Societatis iesv, segoviensis



Yüklə 14.73 Mb.
səhifə36/143
tarix14.08.2018
ölçüsü14.73 Mb.
1   ...   32   33   34   35   36   37   38   39   ...   143

quo loquimur, contributio in fine anni redhi-

beatur, aliquale tamen est onus, dum pecunia

traditur diu pòst restituenda, & Ecclesiastici a-

diguntur ad id, à quo per suum priuilegium sunt

prorsus immunes: quod voluit cauere Concilium,

sicut in Bullâ Cœnæ cauetur, Excommunicat. 18.

in quâ etiam sponte data & concessa recipi pro-

hibentur. Pro quo faciunt quæ adducit P. Fra-

gosus Tomo 2. Disput. 3. num. 318. §. Quoad alia.

  115. Sunt autem qui vt sustineri modusPlus ali-|quid in|fine anni|restituendo|iustificari|exactionem|qui cen-|seant, qui|negent.

exactionis dictus possit, & excommunicatio vi-

tari, plus aliquid restituendum affirment in fine

anni in recompensationem dicti incommodi &

interesse. Quod tamen Cardinali Lugo num.

141. citato non placet: quia accipere plus pro

incommodo pecuniæ anteà datæ, esset vsura,

nisi propter lucrum cessans, aut aliud damnum

emergens, accipiatur. Neque etiam hoc modo

euitaretur censura; quia si id fieret inuitis Cleri-

cis, iam imponeretur illis aliquod onus, cogendo

eos ad mutuandum sub vsuris: si vero consen-

tientibus, neque grauamen vllum ex hoc sen-

tientibus; non est necesse plus aliquid dare, cùm

non sit contra immunitatem; quia non cogun-

tur ad contributionem, vel aliquod grauamen,

sed ipsi voluntariè volunt ad vitandas publicano-<-P>

@@0@

@@1@Quid Proreges Indici poßint circa Gabellarum impositionem. 93



<-P>rum fraudes suam exemptionem executioni mā-

dari modo illo faciliori & securiori.

  116 Quæ quidem licet sapienter excogita-Contra|Cardinalis|Lugo dis-|cursum|arguitur|efficaciter.

ta sint, possunt tamen efficaci ratione redar-

gui. Nam licet ob puram carentiam pecuniæ

nihil possit peti, propter onus tamen eidem

adiunctum, & pretio æstimabile, iustè po-

test peti, & iustè debet exolui. Atqui, vt fa-

tetur citatus Auctor, cùm inuiti sunt Clerici,

onus illis imponitur, quod ipse ait esse innega-

bile, & consequenter pecuniâ æstimabile: quod

etiam innegabile est: ergo sine vsuræ labe peti

potest, & debet exolui. Item Clerici semper

sunt inuiti: nam licet sponte videantur offerre,

quatenus corporalis violentia non infertur, suam

tamen redimunt vexationem; sicut in vsuris con-

tingit. Si tamen aliquando omnino sponte con-

sentiant, licet malè faciant, iuxta dicta num. 114.

nulla erit restitutionis obligatio, quia de re suâ

disponere validè possunt, quamuis non licitè,

sicut de Beneficiariis receptissima tenet opinio,

cùm Ecclesiastica bona, ex Beneficij inquam

fructibus, in vsus profanos expendunt.

  117 De restitutione autem generaliùs lo-Obligatio|restitutionis|generaliter|stabilitur.

quendo, quando libertas Ecclesiastica exactione

iniustâ læditur: aut directè, quia Ecclesiastici,

aut in speciali, aut simul cum aliis ad contribuen-

dum adiguntur: aut indirectè, quando attentis

circumstantiis, licet de illis non fiat mentio, i-

dem reipsa coguntur per ambages quasdam sol-

uere quod alij, ad quos exactio manifestè dirigi-

tur. Tunc quidem obligatio ad restitutionem

non videtur posse negari. Quod cum Richardo

Quodlib. 2. Quæst. 30. benè Cardinalis Lugo con-

firmat. Et ratio est. Quia ibi interuenit rei alienæ

contrectatio inuito domino, & ita rapina hone-

sto exactionis titulo palliata.

  118 Addit autem ciratus Cardinalis P. San-Eam non|negat P.|Sancius, vt|ipsi Car-|dinalis|Lugo ad-|scribit.

cium videri prædictam doctrinam reijcere suprà



num. 41. quatenus ait peccari contra immunita-

tem, non tamen esse obligationem restituendi:

quia malus animus non facit quòd res, quæ a-

liàs non erat contra iustitiam, sit contra illam, &

afferat obligationem restituendi. Sed certè Pa-

ter Sancius contrarius non est: loquitur enim

in casu, quo exactio licitè Ecclesiasticis possit

imponi; & tamen malo animo imponitur, ex

intentione scilicet deprauatâ eos grauandi. Et

hoc in casu locutum ait Richardum, quem im-

pugnat adductâ nuper ratione, & exemplis de-

monstrat, Auctorumque suffragio vt non ap-

pareat vnde certam doctrinam reiicere videatur.

Addit autem positâ iustitiâ exactionis, malum a-

nimum tantùm esse contra charitatem, quod om-

nino certum apparet: vnde & impugnatio Cardi-

nalis Lugo non videtur ad intentũ; dum ait non

solùm esse contra charitatẽ, sed etiam contra im-

munitatem, quando exactio indirectè est contra

Ecclesiasticos, quia per circuitum quemdam, id,

quod directè disponi non poterat, obtinetur. Illud

namque P. Sancius non negat, sed in casu alio

loquitur, vt vidimus, & ampliùs ipsum consu-

lenti patebit.

  119 Fuit etiam Regius Fiscalis, qui ex cal-Ex calce|& lateri-|bus vẽditis|alcaualam|non debent|Religiosi.

ce & lateribus coctis, quæ Religiosi vendunt,

quia eorum habent officinas, alcaualam esse sol-

uendam contenderet. Cuius conatus irritus ex-<-P>@@



<-P>titit, nec pietati, nec rationi conformis. Tum quia

hoc non erat in vsu, qui maximè attendendus in

hoc genere, etiam contra iuris regulas, vt Tex-

tibus, & Doctoribus probat Dom. Solorzanus



Tomo 2. Lib. 2. Cap. 3. num. 53. & in Politicâ pag.

269. §. Y esta costumbre. Tum quia eo in genere

Religiosi præsertim grauabantur, quod esse con-

tra immunitatem jam vidimus num. 112. Tum

etiam quia alcauala non debetur ex omnibus,

quæ venduntur, vt patet ex multis, quæ iuxta

leges Hispaniæ adducit P. Molina Disput. 664.

Ergo ex generali dispositione immeritò censen-

tur comprehensa illa, de quibus agimus, cùm in

illis sit ratio specialis ob vendentium immunita-

tem. Tum denique quia Ecclesiastici alcaualamNeque ge-|neraliter|Ecclesiasti-|ci.

non debent, vt est certum: & in Hispaniâ soli

venditores alcaualam debent, non emptores,

quidquid de Portugalliâ sit, in qua & venditor &

emptor pro dimidio soluunt. Est ergo euidens

illam non debere, nec posse nisi per summam in-

iuriam, & immunitatis temerationem exigi. Quòd

si gabella ementibus imponatur, alia est quæstio,

de quâ iam dictum §. præced. & cùm imposita

non sit in prædictis, nullus relinquitur titulus

exigendi.


§. V.

Circa licentiam Pontificis doctrina multi-

plex, variis necessitatum generibus ex-

plicatis.



120 TEneri aliquando Ecclesiasticos ad con-Ad contri-|butiones a-|liquas Ec-|clesiasticos|teneri pro|necessitati-|bus, quæ|explican-|tur.

tribuendum, est verum: pro quo in pri-

mis stat communissima Doctorum sententia,

quando vtilitas proximè & directè illos concer-

nit; vt si inundatione, aut hostium irruptione

domus aut prædia eorum damnificata sint, aut

periculum proximum & manifestum immineat.

Quibus pro Indiis addere possumus id, quod est

frequentissimum, emundationem scilicet fossa-

rum, per quas aqua è fluuiis ad irrigationem de-

ducitur prædiorum; quorum magna pars ad Re-

ligiosos spectat. Pro quibus videri potest Bona-

cina in explicatione Bullæ Cœnæ Quæst. 19. §. 3.

num. 17. Deinde sunt necessitates & vtilitates a-

liæ communes omnibus, quæ & Ecclesiasticos

vti Reipublicæ membra pertingunt, quales sunt

in reparatione murorum, pontium, viarum &c.

Circa quæ grauissimum extat Lateranensis Con-

cilij sub Innocentio Tertio decretum, & habe-

tur in Cap. Non minùs, de immunitate Ecclesia-Consilij|Latera-|nensis pro|eo decre-|tum.

rum. Vbi cùm præmisisset sic: Siue quidem fos-

sata siue expeditiones (militum inquam) seu alia

quædam sibi arbitrentur agenda, de bonis Ecclesiarum,

& Clericorum & pauperum Christi vsibus deputatis,

volunt ferè cuncta compleri. Addit statim. Quocirca

sub anathematis districtione fieri de cetero talia prohibe-

mus: nisi Episcopus & Clerus tantam neceßitatem vel

vtilitatem aspexerint, vt absque vllâ exactione ad rele-

uandas communes vtilitates vel neceßitates, vbi laico-

rum non suppetunt facultates, subsidia per Ecclesias

existiment conferenda. &c. Vbi quidem ad Apo-

stolicam Sedem recursus nullus indicitur, sed iu-

dicio Episcopi & Cleri remittitur vtilitatum &

necessitatum examen: & benè illis inspectis,

ac talibus deprehensis, obligatio sub mortali

subest eisdem succurrendi.


@@0@

@@1@94 Thesauri Indici Titulus III. Cap. XIII.


  121 Vbi & credo, si non ita fiat, restitutio-Si non con-|tribuāt ad|restitutionẽ|teneri, ex|obligatione|iustitiæ cō-|mutatiuæ.

nis onus incumbere, quia iniustitia manifesta

committitur. Si enim illi essent laici, ex justitiâ

tenerentur; non quidem legali tantùm, quâ de-

bet quis commune bonum priuato suo præferre:

ex illa enim non consurgere obligationem resti-

tutionis non immeritò affirmari potest; sed ex

commutatiuâ. Sicut enim debet quis mercedem

soluere in domo aut villâ suâ laboranti, ita & la-

borantibus in Republicâ, cuius est ciuis, quando

illius labor in eius cedit vtilitatem. Iam quòd

laici non sint, sed Ecclesiastici & sic soluere non

debeant, ratione priuilegii habetur: Atqui illud

in casu, de quo loquimur, cessat, sic disponente

Pontifice, aut potiùs declarante, cùm ius naturale

id exigere videatur; vt scilicet partes omnes bono

communi prospiciant: ergo ex iustitiâ tenentur

sicut laici, & ita eâ violatâ ad restitutionem obli-

gantur. Quod colligo ex P. Suario lib. 4. Defen-

fionis fidei cap. 26. num. 6. vbi in Episcopo justitiæ

obligationem agnoscit, quod de aliis consequen-

ter asserendum.

  122 Sunt autem vtilitates aliæ, quæ non itaVariæ vti-|litates, in|quibus vi-|detur obli-|gatio nulla.

proximè videntur ad Ecclesiasticos spectare; quia

non ad propria bona, neque Reipublicæ, cuius

sunt ciues, sed totius regni pertinent: vt cùm

de expeditionibus agitur, juxta Cap. Non minùs

citatum, aut de aliis, ratione quarum non oriri

obligationem in Ecclesiasticis ad contributio-

nem, communiter docent scriptores; sicut ne-

que ratione necessitatum aliquarum Reipublicæ,

quæ possent non vrgentes judicari. Si enim ra-

tione illarum obligandi essent, immunitas nullius

esset momenti: semper enim ob necessitates, aut

vtilitates gabellæ imponuntur; aliàs essent pror-

sus iniustæ. Pro quo videri possunt P. Sancius

Cap. 55. citato num. 3. & qui ab eodem adducun-

tur. Non videtur autem benè explicari tertiusQuæ regnũ|concernunt|possunt esse|grauissima.

necessitatis modus, ex eo quòd sit communis re-

gno: nam talis esse sic communis regno potest,

vt grauissimè vrgeat, qualem in Hispaniâ annis

proximioribus vidimus tot cinctâ rebellibus, &

externorum incursionibus impetitâ. Et quidem

mutante regno omnia nutant, & maius inde

damnum Clericis timeri potest, quàm si in ciui-

tatibus, quas incolunt, pontes, aut viæ non sint

conuenienter instructæ. Rege ergo tunc onus

aliquod imponente, iudicare rationabiliter Præ-

lati & Clerus poterunt, ad illud se subeundum

teneri. Et ita tandem fatetur P. Sancius num. 35.

quoad obligationem contributionis. Quo euen-Consulen-|dam Sedem|Apostolicā|quæ osten-|dant.

tu grauis insurgit difficultas an debeat Sedes A-

postolica consuli. Nam licèt Concilium Latera-

nense eam citato in Capite non imponat obliga-

tionem, habetur tamen Cap. Aduersus, eodem Ti-

tulo, verbis illis ex eodem Concilio: Propter im-Cap. Ad|uersus.



prudentiam tamen quorumdam, Romanus Pontifex

priùs consulatur, cuius interest communibus vtilitatibus

prouidere. Sic ibi: vrget item Lateranensis alterius

sub Leone X. decretum, de quo num. 114. ver-Leo X.

bis illis: Prælati etiam præmißis absque expressa Ro-

mani Pontificis licentiâ vltro consentientes, excommuni-

cationis, & depositionis pœnas ipso facto incurrant. &c.

Pro eodem est Extrauagant. 1. Eodem Titulo, &

sic Pharaonius cum aliis Tractat. 2. Seßione 10.

Casu 3.

  123 Quibus tamen non obstantibus, sunt<-P>@@



<-P>qui censeant recursum ad Pontificem non esseNecessariũ|id negant|multi, &|qualiter|probabile.|P. Sancius.

necessarium: ex quibus aliquos adducit P. Sancius



citato Capite 55. num. 26. propter quorum aucto-

ritatem id censet probabile; sic enim accipien-

dum quod in fine ait verbis illis: & hæc sententia

probabilis est ijs Doctoribus. Neque enim sensus est,

aut esse potest, eam videri probabilem Doctori-

bus citatis, cùm illi eam absolutè proferant, &

non tantùm probabilem esse dicunt, quod dici

sæpiùs de sententiâ illi oppositâ solet, quam Au-

ctores amplectuntur. Sensus ergo est probabi-

lem esse iis Doctoribus, id est, auctoritate eorum,

vt verba dicta in auferendi casu proferantur. Et

illi quidem generaliter loquuntur, & non tantùm

quando necessitates proximè tangunt Ecclesiasti-

cos. Quando autem huius generis sunt, multi

alii idem tuentur Auctores, quos adducit & se-

quitur Diana Parte 1. Tractat. 2. Resolut. 41. &

133. Quibus addendi P. Sancius Cap. 55. citato



num. 7. & Cardinalis Lugo Disput. 36. citatâ num.

129. Licèt num. 130. aliter censeat, cùm per mo-

dum tributi contributio imponeretur. Sic etiamQui abso-|lutè affir-|mant, ex-|cepto casu|periculi.

Bonacina suprà. Sed neque in hoc casu posse sine

licentiâ Sedis Apostolicæ procedi, sunt qui te-

neant, quos adducit & sequitur Diana Parte 5.



Tract. 1. Resolut. 11. Sic declarans mentem suam

circa dicta in contrarium citatis locis: vbi tamen

manifestè oppositam est sententiam amplexus, vt

cōsulenti cōstabit. Excipitur autẽ casus periculi in

mora, pro quo ipse in speciali adducit plures Resol.

133. citatâ; quibus adde P. Sancium suprà n. 28. vbi

alios refert. P. Fragosum Tomo 1. Parte 1. disp. 4. n.

333. P. Dicastillum suprà n. 106. & D. Villaroel



Parte 2. Quæst. 18. art. 5. n. 87.

  124 Quamuis & in hoc diuersimodè philo-Diuersi|quidā phi-|losophandi|modi circa|eamdẽ ne-|cessitatem.

sophandum sit iuxta scriptorum obseruationes.

Aliqui enim ita absolutè asserunt; alii tamen cum

distinctione. Necessitas enim obligans ad gabel-

læ impositionem potest contingere in exactione

quæ ad vnum actum, vel ad breue tempus fit; vel

longiori est tempore duratura. Si priori modo

contingat, inconsulto Pontifice totum negotium

absoluitur: si posteriori, consulendus vtique, non

pro inchoatione, sed pro continuatione. Sic

cum Patribus Suario, & Palao Diana citatâ Resol.

11. Quando videlicet consuli etiam tunc potest;

stare enim potest, vt neque pro continuatione

valeat consuli, vt in remotissimis regionibus, aut

impedimentis aliquibus interiectis. Et pro neces-

sitate, quando ad inchoandam impositionem non

occurrit notabilis difficultas, varia adducuntur

exempla Florentiæ, Panormi, Mediolani, &

aliarum ciuitatum, in quibus ex Pontificiâ tan-

tùm concessione gabellæ impositæ sunt, habito

pro eâ recursu; cùm tamen necessitates Eccle-

siasticos proximè attingerent, ob inundationem

& pestem. Quod & sic Romana Rota declara-

uit in vna Leodiensi die 19. Martij 1604. vt de praxi

non videatur posse dubitari.

  125 Et quidem qui recursum non iudicantIn quocũ-|que casu|saltem E-|piscopum|adeundũ.

necessarium in quocumque casu, non ideò cen-

sent inconsulto Episcopo & Clero id fieri posse,

quamuis aliqui eorum neque hoc necessarium

videantur iudicare, vt videri potest per adductos

à P. Suario Lib. 4. Defensionis Cap. 26. num. 7. Sed

communior sententia adeundum affirmat Epi-

scopum & re inter vtriusque fori Capita benè per-<-P>

@@0@

@@1@Quid Proreges Indici poßint circa gabellarum impositionem 95



<-P>pensâ, id, quod commodum visum fuerit, sta-

tuendum: Pro quo videndi P. Molina Disputat.

672. num. 4. P. Sancius num. 10. & Cardinalis

Lugo num. 129. Cùm enim grauamen hoc tum

laicos tum Clericos tangat, ab omnibus debet

approbari: iuxta Regulam iuris in Sexto satis no-

tam: Quod omnes tangit, debet ab omnibus appro-

bari. Est. 29. Pro quo & est ratio satis vrgens:Ratio pro|eo conclu-|dens.

nam libertas Ecclesiastica debet omnino seruari

in omnibus, per quorum obseruantiam non in-

cipit Reipublicæ esse damnosa: Atqui ex eo

quòd vrgente necessitate contributionis adeatur

Episcopus, & Clerus consulatur, non incipit li-

bertas esse damnosa, quia non impeditur subsi-

dium, sed reuerentia personis Ecclesiasticis ex-

hibetur, per quod meliùs id, quod intenditur,

potest obtineri: sic enim Ecclesiastici non adeò

grauiter ferunt impositiones, quæ illis sunt sem-

per admodùm odiosæ. Ergo adiri debent, &

cum eorum beneplacito res ista disponi.

  126 Vbi & quæstio alia succurrit, an Ec-Nolentes|contribuere|nequeunt à|laicâ pote-|state com-|pelli.

clesiastici nolentes contribuere, possint à laicâ

potestate compelli, & in eorum bonis fieri exe-

cutio. Circa quod affirmant plures apud Dia-

nam Parte 1. Tract. 2. Resolut. 42. & P. Sancium



Dub. 55. num. 30. qui contrarium cum multis aliis

statuunt, ex quibus P. Dicastillus suprà num. 101.

Et id quidem robustè confirmat P. Sancius num.

31. & P. Fragosus num. 332. & est lege Hispaniæ

apertè decisum, quæ est. 54. Titul. 6. part. 1. in

quâ post declaratam Clericorum obligationem

ad contribuendum, ita dicitur: Pero para esto facer,Sic lege|Hispaniæ|stabilitũ.

no los deben apremiar los legos, mas decir los que lo fa-

gan, y si ellos no lo qui sieren facer, han de mostrar lo à

los Prelados, que se lo hagan facer. Sic Rex Alfonsus.

Quod & jure Canonico satis clarè insinuatum

Cap. Non minùs, & Cap. Aduersus, citatis. Pro

quo & est ratio nuper adducta; quia scilicet im-

munitas debet obseruari quantùm potest sine

Reipublicæ nocumento: quod hîc etiam acci-

dit: vbi non solùm abest damnum, sed & vtili-

tas accrescit; quia Prælati mandatum expeditio-

rem reddit contributionem. Videatur Cardin.

Lugo in Responsis moral. lib. 5. dub. 3. num. 6.

  127 Si autem Prælati ipsi, aut renuant aper-Quid fa-|ciendum, si|Prælati re-|nuant.

tè, aut executionem differant, deberi ad superio-

rem appellari docent plures, quos adducit &

sequitur P. Sancius suprà num. 32. In periculo au-

tem ob moram possent auctoritate laicâ bona

Clericorum pro rata onerum occupari: quod

cum multis tenet citatus Auctor num. 33. eâ ra

tione; quia Rex jus habet ad protegendum re-

gnum, etiam contra Ecclesiasticos, vbi iudex Ec-

clesiasticus id detrectat, & est periculum in mo-

ra. Quæ quidem ad particulares necessitates ita

applicanda, vt Rex per suos magistratus etiam

habeat jus defendendi & conseruandi omnes ci-

uitates, ex quibus regnum coalescit; neque enim

regnum aliquod est vniuersale Platonicum.
@@

§. VI.

Obligatio recursûs ad Pontificem ampliùs

declaratur. Et quando non censeantur

laicorum sufficere facultates.



128 IAm quod à Concilio Lateranensi dispo-Diuersæ|sententiæ|circa obli-|gationem|contribuẽ-|di, cùm non|suppetunt|facultates,|aut iisdem|extantibus|apud lai-|cos.

situm, vt vidimus num. 120. tunc contri-

butionem faciendam vbi laicorum non suppetunt

facultates, non leui quæstioni materiam præstat;

an scilicet hoc semper faciendum, & quæ debeant

facultates intelligi, priuatorumnè, an communi-

tatis, quæ dici Propria ciuitatis solent? Circa quod

diuersi sunt opinandi modi. Quidam enim dicunt

tunc tantùm teneri Ecclesiasticos ad contributio-

nem pro communibus necessitatibus, quando lai-

corum bona non suppetunt, quod satis videtur

adductus Textus indicare. Sic Angelus, Azeuedus,

& Stephanus apud P. Sancium Dub. 55. citat. n. 19.

P. Suarez Lib. 4. De fœminis Lib. 4. c. 26. n. 14. alios



Dostları ilə paylaş:
1   ...   32   33   34   35   36   37   38   39   ...   143


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə