Biologiya va genetika 1 Tayanch iboralar: kaynazoy, mezazoy, proterozoy, spontan, xujayra, era



Yüklə 276,77 Kb.
Pdf görüntüsü
səhifə1/10
tarix02.06.2023
ölçüsü276,77 Kb.
#127692
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


BIOLOGIYA VA GENETIKA
 

Tayanch iboralar: kaynazoy, mezazoy, proterozoy, spontan, xujayra, era, 
davr 
 
 
3-mavzu: Erda hayotning paydo bo‟lishi va rivojlanishi
 
REJA
1. Erda hayotning 
paydo bo‘lishi 
to‘g‗risida 
koatservat 
va genetik 
gipotezalar.
2. Biogenezning asosiy bosqichlari va ularni tajriba orqali modellashtirish. Era va davrlar.
3. Erda hayot rivojlanishining asosiy boskichlari. Arxey va proterozoy eralarida 
biosfera.
1. Erda hayotning paydo bo‟lishi to‟g„risida koatservat va genetik 
gipotezalar. 
Hayot paydo bo‘lish muammosi fan va texnikaning rivojlanishiga qarabdavrlarda turlicha hal
etildi. Din p+eshvozlari va idealizm oqimining nomoyondalari
Er yuzidagi barcha o‘simliklar, hayvonlar va odamlar xudo qudrati bilan vujudga kelgan, degan fikrni 
uzoq davr targ‗ib qilib keldilar. Bunga qarama-qarshi materializm oqimi tarafdorlari esa hayot 
hech qanday ilohiy kuch ishtirokisiz, tabiiy qonunlar asosida paydo bo‘lganligini e‘tirof etdilar. 
Biroq materializm oqimining dastlabki tarafdorlari o‘lik tabiat bilan tirik tabiat orasidagi tub sifat 
fikrlarini etarlicha anglab olmadilar. XVI - asrda yashagan biolog vrach Van Gelmant sichqonlar 
dondan , vrach SHratsels baliqlar va sichqonlar sasigan suvdan paydo bo‘ladi, degan fikrni targ‗ib 
qildilar. Paratsels ―katta-kichkina tirik‖ odam gomenkulisni laboratoriyada tayyorlash retseptini 
ham tuzdi.
XVI asrda yashagan Italyan olimi Franchesko Redi hayotning o‘z-o‘zidan paydo bo‘lishi 
to‘g‗risidagi bunday tasavvurlar noto‘g‗rilgini birinchi bo‘lib tajribada isbotladi.
Mikroskop kashf etilishi va qo‘llanilishi tufayli XVSH asrga kelib, mikroorgaiizmlar 
olami ma‘lum bo‘la boshladi. Natijada hayot o‘z-o‘zidan paydo bo‘lishi to‘g‗risidagi fikrni' olimlar 
eksperemental yo‘l bilan isbot kilmoqchi bo‘ldilar.
Fransiya mikrobiologi Lui Paster tajribalarn o‘tqazib yirik organizmlargina emas , xatto eng 
mayda organizmlar ham o‘lik tabiatdan o‘z-o‘zidan bo‘lmasligini isbotlab berdi. Paster tajribasining 
yakunlari e‘lon qilingandan so‘ng hayot mangu deb da‘vo qiluvchi gipotezalar maydonga keldi. 
Kosmozoylar va panspermiya gipotezalarini bunga misol qilib ko‘rsatish mumkin. Kosmozoylar 
gipotezasini birinchi marta 1865 yili nemis vrachi Rixter ilgari surdi. Keyinchalik mazkur 
girotezani olimlardan Tomson va Gelmgols quvvatladilar. Kosmozoylar gipotezasiga ko‘ra, 
koinotda hayot mangu bo‘lib, uning zarrachalari bir sayyoradan ikkinchi sayyoraga ko‘chib yuradi. Bu 
zarrachalarning ko‘chib yurishida mitioritlar asosiy o‘rin egallaydi. Mikroskop ko‘rinshpidagi bu 
hayot zarrachalari metioritlarga yopishib, ular orqaln Erga tushgan va hayotening rivojlanishiga sabab 
bo‘lgan.
Panspermiya gipotezasi 1907 yili shved olyami Arrenius tomonidan ilgari surildi. Bu 



Yüklə 276,77 Kb.

Dostları ilə paylaş:
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10




Verilənlər bazası müəlliflik hüququ ilə müdafiə olunur ©muhaz.org 2024
rəhbərliyinə müraciət

gir | qeydiyyatdan keç
    Ana səhifə


yükləyin