Societatis iesv, segoviensis



Yüklə 14.73 Mb.
səhifə81/143
tarix14.08.2018
ölçüsü14.73 Mb.
1   ...   77   78   79   80   81   82   83   84   ...   143

exigui ad nimiam istam, & plus nimio latam ex-

tensionem. De priuilegiis quidem circa matri-

monia pro Mestiziis concessis ad alia Indis pro-

pria extensionem fieri non patiuntur viri doctis-<-P>@@

<-P>simi, vt videri potest apud Dom. Solorzanum

Tomo 2. lib. 2. cap. 28. num. 52. & tenet etiam Car-

dinal. Lugo in Responsis moral. lib. 6. dub. 5. num. 3.



& 4. Quid illi de extensione ad Quartarones

dicerent? Et tamen hac non contenti, nescio qui

fauorum amplificatores eximij ad Quarteronum

filios extensionem trahunt, ex quo fit vt ad

Quarteronum filios; nepotes, & pronepotes, non

sint qui extendant defuturi. Et hæc ratio contraPrimi fun-|damenti|conuulsio.

illos facit: nam Christus Dominus (vt suo eos vr-

geamus exẽplo) filius dicitur Dauidis & Abrahæ,

& tamen quamplures generationes præcesserunt:

ergo similiter in casu nostro. Quòd si hoc non

admittitur, primum ex adductis fundamentis in-

firmum esse conuincitur. Sicut & secundum, sci-Secundum|cōuulsuum.

licet consanguinitas, propter quam hæreditates

ad valde remotos transire solent, & in Maiorali-

bus est notissimum: cùm ergo ea ratio nimiùm

probet, nihil probare concluditur. Tertium itemTertium|corruere.

fundamentum corruit, si Pontificum intentio

mixtionem sanguinis tantùm respicit, & Mesti-

ziorum nomen exempli tantùm gratiâ in eorum

est Bullis expressum. Similiter & quartum, quodQuartum|infirmatũ.

ad præcedentia reducitur, de respectu sanguinis

mixti, & intentione Pontificum, quæ pro regulâ

habenda, quidquid postulatio contineat, cui

respondere solet Pontificia decisio: ratio enim

mixtionis huiusmodi in multis aliis reperitur.

Quintum insuper; quia licet vulgus remotioresSicut &|quintum.

in gradu pro Indis non habeat, errare in hoc,

sicut In aliis, existimandum est, & magno illo

argumento mixti sanguinis corrigendum.

  249 Iuxta hæc ergo videtur necessariò di-Ex eo quòd|superet|sanguis in|mixtione.|denomina-|tio absolutè|desummi-|tur in ordi-|ne ad priui-|legia.

cendum non quamcumque mixtionem sufficere

ad hoc vt ex Indico veniens sanguine nequeat

Hispani nomine absolutè gaudere. Si enim sau-

guis Hispanus superet, talis absolutè reputatur, vt

in filio Hispani & Mestizię, & sic in mixturis aliis.

Quemadmodum vinum modicè lymphatum ab-

solutè dicitur vinum, secùs si tantumdem sit aquæ

ac vini. Quâ ratione docti Theologi affirmant

vinum in calice cum aquâ modicâ consecrationi

dispositum, in Christi sanguinem immediatè cum

aquâ simul conuerti; quia totum illud absolutè

dici potest vinum secundùm receptissimum lo-

quendi morem. Pro quo P. Ægidius de Sacra-

mentis, quæst. 74. in Dubio circa Articulum 8. & alij,

quos adducit P. Martin. Tomo 4. Disputat. 29.



num. 56. Et licet hoc non admittat Auctor iste

cum aliis multis: nihilominùs ex illius doctrinâ

præsens positio firmatur: ait enim num. 61. for-

mam consecrationis Calicis, cùm dicitur, Hic est,

non totum contentum, sed vinum tantùm desi-

gnare ex institutione Christi, quia in illo vinum

præcipuum est, ex quo denominatio sumitur.

Idem ergo est in casu nostro dicendum: quod

scilicet denominatio sit à præcipuo desumenda.

Sic & aqua absolutè calida dicitur, in quâ calor

excellit, licèt non sit summus, & ita cum admix-

tione frigiditatis; sicut & frigida, cùm frigus est

maius: & idem est in temperamento aliarum

qualitatum, sicut & in rebus aliis, quorum obuiæ

exempla succurrunt.

  250 Non ergo ita fauores in priuilegiis am-

pliandi, vt voces extra propriam & absolutamPriuilegia|juxta pro-|priam vo-|cum signi-

significationem abducantur. Priuilegij enim ver-

ba sunt attendenda. Cap. Porrò, & Cap. Recepi-<-P>


@@0@

@@1@222 Thesauri Indici Titulus V. Cap. XXVIII.



<-P>mus, de priuilegiis. Et quæcumque illa sint, stri-ficationem|exponenda.

ctè interpretanda, habetur in Cap. 1. cum sequen-

ti, de filiis Presbyterorum. Cap. Ex tuarum de

vsu Pallij. Cap. Quamuis, de rescriptis. Pro quoCap. Por-|rò, de pri-|uilegijs.

videri potest Marius Antoninus Lib. 1. Variarum

Resolut. 11. numer. 6. Verba Capitis Porrò non

prætermittenda: sic enim ibi Pontifex: Quod to-



tum ex inspectione priuilegiorum pleniùs aduertere po-

tes, & secundùm quod inueneris, ita obserues. Sic

enim eos volumus priuilegiorum suorum seruare te-

norem, quòd eorum metas transgredi minimè videan-Priuilegia|contra ius|non esse|latè inter-|pretanda

tur. Sic ibi. Item, Beneficium Principis latè in-

ter pretandum est, vt plures Textus & Doctores

firmant: id tamen intelligendum quando est præ-

ter ius, non verò si contra illud: tunc enim stri-

ctè interpretandum esse communissima sententia

tenet; quam sequitur P. Thomas Sancius Lib. 8.



de Matrimonio Disputat. 1. num. 4. vbi complures

adducit, & mirum valde est P. Quintanam Singu-



lari. 7. citato. num. 8. ad fundandam sententiam

illam, pro quâ militat vt probabilem euincat,

P. Sancium afferre loco citato; quasi absolutè sta-

tuat beneficium Principis non esse strictè inter-

pretandum. Licet ibi id asserat de beneficio præ-

ter ius; oppositum tamen affirmans & probans

de beneficio contra ius. Nam in casu nostro

priuilegium non est præter ius, sed contra illud,

vt est manifestum, quandoquidem iuxta ius

commune est obseruantia Festorum & ieiu-

niorum, Matrimonij impedimenta, & alia, de

quibus inferiùs.

  251 Vt ergo quod ad præsentem caussamBulla pro|Quaterone|eadem quæ|pro Hispa-|no.

spectat concludamus, pro Quarterone, & vltrà,

Bullam sumens, eleëmosynam pro Hispanis desi-

gnatam debet contribuere, quia absolutè Hispani

sunt, vt benè obseruat Card. Lugo supra. n. 5.

vnde ad munia omnia & officia admittuntur, quę

conferri Hispanis consueuerunt: quod est aliud

pro sententiâ nuper positâ argumentum. Quòd

si aliquis probabilem iudicans oppositam, taxam

minorem offerat, periculo se frustrandi piam con-

tributionem exponit. Vbi dubitari potest an ta-Specialis|difficultas|de dimidia-|to fructu|Bullæ.

lis Bulla saltem dimidiatè proficiat. E. g. Sit ani-

ma per mensem in Purgatorio futura, iuxta id,

quod eius peccata merentur; si offeratur suffra-

gium Bullæ, pro quâ taxa eleëmosynę designata,

integrè reddita est, statim inde emergens ad Sedes

beatas ascẽdet. Si ergo ex falsâ opinione taxa mi-

nor offeratur, exibitne post dimidiũ mensem, an

verò Bulla nihil ei ad remissionem pœnæ deser-

uiet? Et quòd dimidiatus Bullæ fructus esse pos-

sit, ex doctrinâ colligitur, quam habet P. Men-

dus suprà. Cap. 1. num. 2. vbi ait posse Bullam

sumi pro pluribus, vel pro omnibus animabus,

vt inter eas fructus Indulgentiæ, qui ad vnam li-

berandā sufficeret, diuidatur. Sed contrariũ vide-Negatur|ille in casu,|de quo agi-|tur.

tur certius: quia fructus diuidi potest quādo pro

Bullâ exhibita est eleëmosyna designata: quādo

autem non exhibetur, deficit conditio omnino

requisita sine vllâ limitatione. Quemadmodum

in Bullâ pro viuis, si quis tribuat eleëmosynam

pro pauperibus assignatam, cùm tamen pauper

non sit, nullum potest ex eâ fructum reportare,

neque dimidiatum, neque partialem, quia con-

ditio requisita deficit.

  252 Sed quid si ex falsa opinione duplexDubium|aliud de|duplici di-

Bulla pro eodem defuncto sumatur, iuxta con-<-P>@@



<-P>cessionem Gregorij XIII. cùm anteà vna tan-midi am|eleëmosyna|integrantè|vnam.

tùm sumi quotannis posset: an duplex illa pro

vnâ sufficiet, cùm ex vtraque taxa maior integre-

tur? Respondeo idem prorsus dicendum, quia

Bullæ illæ non sumuntur per modum vnius, sed

vt duæ, & pro qualibet taxâ debet designata con-

ferri, quod tamen non fit. Melius ergo faciet,

qui vnam tantùm Bullam sumet, taxam maiorem

tribuens, in quo dubium esse potest nullum,

quàm duas, opinionem minimè tutam ample-

xus. Quam etiamsi valdè probabilem dicamus,

dubia tamen est; & si falsa, suffragij multiplicati

fructus erit nullus, nisi communis eleëmosynæ, si

fortè habeat rationem talis.

  253 Sed circa præcipuam resolutionem vi-Aliud cir-|ca filium|Mulatæ|serita.

detur esse difficultas in prole ancillæ. Nam sicut

Quartero ex Hispano & Mestiziâ Hispanus est,

ita & ex Hispano & Mulatâ Hispani & Æthio-

pissæ filia. Si autem talis Mulata serua sit, quia ser-

uæ filia, illius filius similiter erit seruus, quia par-

tus sequitur ventrem. Ex quo fiet Hispanum esse

Hispani seruum; quod videtur absurdum, & à

communi loquendi vsu penitus abhorrere. Si

autem hic Hispanus non est, corruit fundamen-

tum de excessu in mixtione, de quo. num. 249.

& idem argumentum fieri potest de filio Hispa-

ni, & Mestiziæ captiuæ, quæ scilicet filia sit cap-

tiuæ Indæ, quales Chilenæ sunt bello captæ. Ad

quam difficultatem dici potest, Primò ratione sta-

tûs seruilis filium prædictum non reputari Hispa-

num, sed inter gregem illum infimum numerari,

quia communis existimatio ita habet. Neque id

mirum, cùm iuxta ius commune serui habean-

tur pro nullis L. Quod attinet, Instit. de regulis iuris.L. Quod|attinet.|Inst. de reg.|iuris.

vbi sic dicitur: quod attinet ad ius ciuile, serui pro

nullis habentur: non tamen ex iure naturali: quia

quod ad ius naturale attinet, omnes homines æquales

sunt. Sic ibi. & L. Seruitutem. Instit. eadem sic di-

citur: Seruitutem mortalitati ferè comparamus. Se-L. Serui-|tutem.|Ibid.

cundò dici potest seruum dici posse Hispanum

absolutè, quod necessariò fatendum est in quar-

tâ, quintâ, & vlterioribus generationibus, si quis

seruæ filius reperiatur, vt reperiri potest. NequeHispanus|quomodo|esse Hispani|seruus|queat.

est vlla repugnantia in eo quòd Hispanus sit ser-

uus ratione mixturæ alicuius, cuius oppositum

minimè probatur: quidquid de iure ciuili dictum

sit: cùm iuxta illud in generationibus ius natu-

rale etiam attendatur, & ita ratio etiam debet at-

tendi mixturæ, licet quoad iura & actiones serui

pro nullis reputentur. Pro quo hæc sufficiat deli-

basse.



APPENDI X.

An Religiosis liceat vsus Bullæ

Cruciatæ.

Vbi præsertim de electione Confessarij.

§. I.



Vsum esse quoad aliqua licitum. Et qua-

lis debeat modus in eleëmosynæ contri-

butione seruari.



254 PRimum ex propositis est indubitatum,Religiosis|licere vsum|Bullæ,

nam in Bullâ ipsâ id habetur expressum,<-P>

@@0@

@@1@De Regiis prouentibus ex Bulla Cruciatæ. 223



<-P>dum Regulares datâ eleëmosynâ ad illius partici-etiamsi ex|bonis suis|non contri-|buant.

pationem admittuntur. Videtur autem circa hoc

aliqualis esse difficultas ex tenore ipsius Bullæ:

dicitur enim in illâ eleëmosynam debere tribui

ex propriis bonis, De bonis suis. Vnde Scriptores

communiter obseruant ex bonis furtiuis non

posse fieri, quia propria non sunt. Atqui Re-

ligiosi propria non habent bona: non ergo vi-

dentur gratiâ istâ posse frui. Verùm hoc obstare

nequit, quandoquidem de Pontificis mente con-

stat. Et ita cùm dicitur de bonis suis, ita exponen-

dum est, vt bona malè acquisita tantùm exclu-

dantur, vel quæ aliena sint sine liberi vsûs facul-

tate: id quod magis explicatur in eadem Bullâ,

dum dicitur Ex bonis sibi à Deo collatis. Quod enim

Religioso confertur à potente conferri, & Re-

ligiosè admittitur, à Deo collatum dici debet.

Quod tamen dici nequit de bonis meretricum, &Circa me-|retrices|quid cer-|tius.

aliorum per turpem quæstum habitorum, & ideò

ex illis non posse Bullam sumi tenent Acosta,

Vega, & Nugnus apud P. Mendum Disputat. 4.

num. 4. licet ipse contrarium censeat ibidem cum

Emmanuele Roderico in Additionibus ad §. 1. cir-



ca num. 15. Quod & tuentur Cardinalis Lugo

de Pœnitentia Disput. 27. num. 87. §. Vnde obiter.

Diana Parte 1. Tract. 11. Resolut. 101. Trullench



Lib. 1. §. 3. Dub. 1. num. 10. & alij communiter:

quod mihi non videtur absolutè iuxta mentem

Pontificum ob prædicta verba. Si enim illa spe-

cialem aliquem respectum ad turpem acquisitio-

nem non haberent, quid necessè erat nouo eo

vti loquendi modo, cùm in præcedentibus vsus

verborum illorum extet, De suis bonis? & ex se

certè indecentiam videtur habere, vt meretrix in

statu eo infami existens, propter quem in Dei &

hominum oculis abominabilis est, ex turpi quæ-

stu ab Ecclesiâ beneficium accipiat circa relaxa-

tionem ieiunij: vnde & pro aliis similiter pronun-

tiandum. Potest autem id verosimiliter admitti,Omnino|verosimilis|resolutio

quando meretrix ex cœnoso illo statu conatur

emergere, & sic commodis spiritualibus Bullæ

frui: ex tũc enim bona meretricio acquisita com-

mercio possunt dici à Deo donari vt media re-

parationis eius, cùm velit eisdem vti piè & Chri-

stianè: & sicut posset eleëmosynam præbere pro

satisfactione peccatorum, ita & pro Cruciatæ fi-

ne, vt sic satisfactionem pleniorem assequatur.

Sed seriò de vitæ emendatione agenti expediet

viam tutiorem sequi, & ex bonis ritè acquisitis

Bullam sumere, quod valde facile esse poterit,

cùm adeò sit contributio moderata. Vnde ma-

gis inuerosimile est, quod aliqui dicunt apud

D. Machadum Tomo 1. pag. 19. col. 1. ex furti-

uis posse Bullam sumi.

  255 Sed illud quæstionem pulsat, quid à

Religiosis faciendum vt eleëmosyna pro Bullæ

consecutione validè & licitè fieri possit: an scili-

cet Prælati licentia necessaria sit, an sufficiat pe-

tita, & non obtenta, vel vtroque deficiente vali-

da receptio sit: non quidem furtiuè aliquid ex

bonis conuentus accipiendo, sed ab amico, aut

alio liberaliter tribuente. Ad quod respondeo

neque licitam, neque validam esse susceptionemReligiosis|nec licita|nec valida|Bullæ sum-|ptio sine|Prælati li-|centiâ.

Bullæ contra Prælati expressam aut tacitam vo-

luntatem, nisi ille iniustè neget. Sic Auctores,

quos adducit P. Mendus suprà num. 17. quos &

ipse sequitur num. seq. quidquid dicat Trullench<-P>@@

<-P>suprà num. 11. validam receptionem affirmans

sibique contrarius quoad hoc vltimum: cùm §. 1.



Dub. 7. num. 3. dicat posse sine licentiâ eam sumi,

& in hoc conuenire Doctores, quia in Bullâ ipsâ

conceditur: quod est à veritate alienum. Vnde

nec audiendus Iuniparus à Drepano 1. parte Se-



cundæ Disputationis, Quæst. 5. Cap. 3. num. 3. idemPontifitis|mens vnde|constet.

tenens. Et ratio est: quia Pontifex non intendit

subordinationem debitam in Religiosis immi-

nui, quam tantopere inuiolabilem desiderat, vt

ex variis decretis circa reformationem elucet: ex

nullâ enim Bullæ clausulâ id potest colligi, sed

potiùs oppositum: nam de Religiosis ad exerci-

tum pro exercendis Ecclesiasticis ministeriis, itu-

ris, ait debere id fieri cum licentiâ Prælatorum:

ergo cùm eadem ratio paupertatis sit, quæ & o-

bedientiæ, id etiam circa eleëmosynam affirman-

dum. Et quemadmodum qui contra voluntatem

Prælati in exercitum irer, non gauderet benefi-

cio Bullæ, ita & qui eam sine licentiâ Prælati su-

mit. Prætereà, ad finem Bullæ non est necessa-

rium sine licentiâ Prælatorum procedi: ergo in-

credibile est eamdem abrogatam. Antecedens

constat: nam Prælatus nequit licentiam negare,

nisi ob iustam caussam: si verò caussa talis sit, non

est iuxta Pontificis mentem talis beneficij con-

cessio: pro quo citati. Vix autem apparet ratio,

propter quam Prælatus illam negare sine graui

peccato possit: quod & citati agnoscunt, & Iuni-

parus. Quæst. 1. num. 5. Nihilominus esse illa po-Quæ causa|esse iusta|possit ne-|gandi il-|lam.

test, si quis à Prælato licentiam petat, & pariter

pecuniam ex bonis Monasterij, sitque illud val-

de egens, vt vix ad victum necessaria suppetant;

tunc enim iustè negare potest; sed non absolu-

tè, vt scilicet à nullo petere possit aut oblatam

accipere: hoc enim est contra Pontificis men-

tem. Cùm enim velit Religiosos Bullâ frui,

sciatque eos in particulari bona propria non ha-

bere; eo ipso voluntatis suæ esse ostendit, vt ser-

uatâ regulari disciplinâ modis conuenientibus e-

leëmosynam pro illâ erogandam exquirant. SiQuidsi|iustè nege-|tur.

autem Monasterium abundans sit, vnde & Præ-

lati externis frequentes eleëmosynas largiuntur,

videntur peccare grauiter, si subdito petenti eleë-

mosynam pro Bullâ negant: quia in eleëmosy-

nis Religiosi ipsi sunt externis præferendi, & ista

satis exigua est; cùm alias in ordine ab bonum

spirituale magni momenti sit. Negatur ergo in-

iustè, & sic pro concessà habenda: vnde poterit

Religiosus clam id sibi ex pecuniâ aut bonis aliis

domus assumere, ex quo Bullam consequatur.

  256 Potest etiam casus alius occurrere,Casus lici-|tæ negatio-|nis propo-|nitur, pro|quo resolu-|tio notan-|da.

propter quem videri possit licentiam concedere

non teneri Prælatum, si videlicet intelligat Bul-

læ vsum apud suos vigere in ordine ad electio-

nem Confessarij pro reseruatis. Cùm enim Pon-

tifices talem vsum illicitum protestentur, de quo

posteà, videtur rectè etiam posse à Prælatis re-

moueri: & ita etiam id fieri, quod ad prædictum

remotionis finem pro tempore necessarium iu-

dicarint. Et hoc quidem ego absolutè loquen-

do certum iudico, quia id non est vsum, sed abu-

sum Bullæ tollere, iuxta Pontificum volunta-

tem. Est autem difficilis executio, quia notitia

abusùs istius non potest haberi nisi ex Confessio-

ne: quâ tamen notitiâ vti Prælatus nequit, non

solùm quando ipse Confessionem audiuit, sed<-P>

@@0@

@@1@224 Thesauri Indici Titulus V. Cap. XXVIII.

<-P>quomodocumque ad eum deuenerit, eò quòd

generaliter prohibeatur. Deinde. Negatio nul-

lius effectûs erit: licentia enim iniustè negata

censebitur, & ita ad Bullæ sumptionem proce-

detur. Præterquam quod in Communitate Reli-

giosa plures sunt, qui Religiosè viuant, & reser-

uata non committant; vel si quidquam huiusmo-

di humanitus acciderit, ad certa remedia confu-

giunt. Hi autem propter paucorum abusum,

qui, si Bullam sibi prodesse non posse existi-

ment, alias exonerandæ conscientiæ vias inqui-

rent, non debent Bullæ beneficio priuari; cùm

eorum conditio non debeat esse peior, quàm

sæcularium potentium illo gaudere, nec sit æquũ

aliorum odio prægrauari, vt est regula satis no-

ta iuris in 6. Circa tacitam autem licentiam, aut

illius negationes, communes regulæ obseruan-

dæ sunt, quas Doctores tradunt de votis obe-

dientiæ & paupertatis agentes, & de Ministro

Confessionis, aliisque, & res tota ex circumstan-

tiis pendet prudenter expendendis.

  257 Esset autem magnum in hoc genereDe quodā|priuilegio|ad eleẽmo-|synam pe-|cuniariam|cum Ora-|tionibus|commutā-|dam, &|Missis.

leuamen Religiosorum, si priuilegium illud in vi-

ridi observantiâ versaretur, quod Corduba in

Annotatione ad Compendium. v. Cruciatâ §. 5.

Patribus Minoribus concessum refert, & ex eo

Villalobos Tract. 27. Clausula. 12. num. 30. &

ante eum meminit eiusdem Emmanuel Roderi-

cus Tomo 1. qq. regul. quæst. 21. artic. 10. à se vi-

sum attestatus; vt scilicet possint omnibus frui

gratiis spiritualibus & corporalibus, quæ ab An-

no. 1533. conceduntur in quibusdam Bullis S.

Cruciatæ: dummodò pro Bullâ loco eleëmosy-

næ Sacerdotes celebrent duas Missas: laici verò

dicant ducentos Pater noster, & Ducentas Aue MA-



RIA, secundùm Pontificis intentionem. Circa

quod Trullench suprà. num. 11. ait se haud cre-Non habe-|re iam vim|multiplici-|ter ostendi-|tur.

dere in viridi obseruantia esse, eò quòd videret

Religiosos etiam Minores diligenter curare ac-



Dostları ilə paylaş:
1   ...   77   78   79   80   81   82   83   84   ...   143


Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2017
rəhbərliyinə müraciət

    Ana səhifə