Societatis iesv, segoviensis



Yüklə 14.73 Mb.
səhifə34/143
tarix14.08.2018
ölçüsü14.73 Mb.
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   ...   143

  91 Dico tertiò. Proreges peccant grauiterAssertio 3.|Peccare|grauiter|suam am-|pliantes|potestatem.

suam ampliantes potestatem. Id constat. Quia si

priuatus potestatem ad aliquid vsurparet, pec-

caret grauiter, vti rei alienæ vsurpator, quæ ma-

gnæ est æstimationis: vnde & grauissima in le-

gibus pro hujusmodi crimine pœna inuenitur

constituta: Atqui Proreges in ijs, quæ ipsis con-

cessa non sunt, vt priuati habentur, cùm non

plus juris ad illa habeant, quàm ijdem: ergo il-

losest grauiter delinquere manifestum. Videa-

tur Dom. Solorzanus suprà Cap. 10. num. 9. &

in Politicâ pag. 874. §. Pero yo vbi hunc Indico-

rum Proregum carpit abusum; vix enim repe-

rietur aliquid ab eisdem non tentatum, vltra li-

mites, inquam, legitimæ potestatis: crescente sem-

per abusu; nam successores plus aliquid semper

moliuntur, facilè addentes inuentis, vt posterio-

res pleniorem afferre potestatem videantur. Erit

autem damnabilior, si eò deueniat, vt ea, quæ

ardua sunt, & Regiæ amplitudini reseruata, sibi

velint Proreges arrogare. Pro quo idem Cap. 10.



num. 11.

  92 Hinc mihi semper displicuit stylus nimisStylus per|exemplaria|iudicandi|non pro-|bandus in|præfatis.

in his, quæ placent Proregibus, obseruatus, per

exemplaria inquam iudicandi. Cùm enim illa

ex abusu multoties sint explicato profecta, quî

fieri potest, vt cæco debeant more, quasi Delphi-

ca oracula venerari. Si præsertim Ecclesiasticam

immunitatem concernant, in quo video non sa-

tis cautè quandoque procedi. Hinc est doctrina

complurium, quos adducit, & pro eâ laudat

Dom. Solorzanus lib. 2. Cap. 28. num. 49. & in

Politicâ pag. 386. §. y non hacen, dicentium ex-

emplaribus in judicando parùm esse fidendum,

cùm caussæ non sint semper omnino similes. Et

in terminis caussæ, de quâ agimus, idem obser-

uat, etiam cùm de consuetudine agitur, ob ra-

tionem dictam perperàm extensæ potestatis; vn-

de illa debet rationabilis comprobari. Pro ijsIn rebus|maximè|Ecclesiasti-|cis, pro|quibus re-|probatur|consuetudo.

autem, quæ ad Ecclesiasticas caussas spectant,

addo nihil fidendum exemplaribus, vt nec legi-

bus sæcularium Principum deferri debeat; prout

Rota obseruat in vnâ Oscensis Canonicatus a-

pud Dianam Parte 5. §. Ad istas & §. Sed respon-

debatur. Vbi multa de consuetudine circa hujus-

modi reprobanda. Quod ergo affirmat Meno-

chius Consilio 52. num. 50. adductus à Barbosa

in Collectaneis ad Decretales Lib. 2. Tit. 27. Cap. 29.



num. 4. exemplo optimi Principis firmiter judi-

candum esse, hic non potest applicari: quia necQui nomi-|ne Princi-|pum gau-|deant.

Proreges absolutè nomine Principum veniunt,

licèt communiter ita vocentur; cùm id nomen

eum specialiter designet, qui supremâ gaudet po-

testate, cujus & sententia sacit jus, juxta Aucto-

res quamplures ab eôdem adductos Collectore:

quod & pro Papâ citatum Cap. In caußis, apertèPrinceps|Pontifex.

determinat. Tum etiam quia licèt plures ex Pro-

regibus se laudabiliter gesserint; ad optimi ex-

cellentiam, numeris omnibus absolutâ ex boni-

tate consurgentem, rarus probabitur peruenisse.

Tum etiam, quia licèt optimi illi, de Assessorum

tamen non potest omnimodâ sapientiâ, expe-<-P>@@



<-P>rientiâ, & integritate, plena haberi certitudo.

  93 Dico quartò. Proreges Indici grauiterAssertio 4.|Grauiter|peccare ap-|pellatio-|nem à suis|sententiis|impedien-|tes.

peccant, si à suis sententijs recursum ad Regales

Audientias per viam appellationis impediunt.

Constat ex Regiis rescriptis, quæ pro eo ha-

bentur, de quibus Dom. Solorzanus Lib. 4. Cap.

3. num. 39. & seqq. & Cap. 10. num. 54. & seqq.

qui n. 56. ait illos sic impedientes malè facere, vt

est compertum, cùm rescripta talia justam & lege

statutā conferant defensionem. Videndus item in

Politicâ pag. 768. §. De todo & pag. 881. §. De mas.

Et quidem percuntari eos juuat, quid sit, cur ap-

pellationis beneficium sic impedire conentur? Si

enim ex eo quòd superiores se in iis, quæ ad eos

spectant, haberi volunt, neque in eorum exe-

cutione ab inferioribus hominibus dependere:

est illud sanè ingenuitate virorum tantorum in-

dignum. Rex, qui eos honore isto condecorat,

sic jubet, & est hoc honoris talis appendix. A

quo ergo honorem tantum accipiunt, & emo-

lumenta pariter plura & eximia, cur ingrati ho-

noris appendicem renuant, & Regiam volunta-

tem amplecti sibi reputent indecorum? Item, il-

lius sententiæ ab vnius litterati hominis, qui sæ-

piùs ex Togatis non est, consultatione depen-

dent: ergo dependentia indecens non est. Ex

quo fit neque indecentem futuram, si caussæ cō-

clusio à multis, & sapientiâ & dignitate præ-

cellentioribus viris debeat expectari. Si autem ti-

mere se dicant, ne quod ab eis est disposi-

tum, ab appellationis judicibus dirimatur:

argumento id planè est rem non esse justitiæ

omnino conformem: quæ enim confor-

mia sunt, quis dubitet à dictis judicibus confir-

manda? Ad quod præter caussæ merita, eorum

adigit reuerentia. Quis enim gratis velit infen-

sum habere Proregem? Deferant ergo appella-

tioni: hoc enim est Regi ipsi deferre, sic jubenti:

& gloriosum ducant hoc esse quod sunt; minores

inquam Principe, à cujus tantùm sententiâ non

est licitum appellare. In ijs autem, circa quæ o-

piniones sunt, sequantur ipsi quod volent, vnde

superuacaneum est quid nobis videatur verosimi-

lius in talibus propalare. Ergo ad alia.




CAPVT XII.

Quomodo Proreges possint in iudicum

ordinariorum annuâ electione, &

aliorum Officialium Capitulis ciui-

tatum indulta, peccare.




94 DIco primò, posse grauiter peccare:Assertio 1.|posse pecca-|re grauiter|circa iudi-|cum an-|nuam ele-|ctionem.

& vtinam reipsa non peccent, quod

grauissimæ multoties querelæ vi-

dentur indicare. Libera esse illa debet: vnde si

libertas ostensione beneplaciti cum efficacitate

propositi stare nequeat, satis inde constat, quan-

tùm iustitiæ iura ex hac parte violentur. Vbi

non obstat, si dicatur secreta esse suffragia, quæ

in vrnam mittuntur (quæ & ante missionem in

manus Proregis quandôque veniunt, à quo &

adstantibus propalantur) experientiâ enim con-

stat, nihil huiusmodi manere secretum. Quid si

eum reeligere faciat, qui jam annum admini-<-P>

@@0@

@@1@88 Thesauri Indici Titulus III. Cap. XIII.

<-P>strationis exegit, contrà nitentibus Ciuitatis Re-

ctoribus, & pluribus ex nobilibus occurrentibus,

qui eo possint, & gaudeant officio decorari? Hæc

iustificare velle est nigrum velle facere ex albo,

seu potiùs album ex nigro, & curuum velle re-

ctissimum apparere.

  95 Dico secundò. Si electio talis sit, vt ele-Assertio 2.|ineptorum|electio ne-|quit, nisi|grauiter|peccando,|confirma-|ri.

cti à Capitulo Proregi videantur inepti, peccabit

grauiter, si eos confirmarit. Id planum; quia

mala electio nequit saluâ conscientiâ confirmari;

id enim est malo robur addere, quod pessimum

malorum est, confirmatio enim auctoritatem tri-

buit, qui est vnus eiusdem effectus, inter alios, de

quibus Glossa in Cap. Quia diuersitatem, de con-

cessione Præbendæ. Et res est manifesta. PotestQuomodo|illa prudẽ-|ter euitan-|da.

autem hoc prudenti animaduersione caueri. Ante

electionem siquidem spargi in vulgus solet de a-

liquorũ electione tractari: quæ vox ad Proregis

aures nequit non deferri, ad quas minutissima alia

deferuntur. Rectores ergo ciuitatis admoneat ne

talẽ vel talẽ eligant: quo pacto ad durũ illũ repro-

bandæ electionis non deuenietur articulum. Ne-

que hoc est libertati electionis obstare, sed eam

dirigere, quod Proregalis est muneris, sicut con-

trarium ipsi id, quod Assertione præcedenti dice-

bamus.Specialis|casus circa|electionem|anni 1658.


  96 Pro quo juuat casum apponere, qui eo

ipso, quo hæc scribebam, die accidit. Cùm enim

Prorex duos equites sibi benè visos eligendos

vellet, idq́ue diu ante electionis diem fecisset Ca-

pitularibus manifestum; annuerunt illi, cùm esset

periculo expositum repugnare. Die ergo ele-

ctionis accedente Prorege, assurrexerunt omnes

& dixerunt suæ voluntatis esse vt duo dicti equi-

tes ordinarii judices crearentur, quando sic Ex-

cellentiæ suæ placitum agnoscebant. Cumq́ue

Prorex eâ videretur acclamatione contentus,

secretè est admonitus ne talem electionis mo-

dum admitteret, sed vsitatum per suffragia omni-

no secreta obseruandum imperaret. Eo, vt vide-

tur, intuitu, ne aliquando Proregi ablatæ liber-

tatis in electione capitulum posset opponi. Tunc

ergo ille se in talem electionem non consentire

respondit, & vt per suffragia in vrnam missa cele-

braretur iniunxit, testatus se liberā velle penitus

electionẽ. Factũ sic quantùm ad suffragationẽ &

omnium suffragiis illi ipsi, qui acclamati fuerant,

sunt iudices designati. Quis iam hîc simulatā illam

liberę electionis voluntatẽ non rideat? Si alios eli-

gerent, qualem Principis indignationem incur-

rerent? Prior quidem electio libertati eligen-

tium contraria visa est: Atqui & quæ secuta sta-

tim alia esse non potuit, neque quod erat ab om-

nibus dictum retractari; aliàs mendaces & viles

ita sibi contrarii homines haberentur: ergo li-

bertas in eâ labefactata deprehenditur. Vbi, si

bona non adfuit fides (vti est adfuisse credibile)

quis possit violatæ iustitiæ piaculum manifestissi-

mum excusare? & bonam quidem fidem gene-

raliter loquendo, desiderare magis possumus,

quàm firmare in iis, qui circa hæc se, vt debent,

instructissimos profitentur. Quamuis sciam aliam

quandoque in aulis Theologiam ab eâ diuersam,

quā in scholis didicimus, & probatis Auctoribus

legimus, practicari.Assertio 3.|Peccatum|esse graue


  97 Dico tertiò. Peccatum est graue eos eli-

gi, & confirmari, qui administrati officii ratio-<-P>@@

<-P>nem, quæ in syndicatu reddi solet, minimè red-non syndi-|catos eligi|& confir-|mari.

diderunt. Id constat; quia pro eo est lex, &

materia est grauis, in cuius obseruatione magnũ

est boni publici momentum constitutum. Quod

generaliter loquendo verum est: potest tamenExceptiones|aliquot.

exceptiones aliquas habere. 1. Si per electum

non steterit, sed aliunde sit redditio retardata. 2.

Si iam diu administratio præcessit, neque est arte

aut dolo circa impeditionem actum. 3. Si nihil

rumor sparserit de moribus eiusdem minùs in of-

ficii administratione probatis. Tunc enim vide-

tur finis & ratio legis cessare, & ita illius obligatio;

iuxta dicta Titulo præced. num. 95.


CAPVT XIII.

De Proregum Indicorum obligationi-

bus circa grauamina impositionum,

siue exactionum.

§. I.

Non licere illis. Pro quo Assertiones tres.



98 DIuersis solent illæ nominibus expli-

cari, de quibus Auctores commu-Diuersa|nomina ex-|actionum.

niter, & videri specialiter possunt

P. Molina Disput. 661. & duabus seqq. P. Thomas

Sancius Lib. 2. Consiliorum, Cap. 4. dub. 1. & P.

Fragosus Tomo 2. lib. 1. Disput. 3. §. 5. num. 110.



& 111. & solent omnes gabellæ nomine desi-

gnari, in quibus vna est specialis, de qua hîc

agendum, & vocatur Assisium, Hispanè Sisa, quæ

datur de rebus emptis ad cibum & potum perti-

nentibus. Parum autem curandam nominum

diuersitatem obseruat Cardinalis Lugo Disp. 36.



de Iustitia, Sect. 1. num. 1. qui tamen illa explicat,

num. 2. Circa quæ

  99 Dico Primò. Proreges sine Regis licen-

tiâ nequeunt genus vllum publicarum exactio-Assertio 1.|non licere|Proregibus|eas impone-|re, & ali-|ter facien-|tes grauiter|peccare.

num imponere: & aliter facientes grauiter pec-

cant. Est iuxta omnes Doctores, qui potestatem

imponendi gabellas in solis supremis Principi-

bus recognoscunt, non recognoscentibus supe-

riorem in ordinariâ gubernatione, si vnum An-

gelum excipiamus. v. Pedagium, qui solum Regem

Romanorum eâ prærogatiuâ gaudere contendit,

non solùm contra omnes, sed contra Textum lo-

cutus apertum, vt statim patebit. De Proregibus

autem id specialiter tradit P. Lessius Lib. 2. i$unclearc. 33. n.

13. Bonacina Tomo 2. disp. 2. de Restitutione Quæst. 9.



Puncto 1. i$unclearn. 1. Pharaonius in Appendicetr. 2. Seß. 10.

Casu 6. Cardinalis Lugo suprà n. 6. secutus P. San-

cium etiam suprà Dub. 3. alios referentem. Pro

quo est manifesta decisio in Cap. Innouamus, deCap. Inno-|uamus.

censibus, vbi ita loquitur Alexander Tertius: Nec

quisquam alicui nouas pedagiorum exactiones sine aucto-Pro quo|Pontificia|decisio.

ritate & consensu Regum & Principum statuere ali-

quomodo præsumat. Si quis autem contra hoc fecerit,

& commonitus non destiterit: donec satisfaciat com-

munione careat Christianâ. Hæc Pontifex. Ex qui-

bus in primis contra Angelum constat Reges &

Principes posse gabellas imponere. Deinde im-

positiones ad eos solummodò pertinere. VbiAd Peda-|gium non|arctanda.

nequit dici Pedagii nomine speciale debere ge-

nus impositionis intelligi, & est pensio pro rebus,

quæ negotiationis causâ asportantur, ad defen-<-P>

@@0@

@@1@Quid Proreges Indici poßint circa gabellarum impositionem. 89

<-P>sionem & reparationem viarum destinata. Ex-

plicatio enim talis omnino est Pontificis menti

contraria, qui de reparatione aut defensione via-

rum non erat solicitus magis quàm de aliis, ne-

que erat cur de illis specialiùs cogitaret, cùm spe-

ciale inde grauamen non ampliùs immineret,

prætermittendo alia frequentiora, quibus fideles

duriùs possent aggrauari. De gabellarum ergo

impositione generaliter locutus, pro quibus erat

ratio eadem, & ita Doctores mentem eius intel-

lexerunt, & vnanimiter declararunt.

  100 Neque est simile quod in Bullâ CœnæEx Bulla|Cœnæ non|rectè argu-|mentũ pro|limitatione|nominis|deduci.

habetur in Excommunicat. 5. contra eos, qui peda-

gia & gabellas imponunt, & augent &c. Ex qui-

bus colligunt Hugolinus, Caietanus, Sayrus,

Duardus, Bonacina, & alii, quos sequitur P.

Palaus Parte 6. Disput. 3. Puncto 6. num. 3. & vide-

tur etiam placere Patri Suario Tomo 5. in 3. p.



Disput. 21. Sect. 2. num. 42. non excommunicari

eos, qui imponunt tallias, collectas, seu præstan-

tias, in quibus non rerum, sed personarum habe-

tur ratio, quia per capita imponuntur: cùm enim

lex pœnalis sit, non debet, nisi iuxta verborum

accipi proprietatem. Non est inquam simile,

quia diuersa est ratio, cùm de personis, aut cum de

rebus agitur; & ita quod de quibus dam dictum,

ad alias non debet extendi. At in vectigalibus

eadem est omnino ratio, vt vidimus, & ita intel-

ligendum Doctores censuerunt. Vbi & adden-Fauorabilẽ|esse consti-|tutionem.

dum legem illam esse fauorabilem: Regibus qui-

dem, quorum supremæ auctoritati consulitur,

sicut & aliorum supremorum Principum. Tum

etiam bono publico, ne fideles exactionum mul-

tiplicatione grauentur: neque impropriantur

verba, sed in minùs vsitatâ acceptione sumuntur:

vel potiùs non juxta primæuam nominis imposi-

tionem, sed iuxta vsum posteà subsecutum; vt

in nomine gabellæ videre licet, cuius primæua

impositio à vectione deducta, eò quòd merces

conuehantur; & tamen ad alia solet extendi, quæ

non aliunde conuehuntur, vt in assisio constat, &

in guidagio, quod pro ducatu per viam soluitur

ratione securitatis, vt ait Glossa in Cap. Super

quibusdam, de verborum significat. Et idem est de

pedagio, quod ad omnem exactionem extendi-

tur in Cap. Quamquàm, de Censibus in Sexto: Præ-

terquàm quòd excommunicationem ad colle-

ctas imponentes extendi tenent aliqui, quos

adducit, & sequitur P. Filliucius tr. 16. n. 108.

  101 Dico secundò. Proreges in casu dictoAssertio 2.|Proreges nō|incurrere|in excom-|municatio-|nem Bullæ|Cœnæ.

non incurrunt in excommunicationem Bullæ

Cœnæ, constat ex illius tenore: anathemati-

zantur enim omnes, qui in terris suis noua peda-

gia seu gabellas imponunt, &c. Tantùm ergo ex-

communicantur terrarum domini non agnoscen-

tes superiorem. Et ita explicant communiter Do-

ctores, verba prędicta perpendentes, ex quibus P.

Suarez suprà n. 40. & P. Palaus etiam suprà n. 4. id

quod est mihi certissimũ: & probabile etiam, non

recognoscentes superiorẽ præfatâ minimè excō-

municatione ligari, si tributa imponant iniusta suā

excedentia potestatem: quod tenet P. Suarez

suprà num. 38. Potest autem congrua reddi ratio:

nam Proreges, cùm temporarii sint, & syndi-

catui subiecti, cauebunt huiusmodi excessum, qui

facilè poterit aut in gubernationis fine, aut que-

relis ad Regem delatis submoueri. Domini au-<-P>@@

<-P>tem terrarum non ita se habent: & licèt grauati

conqueri apud eos possint, idipsum periculo ple-

num est, indignationem Dominorum eâ de causâ

subituris. Non est autem hoc ita certum, vt

contrarium sentientes desint, ex quibus P. Gas-

par Hurtadus de Iustitia & Iure Disp. 14. diffic. 2. &

Pharaonius suprà.

  102 Dico tertiò. Proreges sine expressa li-Assertio 3.|licentiam|expressā re-|quiri, &|aliter pec-|cari mor-|taliter.

centiâ Regis nequeunt publica grauamina exa-

ctionum imponere, & aliter facientes peccant

mortaliter. Sic P. Sancius citato Dub. 3. & Cardi-

nalis Lugo suprà num. 6. post Bonacinam in expo-



sitione Bullæ Cœnæ Quæst. 6. Puncto 3. num. 11. Li-

cèt ergo Rex illis Regalia concedat; circa oneris

dicti impositionem non est generalis concessio

vllatenus extendenda. De peccati autem graui-

tate dubitari nequit, cùm sit onus Reipublicæ

grauissimum, & ampliatio exitiosissima potestatis.

Videantur dicta num. 91.


§. II.

Circa Sisam notanda quædam, Assertio-

nes aliæ.



103 DIco quartò. Onus Assisii, seu Sisæ exAssertio 4.|Sisam non|posse ad aliũ|effectum à|Proregibus|applicari.

Regis facultate ad vnum effectum im-

positum, non potest ex Proregis libitu ad alium

applicari; nec tempus concessionis extendi, sine

graui piaculo conscientiæ. Sic colligitur ex com-

muni doctrinâ scriptorum asserentium cessare

tributi justitiam, quando Princeps non præstat

ea, pro quibus illud imposuit, & consequenter

esse iniustam exactionem, neque esse obliga-Cessat tri-|buti obli-|gatio non|præstante|Principe id,|pro quo est|impositũ.

tionem ad soluendum. Sic plures, quos adducit

& sequitur P. Sancius suprà dub. 8. num. 5. P. Vas-

quez opusculo de Restitutione Cap. 6. Dub. 2. num. 25.



& Dub. 4. num. 54. Cardinalis Lugo suprà num.

20. 61. & seqq. P. Lessius Lib. 2. Cap. 33. num. 41.

P. Sà v. Gabella n. 5. P. Gaspar Hurtadus Disput.

14. citatâ Difficult. 8. P. Dicastillus lib. 2. de Iustitia



Tractat. 20. Disput. 3. num. 179. & seqq. Bassæus

v. Gabella numer. 7. & alii: qui de supremis lo-

quuntur Principibus, vt de Proregibus nulla

possit dubitatio superesse. Et in illis quidem cita-Circa tem-|pus quæ fie-|ri possit ex-|tensio.

ti Auctores, & alii, quod ad tempus attinet ju-

stum esse tributum affirmant, licèt vltra deter-

minatum tempus protrahatur, si causa eadem

perseueret; vel si cessauerit, alia succedat, pro qua

meritò possit imponi: secus si penitus cessauit,

& alia non extet æquiualens. Videantur præ-

sertim Cardinalis Lugo num. 51. P. Vasquez



numer. 66. P. Sancius num. 7. & Nauarra Lib. 3.

Cap. 1. Parte 3. Dub. 11. num. 251. & 260. Vbi

quod ad prius attinet, quando scilicet id, pro



Dostları ilə paylaş:
1   ...   30   31   32   33   34   35   36   37   ...   143


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə