso facto incurrat. Sic Concilium à Sixto

V. approbatum; quod cùm de quacumque perso-In Minori-|bus consti-|tutos non|ligari.

na Ecclesiastica loquatur, solum sacris Ordinibus

ornatos comprehendit, iuxta communem Do-

ctorum sententiam, pro quâ videri omnes citati

possunt. De Beneficiatis autem, in sacris non con-

stitutis, magis dubia caussa est, & sunt qui negent

obligari, communior autem, & praxi recepta sen-Circa Be-|neficiatos|vtrumque|probabile.

tentia affirmat, pro quâ videri Auctores possunt,

quos adducit Bonacina disp. 3. de contract. quæst. 1.



Puncto 5. n. 19. Diana tract. 8. citat. Resol. 73. Card.

Lugo disp. 26. num. 36. & alij. Sed cùm probabilis

prior sententia sit, illâ poterit, qui voluerit, se

tueri.


  150 Religiosos autem prohibitione dicta, &Religiosos|minimè cō-|prehensos.

illius pœnis, nisi quatenus eorum aliquæ de jure

communi sunt, non ligari, stante illorum exem-

ptione, receptissima sententia est, pro quâ videri

potest P. Suarez lib. 4. de legibus c. 20. P. Palaus tom.

1. tract. 3. disp. 2. Puncto 1. n. 11. P. Amicus disp. 5. de



Iustitiâ. n. 341. & seqq. & maximè in specie loquens

Nauarrus Concilio 2. de sepulturis, & plures alij,

quos adducit & sequitur Diana Part. 1. tractat. 10.

Resol. 11. & alij passim: neque obstat dictum Con-

cilium esse à Pontifice confirmatum, etiamsi vera

confirmatio sit, quia confirmatio non ampliat di-

spositionem, sed roborat, quatenus maioris facit

auctoritatis ex Cap. Proposuit, de concessione Præben-

dæ, circa quod Barbosa in collectaneis ad dictum ca-

put n. 7. & 13. Ex his non audiendus D. Villaroel

qui parte 2. quæst. 12. art. 5. n. 107. ait Religiosos

ligari legibus synodalibus, seu diœcesanis.
@@

§. IV.

Circa Parochos Indorum quid speciale ex

Concilio Limensi.



151 VRgentior est eiusdem Concilij decisioCirca Pa-|rochos ma-|gis specia-|lis.

Cap. 5. contra Indorum Parochos

negotiantes, sic enim habet post grauitatem cri-

minis ponderatam. Idcirco Sancta Synodus sub eis-



Dostları ilə paylaş:
1   ...   109   110   111   112   113   114   115   116   ...   143


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə